Bạn Là Cừu Hay Là Chó Chăn Cừu? Phần III: Lộ Trình Để Trở Thành Chó Chăn Cừu (tiếp)

ban-la-cuu-hay-la-cho-chan-cuu-phan-iii-lo-trinh-de-tro-thanh-cho-chan-cuu-tiep

Bóp Chết Sự Bất Lương và Hành Vi Vô Đạo Đức Từ Trong Trứng Nước

Rèn Luyện Thân Thể

Việc có được một cơ thể khoẻ mạnh mang đến cho bạn hai lợi thế vô cùng to lớn trong những tình huống mâu thuẫn cao/căng thẳng nhiều. Trước hết, người có thể chất khoẻ mạnh có được lợi thế về sức mạnh và sức bền so với những người khác. Không phải cuộc đối đầu nào cũng là đấu súng. Vậy liệu bạn có đủ sức mạnh và sức bền để giành chiến thắng trong một cuộc đấu tay đôi hay không? Liệu bạn có đủ khả năng để đuổi theo một kẻ móc túi hay không? Liệu bạn có thể nâng vật nặng rơi xuống cơ thể người khác hay không? Liệu bạn có thể cõng người khác đến nơi an toàn hay không? Liệu bạn có thể tự cứu lấy mình hay không?

Hai là, và quan trọng hơn cả, những người khoẻ mạnh cũng xoay sở với stress tốt hơn những người khác. “Nhìn chung khả năng chịu đựng sự căng thẳng ở những người có thể lực là tốt hơn,” Grossman kết luận và “họ cũng duy trì được một sự ổn định hơn cả về tâm trạng,” cũng như là “cho thấy khả năng làm chủ đầu óc tốt hơn khi phải chịu áp lực.” Như chúng ta đã nói tới trước đây, khả năng thể lực và trí lực của chúng ta bắt đầu giảm sút khi phải chịu áp lực lớn. Tuy nhiên, ta vẫn có thể rèn luyện được tâm trí và thể lực để duy trì trạng thái tốt dù là dưới tình huống căng thẳng cao độ. Việc rèn luyện kỹ năng và trí tưởng tượng là những miếng ghép quan trọng trong trò chơi xếp hình này, rèn luyện thể lực là miếng ghép thứ ba.

Nếu như bạn chưa bắt đầu thường xuyên rèn luyện thân thể, nhưng lại mong trở thành chó chăn cừu, bạn hãy bắt đầu quyết tâm tập thể dục kể từ ngày hôm nay. Chúng tôi đã đăng lên trên trang web rất nhiều bài tập thể lực trong những năm qua. Hăy lựa chọn lấy bài tập phù hợp với bạn nhất và bắt tay vào tập thôi. Tôi nhận thấy việc đặt ra mục tiêu hay điểm chuẩn như là động lực cho việc tập luyện là rất hữu ích. Bạn hãy đặt ra cho mình mục tiêu qua được bài kiểm tra thể lực của quân đội trong Thế chiến 2 hay hoàn thành những tiêu chuẩn được xem là bằng chứng cho việc một người có thể tự cứu lấy mình được đưa ra bởi ông tổ của bộ môn thể hình Earle Liederman.

Bóp Chết Sự Bất Lương và Hành Vi Vô Đạo Đức Từ Trong Trứng Nước

Trong khi Grossman tập trung quan điểm của ông vào vai trò của chó chăn cừu trong việc có thể chiến đấu với lũ sói về mặt thể lực, tôi cho rằng một con chó chăn cừu thực thụ cũng cần phải chuẩn bị tương xứng cho việc đối đầu với những con sói làm xã hội suy yếu thông qua những hành vi bất lương và trái với luân thường đạo lý. Anh ta phải sẵn lòng đứng lên, trở thành một người tố giác, và ngăn lũ cừu khỏi việc bị lừa phỉnh. Trong khi việc rèn luyện sẵn sàng trước một trận chiến hoặc tình huống thảm hoạ là dễ hơn hẳn, bạn cũng có thể rèn luyện bản thân để trở thành một chó chăn cừu về mặt đạo đức.

Grossman cho rằng chỉ khoảng 1% dân số là sói thực sự - những kẻ loạn thần kinh thật sự - và nhà tâm lý học Dan Ariely đã phát hiện ra rằng điều này là đúng khi tiến hành thí nghiệm về sự lừa dối. Ngay cả khi được trao cho cơ hội để gian lận, và được đề nghị một phần thưởng kinh tế để làm vậy mà không phải chịu hậu quả nào hay nguy cơ bị bắt quả tang, chỉ rất ít người tham gia thí nghiệm của ông thực hiện hành vi gian lận hoàn toàn. Và dĩ nhiên hầu hết mọi người vẫn gian lận – nhưng chỉ một chút thôi. Ví dụ như, khi được giao cho nhiệm vụ giải một bài toán, và được đề nghị rằng những người tham gia thí nghiệm sẽ được thưởng vài đô la cho mỗi câu trả lời đúng, và những người này được phép tự báo cáo về thành tích của mình, nhìn chung họ sẽ báo rằng họ trả lời đúng nhiều hơn hai câu so với thực tế. Ariely gọi điều này là “lý thuyết yếu tố lừa dối” – con người muốn giành được lợi ích tiền bạc, nhưng họ cũng muốn bản thân được xem là người tốt, trung thực. Họ giải bài toán đố bằng việc có gian lận đôi chút – đủ để thu được lợi ích, nhưng không đến mức gây ảnh hưởng tới hình ảnh tích cực của bản thân.

Vấn đề đối với những hành động nhỏ thiếu trung thực như thế này là chúng có thể dẫn tới hiệu ứng domino và làm nhiễm độc tính đạo đức của cả một nền văn hoá. Ariely nhận thấy rằng một người càng hay gian lận, thì họ càng có khả năng đạt tới một “ngưỡng lương thiện,” ở điểm mà tại đó họ trở thành chủ thể của “hiệu ứng cái chết tiệt” mà họ sẽ cho rằng, “Cái hết tiệt, dù tôi có gian dối đi nữa, thì tôi cũng sẽ vô sự.” Họ đi từ gian dối một chút, đến trở nên thiếu thận trọng khi hành động và gian dối trong mọi dịp có thể trong suốt thí nghiệm. Ariely cũng phát hiện ra rằng sự thiếu trung thực có thể lây lan giống như một căn bệnh dịch trong nhóm người; bởi vì chúng ta nhìn vào người khác để cân nhắc xem điều gì là phù hợp về mặt xã hội, khi mà ta thấy người khác gian lận, ta sẽ có xu hướng cũng làm điều tương tự. Nghiên cứu của ông giúp ông đi đến kết luận rằng cách tốt nhất để loại bỏ hành vi vô đạo đức trong xã hội là bóp chết nó từ trong trứng nước khi mà nó vẫn còn yếu ớt và vừa mới xuất hiện:

“Điều quan trọng là chúng ta không nên nhìn nhận một hành vi thiếu trung thực đơn lẻ chỉ như là một hành động vặt vãnh. Chúng ta thường có khuynh hướng tha thứ cho mọi người khi họ phạm lỗi lần đầu với cái suy nghĩ rằng đó chỉ là lần đầu và ai mà chẳng sai lầm. Và dù cho điều này có lẽ đúng, chúng ta cũng nên nhận thức rằng hành động đầu tiên của việc thiếu trung thực có thể là vô cùng quan trọng trong việc định hình cách thức mà một người tự nhìn nhận bản thân và những hành vi của anh ta kể từ đó – và bởi vì vậy, hành vi thiếu trung thực đầu tiên là thứ quan trọng nhất cần phải ngăn ngừa. Vì lẽ đó mà việc giảm thiểu những hành vi thiếu trung thực đơn lẻ có vẻ vô thưởng vô phạt lại quan trọng đến thế. Nếu ta làm như vậy, xã hội này có thể sẽ trở nên trung thực hơn và bớt sai lạc hơn theo thời gian…

Lan truyền từ người này sang người khác, sự bất lương có một tác động chậm chạp, từ từ, ăn mòn xã hội. Giống như là một chủng ‘virus’ biến thể và tăng tốc độ lan truyền từ người này sang người khác, một hành vi hạnh kiểm mới, thiếu đạo đức hơn sẽ được nhân rộng. Và cho dù nó thật yếu ớt và chậm chạp, kết quả cuối cùng có thể vô cùng tai hại. Đấy là cái giá thật sự của một trường hợp gian lận nhỏ bé và là lý do mà chúng ta cần thận trọng hơn trong nỗ lực kiềm chế ngay cả những vi phạm nhỏ.”

Để rèn luyện trở thành một chó chăn cừu có đạo đức. hãy rèn luyện tính chính trực ngay cả trong những điều nhỏ nhặt – nói với người thu ngân rằng họ trả cho bạn thừa tiền hay chiến đấu lại sự cám dỗ của việc nói dối nhằm viện cớ cho sự chậm chạp của bạn. Việc làm gương trước những hành động trung thực sẽ khuyến khích những người khác cũng hành động một cách đáng được tôn trọng như thế.

Ariely cũng nhận thấy rằng việc gian lận giảm hẳn đi khi mọi người biết rằng họ đang bị quan sát. Đó là lý do vì sao mà việc có chó chăn cừu luôn cảnh giác và phát hiện (xem bên dưới) và sẵn sàng lên tiếng ngay cả khi những tiêu chuẩn về đạo đức và lương tri nhỏ nhặt bị vi phạm lại quang trọng đến thế. Một lần nữa, điều này có thể sẽ khiến cho chó chăn cừu không được yêu quý – con người ta thường không thích một “kẻ chỉ điểm.” Nhưng vai trò của chó chăn cừu là ngăn chặn sự “lây lan” trước khi nó chậm rãi làn truyền và làm cả bầy suy yếu.

Semper Vigilantissimi

Semper vigilantissimi. Luôn luôn cảnh giác. Chó chăn cừu thực thụ luôn luôn cảnh giác trước những mối đe doạ. Chúng luôn quan sát môi trường sống quanh mình và điều tra nếu thấy có điều gì đó không ổn. Nếu như bạn muốn trở thành một chó chăn cừu, thì bạn cũng phải cảnh giác tương tự như thế. Bạn nên thường xuyên ở trong trạng thái tâm sinh lý “bình tĩnh cảnh giác,” hay như vị chuyên gia trong lĩnh vực quốc phòng Jeff Cooper gọi là “Trạng thái Màu vàng.” Khi bạn ở trong Trạng thái Màu vàng, không có một mối đe doạ cụ thể nào tồn tại và bạn không hề hoang tưởng về những nguy cơ không tồn tại. Bạn chỉ đơn giản là nhận thức rằng thế giới là một chốn nguy hiểm tiềm tàng và không thân thiện và rằng bạn sẵn sàng để bảo vệ bản thân và hành động để giúp đỡ những người khác. Khi bạn ở trong Trạng thái Màu vàng, bạn thường xuyên tiếp nhận thông tin về mọi thứ quanh mình với một thái độ bình tĩnh nhưng cảnh giác. Bạn ở trong trạng thái mà các chuyên gia chiến thuật gọi là “nhận biết tình huống.”

Kết Luận

Như tôi đã nhắc đến ở phần đầu bài viết, tôi không thể liệt kê hết mọi điều mà một người cần phải biết để trở thành chó chăn cừu chỉ trong một bài viết. Như bạn có thể thấy, ngay việc liệt kê ra những nguyên tắc chung cũng tốn khá nhiều giấy mực! Tuy nhiên, tôi hi vọng rằng bài viết này đã cung cấp được cho bạn một lộ trình về việc bạn cần làm gì để vượt qua cái tính cừu tự nhiên của bạn. Tôi biết rằng nhiều người trong số các bạn muốn có thêm nhiều chi tiết hơn nữa về những khái niệm này, nhưng tôi mong là bạn sẽ tin tưởng tôi khi mà tôi nói rằng mỗi một ý đều xứng đáng với một bài viết chuyên sâu về nó. Tôi rất phấn khích khi được điểm lại chúng trong tương lai và hi vọng rằng cả bạn cũng vậy. Dưới đây là một số chủ đề mà chúng ta sẽ đào sâu trong tương lai, thêm vào đó là việc tiếp tục các bài viết liên quan tới chủ đề chó chăn cừu của chúng ta như là sử dụng súng, sơ cứu, rèn luyện thể chất, tự vệ, và sinh tồn:

  • Làm thế nào để phát huy năng lực trực giác của bạn
  • Làm thế nào để ngăn ngừa bản thân khỏi căng thẳng
  • Làm thế nào để sử dụng trí tưởng tượng
  • Làm thế nào để phát triển khả năng nhận biết tình huống
  • Các mức độ nhận thức
  • Cải tổ đầu óc bạn như là một người lính ở thế kỷ 21
  • Làm thế nào để tăng cường tính chính trực nơi bạn và thúc đẩy sự chính trực trong xã hội
  • Thư viện dành cho chó chăn cừu (những cuốn sách hay nhất dành cho việc trở thành một chó chăn cừu)

Theo bạn tôi cần nói tới những kỹ năng và quan niệm nào nữa trong tương lai? Hãy góp ý cho tôi với nhé!

______________________________________

Sources:

On Killing by Lt. Col. Dave Grossman

The Unthinkable: Who Survives When Disaster Strikes – And Why by Amanda Ripley

Warrior Mindset by Dr. Michael Asken, Loren W. Christensen, Dave Grossman and Human Factor Research

On Combat by Dave Grossman and Loren W. Christensen

The Survivors Club: The Secrets and Science that Could Save Your Life by Ben Sherwood

The Gift of Fear by Gavin de Becker

The Honest Truth About Dishonesty–How We Lie to Everyone, Especially Ourselves by Dan Ariely

 

Dịch: December Child

Nguồn: http://www.artofmanliness.com/2013/05/28/are-you-a-sheep-or-sheepdog-part-iii-your-roadmap-for-becoming-a-sheepdog/

 

menu
menu