Cẩm Nang Kiểm Soát Địa Vị Xã Hội Thời Hiện Đại (Phần 2)

cam-nang-kiem-soat-dia-vi-xa-hoi-thoi-hien-dai-phan-2

Nghiên cứu chỉ ra rằng sự tôn trọng về lâu về dài và địa vị sẽ thuộc về những ai có tài năng và kỹ năng có thể giúp ích được cho nhóm xã hội của họ.

Cải thiện địa vị gán cho của bạn

Địa vị gán cho là thứ địa vị mà bạn được thừa hưởng từ khi mới sinh ra (dân tộc, giới tính, tầng lớp xã hội, v.v), thuộc về một nhóm cộng đồng cụ thể, hoặc là gánh vác những vai trò nhất định và vị trí lãnh đạo. Cũng giống như địa vị hình thể, có những phần thuộc về địa vị gán cho mà chúng ta không thể kiểm soát được; nếu như bạn là một người da đen sinh ra ở khu South Side của Chicago, hoặc là một người da trắng lớn lên trong một gia đình đã sinh sống lâu đời ở khu New England, thì những người khác sẽ có những nhận định về bạn mà bạn chẳng thể thay đổi được.

Nhưng cũng giống như địa vị hình thể, chúng ta có thể tác động tới một số yếu tố nhất định của địa vị gán cho:

Xây dựng mạng lưới xã hội của bạn và kết giao với những người bạn tốt. Vào thời tiền sử, khả năng hợp tác với những người khác trong săn bắn và chiến đấu là một kỹ năng sinh tồn quan trọng. Những kẻ ích kỷ, thiếu lòng tin vào người khác, đê tiện không chỉ tự gây thiệt hại cho bản thân, mà còn làm ảnh hưởng xấu tới cả bộ tộc. Mặc khác, những người có năng lực chính trị và giao tiếp xã hội lão luyện có khả năng xây dựng mối quan hệ với người khác và tập hợp một đội ngũ đồng minh mạnh. Thực tế thì vì họ là loại người mà những người khác muốn tìm cách hợp tác cùng đã mang tới cho họ vị thế cao.

Điều từng đúng vào hàng ngàn năm trước thì cũng đúng vào ngày nay. Con người ta đưa ra những đánh giá dựa trên quy mô và chất lượng của mạng lưới quan hệ xã hội của một người. Nếu như bạn có nhiều bạn bè và mối quan hệ hơn, thì đó là một tín hiệu cho thấy rằng bạn có những kỹ năng tương ứng mà người khác cảm thấy có giá trị. Do đó bạn có được địa vị. Nếu như bạn không có nhiều bạn bè cho lắm và mạng lưới quan hệ xã hội của bạn thì hạn chế, người khác sẽ cho rằng có vấn đề gì đó không ổn về bạn – rằng bạn không thể hoà hợp với người khác và không có được những phẩm chất cần thiết để duy trì một mối quan hệ lâu dài.

Và không chỉ có số lượng người thuộc mạng lưới xã hội của bạn mới quyết định đến địa vị gán cho của bạn thôi đâu, mà còn là cả chất lượng nữa. Nếu như mà bạn chơi với toàn những kẻ chẳng ra gì, ngay cả khi bạn không phải là một trong số đó, thì người khác vẫn quy kết những phẩm chất ấy lên người bạn. Có một câu châm ngôn thế này: “Khi mà bạn nằm cùng con chó của mình, thì trên người bạn sẽ toàn là bọ chét.” Còn nếu như mà bạn quan hệ với những người có tham vọng, thông minh, chăm chỉ, mạnh mẽ, thì người khác cũng sẽ cho rằng bạn là người có tham vọng, thông minh, chăm chỉ, và mạnh mẽ.

Vì vậy bạn có thể cải thiện địa vị gán cho của mình bằng cách 1) cải thiện kỹ năng giao tiếp xã hội của bạn, và 2) sử dụng các kỹ năng này để mở rộng quy mô và chất lượng mạng lưới quan hệ xã hội của mình, với việc đặt trọng tâm vào sự tương tác trực diện (ta sẽ bàn đến điều này ở phần sau). Hãy học cách thực hiện những cuộc nói chuyện xã giao, tránh tự cao tự đại, thực sự lắng nghe người khác, bày tỏ sự thân thiện, traonhận những lời khen ngợi, và cả các kỹ năng khác. Rồi sau đó bạn hãy mạnh dạn bước ra ngoài kia và bắt đầu kết giao với nhiều người hơn.

Nếu cũng giống như nhiều người khác, có lẽ bạn cũng chỉ có một vài, nếu như mà có, người bạn thân. Vì thế bạn hãy bắt đầu từ điểm này. Tôi biết rằng điều này nghe thật kỳ lạ, nhưng hãy đặt ra mục tiêu về việc thường xuyên gặp gỡ với một hay hai người bạn thân. Vâng, thật không đơn giản chút nào để thực hiện đâu khi mà bạn ở vào độ tuổi trưởng thành, đặc biệt là khi bạn đã kết hôn và có con cái, nhưng mà bạn vẫn có thể xoay sở được nếu cố gắng và chủ động.

Trong lúc bạn nỗ lực củng cố mối quan hệ của mình với những người bạn thân thiết, thì bạn cũng cần cố gắng để cải thiện cả những “mối quan hệ yếu ớt” nữa. Hãy tham dự những cuộc hội thảo chuyên ngành trong lĩnh vực nghề nghiệp của bạn hoặc là những lĩnh vực mà bạn cảm thấy thích thú. Khi mà bạn được mời tham gia tiệc tùng, thì hãy tham gia. Hãy gia nhập một câu lạc bộ thể thao. Hoạt động tích cực tại hội nhóm tín ngưỡng mà bạn theo đuổi. Hãy giao thiệp và xây dựng “cuốn sổ danh bạ” của riêng bạn. Những mối liên hệ lỏng lẻo này không chỉ mang tới cho bạn bằng chứng về vị thế gán cho của bạn thôi đâu, mà chúng còn là nguồn bạn bè thân thiết tiềm năng nữa.

Với việc làm thế nào để xây dựng mạng lưới quan hệ xã hội một cách tinh tế, hãy đọc thêm các bài viếtphát thanh về chủ đề này.

Bên cạnh việc mở rộng quy mô mạng lưới xã hội của bạn, hãy nhìn lại xem bạn thường tương tác với loại người nào. Hãy kết giao với những người có thể thúc đẩy và thách thức bạn trở nên tốt đẹp hơn và tránh xa những người gây ảnh hưởng xấu tới cuộc đời bạn.

Cảnh bảo: trong khi bạn chú tâm tới việc xây dựng mạng lưới xã hội của riêng mình, điều quan trọng là mục đích của bạn không trở thành một thái độ hời hợt. Người khác có thể cảm nhận được khi nào thì bạn lợi dụng họ chỉ vì mục đích lợi ích thuần tuý, mà khiến cho họ xem thường bạn và sẽ hạ thấp vị thế của bạn. Việc xây dựng mạng lưới xã hội của mình hiệu quả và theo một cách tinh tế đòi hỏi rằng bạn luôn phải cố gắng mang tới nhiều lợi ích hơn so với những gì mà bạn lấy đi. Dù chỉ hơn một chút thôi cũng được.

Tự ứng cử vào các vị trí lãnh đạo. Nghiên cứu chỉ ra rằng việc một người ứng cử vào vị trí “lãnh đạo” của một hội nhóm sẽ mang đến địa vị cho người đó trong mắt của những người khác.

Với quan điểm đó, bạn hãy tự ứng cử vào các vị trí lãnh đạo tại trường học, nơi làm việc, và trong cộng đồng của bạn khi mà thời gian và năng lực của bản thân cho phép. Bạn sẽ phải ngạc nhiên trước những cơ hội ngoài kia đấy. Tổ dân phố, các câu lạc bộ, tổ chức tôn giáo, cộng đồng dân cư, và hiệp hội ngành nghề đều cần tới những nhà lãnh đạo tự nguyện. Có phải đây là những công việc ăn cơm nhà vác tù và hàng tổng hay không? Đúng vậy. Nhưng mà bạn có thể giành được một số địa vị gán cho bằng cách nhận lấy cái trách nhiệm đó, và các vị trí lãnh đạo cũng mang tới cho bạn những cơ hội để mở rộng mạng lưới quan hệ xã hội của mình (mà từ đó sẽ nâng cao địa vị gán cho của bạn) cũng như là việc có được địa vị đạt được bằng cách gia tăng giá trị cho hội nhóm của bạn thông qua sự đóng góp kỹ năng và trí tuệ của bạn.

Làm Thế Nào Để Cải Thiện Địa Vị Đạt Được Của Bạn

 

Địa vị đạt được là địa vị mà bạn có được nhờ vào việc mang đến giá trị cho người khác thông qua khả năng, kỹ năng, và tài năng của bạn.

Việc nâng cao địa vị đạt được của bạn trong bất kỳ một nhóm xã hội nào cũng đều gắn liền với một điều: trở nên hữu ích.

Những người hữu ích là những người có địa vị cao, vì họ mang đến giá trị cho những người quanh mình. Giá trị này có thể được cung cấp thông qua bản thân cá nhân, nghề nghiệp, hoặc là cấp độ xã hội: người nhân viên hoàn thành xuất sắc bài thuyết trình và thuyết phục khách hàng ký kết hợp đồng; người bạn trai có thể sửa được máy giặt cho bạn gái của mình; nhà sáng chế có thể phát minh ra sản phẩm tiết kiệm thời gian; người bạn có thể kéo bạn ra khỏi cơn khủng hoảng; người nhạc sĩ có thể viết nên một ca khúc tuyệt vời làm rung động lòng người; vị chính trị gia có một bài phát biểu xúc động. Những ai có thể cải thiện cuộc sống của những người khác dù là ít hay nhiều cũng đạt được địa vị trong mắt họ.

Cho nên thay vì nhìn vào việc người khác làm được những gì cho bạn, bạn hãy nhìn lại xem mình có thể làm được những gì cho người khác.

Vâng, nghe qua thì thật lạ lùng. Chúng ta thường cho rằng những cá nhân có địa vị cao là kẻ tồi chỉ biết đòi hỏi. Trong khi những người như vậy có thể thu được và duy trì địa vị trong ngắn hạn với cách tiếp cận độc đoán này, về lâu về dài họ thường đánh mất sự tôn trọng của người khác. Hãy nhớ rằng, ngay cả lũ tinh tinh cũng không thích bị bắt nạt và cuối cùng sẽ nổi dậy chống lại con đầu đàn hung hăng và độc đoán. Nghiên cứu chỉ ra rằng sự tôn trọng về lâu về dài và địa vị sẽ thuộc về những ai có tài năng và kỹ năng có thể giúp ích được cho nhóm xã hội của họ và, quan trọng hơn cả, sẵn sàng chia sẻ những tài năng và kỹ năng này vì lợi ích của những người khác. Nói tóm lại, địa vị đòi hỏi tính hào phóng.

Điều thú vị là những cá nhân có địa vị thấp thường có khuynh hướng lựa chọn phương thức tiếp cận hoàn toàn trái ngược để đạt được địa vị. Thay vì thực hiện các bước để giành lấy thiện cảm của mọi người xung quanh mình, những người có địa vị thấp thường cố giành lấy địa vị bằng cách thực hiện những hành vi hung hăng và gây thù chuốc oán. Điều này hoàn toàn có thể hiểu được khi chúng ta xem xét đến mối liên hệ giữa địa vị và chất serotonin mà ta từng nhắc tới trong bài viết về tính chất hoá học của não đối với vấn đề địa vị. Chất serotonin khiến chúng ta cảm thấy bình tĩnh, dễ gần gũi, và tự chủ. Mức độ serotonin tăng lên khi một người nâng cao được địa vị và giảm xuống khi người đó đánh mất địa vị. Vì thế những người thường xuyên rơi vào tình trạng đánh mất địa vị sẽ có mức serotonin thấp, và do đó dẫn đến hành vi gây hấn, và điều này chỉ càng khiến cho địa vị thấp của họ thêm xuống cấp trầm trọng. Đó là một cái vòng luẩn quẩn tự làm hại bản thân.

Nhưng cái vòng luẩn quẩn ấy có thể bị phá vỡ. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng những cá nhân có địa vị thấp có thể tự rèn luyện để chuyển hướng sự chú ý khỏi bản thân họ và vị thế thấp của mình và bắt đầu tập trung vào việc làm thế nào để trở nên hữu ích với những người khác hơn. Việc này chắc chắn đòi hỏi yếu tố kỷ luật và sự khiêm tốn, nhưng đây đều là những thứ nằm trong tầm tay của bạn.

Với toàn bộ những sự gợi ý ở trên đây, hãy nhớ rằng bạn không cần thiết phải tìm kiếm địa vị từ sự khao khát đối với địa vị, và có thể để cho nó là một sản phẩm tặng kèm. Vì thế, hãy luôn nhớ rằng khi liên quan tới “sự thờ ơ ưa thích” – bạn làm những gì có thể để có được chúng mà không để cho chúng khiến bạn vi phạm đạo đức; nhưng sau khi bạn đã làm những điều hợp lý trong khả năng của mình, nếu vẫn còn tồn tại những thứ mà bạn không đạt được, bạn hãy đối diện với sự thất bại về địa vị này bằng thái độ thờ ơ của người theo chủ nghĩa khắc kỷ. Hãy kiểm soát những gì mà bạn có thể kiểm soát, và rồi để cho mọi việc thuận theo tự nhiên.

 

Dịch: December Child

Nguồn: http://www.artofmanliness.com/2015/12/22/a-guidebook-for-managing-status-in-the-modern-day/

menu
menu