Chủ Nghĩa Lãng Mạn Và Chủ Nghĩa Cổ Điển

chu-nghia-lang-man-va-chu-nghia-co-dien

Cốt lõi của quan điểm lãng mạn là niềm tin rằng cảm xúc và bản năng là chỉ dẫn tối cao cho cuộc đời - và kèm theo đó là sự nghi ngờ về lời giải thích và phân tích.

Chủ nghĩa lãng mạn

Romantic

Chủ nghĩa lãng mạn là phong trào nghệ thuật và ý tưởng xuất phát từ châu Âu vào giữa thế kỷ 18 và giờ đây đã lan ra toàn thế giới. Khó có thể đi sâu hơn vào bất kỳ vấn đề nào mà không bắt gặp tư tưởng lãng mạn.

Cốt lõi của quan điểm lãng mạn là niềm tin rằng cảm xúc và bản năng là chỉ dẫn tối cao cho cuộc đời - và kèm theo đó là sự nghi ngờ về lời giải thích và phân tích. Trong mối quan hệ với tình yêu, điều này truyền cảm hứng cho một niềm tin rằng những cảm xúc nồng nhiệt sẽ dẫn dắt chúng ta đến với người bạn đời, người sẽ cho chúng ta 50 năm hạnh phúc. Nó cũng dẫn đến sự tôn thờ tình dục như biểu hiện của tình yêu (lập trường này đã biến tội ngoại tình từ vấn đề thành tai họa). Trong mối quan hệ với công việc, tư tưởng lãng mạn dẫn đến niềm tin vào ‘thần đồng’ tự phát và một niềm tin rằng tất cả những người tài năng sẽ dễ dàng tìm được việc.

Trong đời sống xã hội, những người theo chủ nghĩa lãng mạn phản đối phép lịch sự và sự thỏa thuận và ủng hộ sự thẳng thắn và không quanh co. Nó cho rằng trẻ em thuần khiết và ngoan, và rằng chỉ có xã hội mới làm hư chúng. Chủ nghĩa lãng mạn ghét những tổ chức hội và tôn thờ những người ngoài cuộc dũng cảm, những người đã chiến đấu ngoan cường với hoàn cảnh. Nó thích những thứ mới mẻ chứ không phải những thứ mang tính lặp lại. Tư tưởng lãng mạn đối đầu với phân tích; nó tin rằng có thứ gọi là “suy nghĩ quá nhiều” (thay vì suy nghĩ tiêu cực). Nó không ủng hộ logic hay luận văn. Âm nhạc là phương tiện nghệ thuật ưa thích của nó. Nó cảm thấy bị xúc phạm bởi những thứ nhàm chán và tầm thường và mong muốn những thứ đặc biệt, hiếm hoi, và độc nhất. Nó thích cách mạng thay vì tiến hóa. Lập trường lãng mạn coi thường tổ chức, sự đúng giờ, sự rõ ràng, thói quan liêu, nền công nghiệp, thương mại và thói quen. Những thứ này đương nhiên (nó thừa nhận) là quan trọng nhưng chúng (theo như chúng ta cho rằng) “phi lãng mạn”, những ép buộc đáng thương đối với chúng ta bởi điều kiện tồn tại không may.

Biểu tượng tối cao của chủ nghĩa lãng mạn là bức tranh Tự do dẫn dắt con người huyền thoại của Eugène Delacroix.

Chủ nghĩa lãng mạn có kiến thức riêng của nó, nhưng thông điệp chính của nó đã trở thành gánh nặng cho chúng ta trong nhiều lĩnh vực. Chúng đẩy ta theo hướng vô ích; nó khuyến khích những hy vọng không thực, khiến chúng ta mất kiên nhẫn với chính mình, ngăn cản việc xem xét lại bản thân mình, khiến chúng ta mù quáng đi theo bản năng trong tình yêu và công việc, khiến chúng ta quay lưng lại với thực tại và khiến chúng ta than thở về điều kiện tồn tại bình thường.

Việc chúng ta cần làm ở thời đại này là thoát khỏi lập trường lãng mạn và thay thế bằng lập trường có thể được gọi là - vì lợi ích về tính cân đối và tính chính xác của lịch sử - chủ nghĩa  cổ điển.

Chủ nghĩa cổ điển

Classical

Quan điểm sống cổ điển được lập ra dựa trên nhận thức sâu sắc, bi quan về những yếu điểm của bản chất con người và sự nghi ngờ đối với bản năng chưa được kiểm chứng. Lập trường cổ điển biết rằng cảm xúc của chúng ta thường có sức mạnh hơn lý trí; rằng chúng ta thường hiểu nhầm bản thân và những người khác và chúng ta vẫn luôn ở gần với sự điên rồ, mối nguy hại và lỗi lầm.

Theo đó, chủ nghĩa cổ điển liên tục tìm kiếm - thông qua văn hóa - để sửa chữa những sai sót trong tâm trí chúng ta.

Chủ nghĩa cổ điển đề phòng bản năng tìm kiếm sự hoàn hảo của chúng ta. Trong tình yêu, nó khuyến khích sự chấp nhận độ lượng “sự điên” trong mỗi đối tác. Nó biết rằng sự ngây ngất không thể kéo dài lâu, và rằng cơ sở của các mối quan hệ tốt phải là sự bao dung và sự thấu hiểu chung. Chủ nghĩa cổ điển tôn trọng cuộc sống trong nhà; nó coi những chi tiết có vẻ nhỏ bé như những thứ cần sự quan tâm và nỗ lực lớn; nó không nghĩ rằng việc dọn tủ giặt hay làm việc nhà là hạ cấp vì đây là những điểm khiêm tốn mà ở đó thói quen của chúng ta giao với những quan điểm sống.

Chủ nghĩa cổ điển hiểu rằng chúng ta cần các luật lệ và, trong việc giáo dục con cái, nó tin vào việc đặt ra các giới hạn. Nó yêu, nhưng không lý tưởng hóa, giới trẻ.

Trong đời sống xã hội, chủ nghĩa cổ điển khuyến khích phép lịch sự như một cách để giữ cho bản chất thật sự của chúng ta không xuất hiện. Nó hiểu rằng “là chính mình” không phải là thứ mà chúng ta nên tìm kiếm khi ở quanh người chúng ta quan tâm. Nó cũng biết rằng những lời khen và cam đoan nhỏ có ý nghĩa lớn với chúng ta, với những yếu điểm và cảm giác thiếu an toàn của chúng ta. Nó không phản đối việc viết thư cảm ơn.

Chủ nghĩa cổ điển tin vào sự tiến hóa thay vì cách mạng. Nó tin rằng nhiều thứ tốt đẹp đạt được thông qua một tổ chức thay vì một cá nhân riêng lẻ; và chấp nhận những thương lượng cần thiết trong việc làm việc với người khác.

Trong mối quan hệ với nghề nghiệp, lập trường cổ điển xung đột với quan niệm nghề nghiệp. Nó không để cho bản năng của chúng ta giải quyết những vấn đề phức tạp của những thứ mà chúng ta làm việc hăng say trong cuộc sống. Thay vào đó, nó nhận ra sự cần thiết của việc tự hỏi cẩn thận và bao quát. Nhưng ngay từ đầu nó cũng cho rằng tất cả công việc đều vất vả và khó khăn theo nhiều cách, bác bỏ quan niệm về công việc ‘lý tưởng’, cũng như bác bỏ sự ‘lý tưởng’ trong hầu hết các lĩnh vực. Nó cực kỳ tin vào khái niệm ‘vừa đủ tốt’.

Không giống như chủ nghĩa lãng mạn, chủ nghĩa cổ điển hoan nghênh một cách thận trọng chủ nghĩa tư bản. Nó vốn không nghi ngờ về lợi nhuận; nó không coi nỗi lo tiền bạc là đê tiện và đáng xấu hổ; tiền chỉ là một tài nguyên mà có thể được sử dụng một cách ngu ngốc hoặc khôn ngoan. Nó không nghĩ rằng nói về tiền bạc là sai trái trong mối quan hệ với vấn đề về việc người ta sẽ cưới ai; nó chấp nhận vai trò của vật chất trong cuộc sống tốt.

Chủ nghĩa cổ điển có một lập trường cực kỳ tham vọng đối với nghệ thuật. Nó coi nghệ thuật có nhiệm vụ thu hút chúng ta, bằng sự thể hiện đầy mê hoặc, để giữ những ý tưởng khôn ngoan và có ích ở trong đầu chúng ta. Kiến trúc cổ điển - ví dụ - có tổ chức, thanh tịnh và hài hòa - vì nó nhận ra tâm hồn bên trong của chúng ta mỏng manh thế nào đối với những cám dỗ đến từ môi trường của chúng ta và chấp nhận chúng ta cần sự bình tĩnh và thanh tịnh đến nhường nào. Nó không sợ những thứ hơi nhàm chán. Một ‘cuộc sống trầm lặng’ không phải là thứ gì gây xúc phạm đối với người theo chủ nghĩa cổ điển.

Chủ nghĩa cổ điển tôn trọng những thỏa hiệp xung quanh những thứ mà một người không muốn thỏa hiệp; nó có niềm tin vào quá trình chậm và rối rắm thay vì sự gián đoạn đột ngột. Nó không bị bất ngờ bởi sự mua chuộc, suy đồi hay ích kỷ (nó cho rằng đây là những bản chất tự nhiên của con người), nhưng thích những tổ chức, luật pháp và luật lệ vì vai trò của chúng trong việc giới hạn sự bốc đồng của chúng ta.

Mặc dù lập trường cổ điển thường đối lập với những thứ rất phổ biến, nó không hề bác bỏ giá trị của sự phổ biến. Thật vậy, tham vọng của nó chắc chắn theo phái dân túy. Nếu một ý tưởng cực kỳ rắc rối và khó hiểu, chủ nghĩa cổ điển cho rằng nó chưa được tập trung chính xác. Nó nghi ngờ sự nông cạn của các nhà trí thức và sự hẹp hòi về văn hóa. Những ý tưởng mà chúng ta cần nhất (nó quả quyết) có thể xuất hiện một cách rõ ràng và cuốn hút và phải được lan rộng để giúp chúng ta chế ngự tâm trí hỗn loạn và bối rối của mình. Chủ nghĩa cổ điển không thấy một lý do nào để không lan rộng tri thức. Thật sự, nó coi đây là nhiệm vụ cuối cùng, thực tế của nền văn minh.

 

----------------------------

Link bài gốc: https://www.theschooloflife.com/thebookoflife/two-world-views-romantic-and-classical/

Dịch giả: Phạm Hà Thủy LinhToMo: Learn Something New

menu
menu