Gắn bó: Khoa học mới về sự gắn bó giữa những người trưởng thành và làm thế nào nó giúp bạn tìm thấy - và giữ được - tình yêu (Chương 12.2 - HẾT)

gan-bo-khoa-hoc-moi-ve-su-gan-bo-giua-nhung-nguoi-truong-thanh-va-lam-the-nao-no-giup-ban-tim-thay-va-giu-duoc-tinh-yeu-chuong-12-2-het

MỘT CHUYÊN ĐỀ ĐÀO TẠO VỀ CÁC CHIẾN LƯỢC XUNG ĐỘT  

LÀM SAO ĐỂ NHỮNG NGUYÊN TẮC AN TOÀN CÓ LỢI CHO BẠN

Những giả định bất an can thiệp vào việc phân giải xung đột. Cụ thể là, hãy tập trung vào những nhu cầu và tổn thương của bạn có thể gây ra rất nhiều rắc rối. Lo sợ rằng một ai đó không gắn bó tình cảm như bạn, hoặc không muốn thân mật nhiều như bạn muốn, là điều dễ hiểu. Nhưng trong những tình huống xung đột, những mối bận tâm như thế có thể rất tai hại. Hãy cố gắng ghi nhớ một vài sự thật khi bạn đang ở giữa cuộc xung đột: 

  • Một trận đấu khẩu không phải là một thứ phá vỡ mối quan hệ. 
  • Bộc lộ những nỗi sợ hãi của bạn! Đừng để chúng điều khiển hành động của bạn. Nếu bạn sợ rằng anh/cô ấy muốn khước từ bạn thì hãy nói ra. 
  • Đừng giả định rằng bạn chịu trách nhiệm cho tâm trạng tồi tệ của nửa kia. Rất có thể không phải tại bạn đâu. 
  • Hãy tin rằng nửa kia của bạn sẽ quan tâm và đáp ứng, hãy tiến lên và bày tỏ nhu cầu của bạn. 
  • Đừng mong đợi người bạn đời của bạn biết được bạn đang nghĩ gì. Nếu bạn không nói với anh/cô ấy suy nghĩ của bạn thì anh/cô ấy sẽ không thể hay biết! 
  • Đừng giả định rằng bạn hiểu được ý định của nửa kia. Khi hoài nghi, hãy hỏi. 

Một lời khuyên chung: Giả định điều tốt đẹp nhất trong những tình huống xung đột thì luôn hiệu quả hơn. Trên thực tế, mong đợi điều tồi tệ nhất— điển hình ở những người thuộc kiểu gắn bó bất an—thường như một lời tiên đoán tự hoàn mãn. Nếu bạn cho rằng người bạn đời sẽ có hành xử gây tổn thương hoặc từ chối bạn, bạn sẽ tự động phản ứng một cách phòng thủ—do đó bắt đầu một vòng tiêu cực luẩn quẩn. Dù bạn có thể phải tự nhắc mình tin vào “những sự thật tích cực” trên (ngay cả khi lúc đầu chỉ là những sự thật nửa vời), nó cũng đáng bõ công. Trong phần lớn trường hợp, họ sẽ đưa cuộc đối thoại đi đúng hướng. 

Tóm lại, đấy là những thói quen mà bạn nên tránh xa trong những cuộc xung đột: 

Những chiến lược bất an để giải quyết xung đột mà bạn cần tránh 

  1. Đi chệch khỏi vấn đề thực sự. 
  2. Lờ đi chuyện truyền đạt hiệu quả về những cảm xúc và nhu cầu của bạn. 
  3. Chuyển sang công kích cá nhân và tiêu cực. 
  4. Phản ứng “ăn miếng trả miếng” trước sự tiêu cực của nửa kia bằng sự tiêu cực lớn hơn. 
  5. Rút lui. 
  6. Quên tập trung vào hạnh phúc của người khác.

Cuộc xung đột của Paul và Jackie thật ra chủ yếu xoay quanh vấn đề thân mật và không phải kiểu xung đột bánh mì-và-bơ. Chúng tôi khơi vấn đề này ra để chứng minh rằng chúng ta dễ dàng vấp phải hầu hết những cái “đừng/không” được liệt kê ở trên trong một cuộc tranh cãi. Mặc dù họ yêu nhau, họ (1) dễ dàng đi chệch khỏi khỏi vấn đề thực sự (“Cha của em chỉ trích anh vì nói về lũ trẻ của anh. . .”); họ (2) rõ ràng chưa từng truyền đạt hiệu quả về nhu cầu và cảm xúc của họ. Còn rất nhiều điều chưa được nói, đặc biệt là Jackie, cô (5) thu lại tình cảm và không đáp lại nỗ lực thân mật của Paul bằng những cách khác nhau. Khi họ cuối cùng cũng nói chuyện với nhau, sau một tuần im lặng (lại là 5), họ (4) ăn miếng trả miếng. Cả hai đều đắm chìm trong những mối quan tâm riêng của họ và (6) rất khó để tập trung vào hạnh phúc của đối phương từ đầu đến cuối mối quan hệ của họ và đặc biệt là khi tranh cãi.

MỘT CHUYÊN ĐỀ ĐÀO TẠO VỀ CÁC CHIẾN LƯỢC XUNG ĐỘT  

Bước đầu tiên để xác định các chiến thuật xung đột của bạn và thay đổi chúng là học cách nhận ra những chiến lược xung đột hiệu quả và kém hiệu quả. Hãy xem xét các tình huống sau đây và thử xác định xem liệu các cặp đôi này xử lý những khác biệt giữa họ bằng việc sử dụng nguyên tắc an toàn hay không an toàn. Nếu bạn cho rằng các nguyên tắc họ sử dụng là không an toàn, thì hãy liệt kê danh sách các nguyên tắc an toàn có thể được dùng thay thế.  

  1. Marcus đã đặt một tour đi chơi biển bằng du thuyền đến Brazil trước khi anh ta và Daria bắt đầu hẹn hò nhau cách đây 6 tháng. Daria không cảm thấy thoải mái khi Marcus đi du lịch mà không có cô, và cô không thích du thuyền. Khi cô nêu lên vấn đề này với Marcus, anh đáp, “Vậy bây giờ anh phải làm tất cả mọi việc cùng với em? Em không thích mấy thứ kiểu này, vậy thì sao em lại quan tâm? Vả lại, anh đã thanh toán tiền xong xuôi cho chuyến đi. Giờ em muốn anh làm gì, chịu mất $3,000 à?”

Phản ứng của Marcus là: 

  • An toàn
  • Không an toàn

Những chiến thuật không an toàn mà Marcus sử dụng:

----------------------------------------------------------------------------------------

----------------------------------------------------------------------------------------

Những chiến thuật an toàn mà Marcus có thể dùng:

----------------------------------------------------------------------------------------

----------------------------------------------------------------------------------------

Trả lời: Không an toàn. Marcus sử dụng một loạt các chiến thuật không an toàn. Anh ta vơ đũa cả nắm cuộc xung đột bằng cách công kích cô (“Em muốn anh làm gì, chịu mất $3,000 à?”) và khiến cô trông có vẻ lụy thuộc và quá dựa dẫm (“Vậy anh phải làm tất cả mọi thứ cùng với em bây giờ?”). Anh không duy trì tập trung vào vấn đề, mối bận tâm của Daria là về khả năng anh ấy sẽ không chung thủy. Anh ta thích đổi chủ đề và tập trung vào chuyện tiền bạc và tính phụ thuộc của Daria. 

Những chiến thuật an toàn mà Marcus có thể dùng: Lời khuyên tốt nhất dành cho Marcus là hãy duy trì sự tập trung vào vấn đề trước mắt. Mối bận tâm của Daria là có thật, và chừng nào anh ấy không đề cập đến nó/xử lý nó, vấn đề này sẽ không bao giờ được xử lý.

  1. Sau phản ứng của bạn trai cô trong tình huống 1, Daria đã chịu khuất phục. Cô xin lỗi vì đã khơi gợi vấn đề. Suy cho cùng thì đây là chuyến đi mà anh ấy đã lên kế hoạch trước khi họ quen nhau. Cô cảm thấy tồi tệ vì cô quá vô lý, hay đòi hỏi và phụ thuộc.

Phản ứng của Daria là: 

  • An toàn
  • Không an toàn

Những chiến thuật không an toàn mà Daria sử dụng:

----------------------------------------------------------------------------------------

----------------------------------------------------------------------------------------

 

Những chiến thuật an toàn mà Daria có thể sử dụng:

----------------------------------------------------------------------------------------

----------------------------------------------------------------------------------------

Trả lời: Không an toàn. Có vấn đề gì với Daria vậy? Anh ấy sắp có chuyến du lịch một mình trên du thuyền đến Brazil sáu tháng sau mối quan hệ của họ? Cô nên bằng mọi cách bày tỏ nỗi lo sợ của mình. Nhưng thay vì thẳng thắn nói ra mối quan ngại của mình, cô lại nhân nhượng. Cô sợ rằng khi cô bày tỏ quan điểm của mình, mối quan hệ có thể kết thúc, vì vậy cô cố gắng xóa bỏ nguy cơ bằng việc xin lỗi vì đã nêu lên chủ đề đó ngay từ đầu. Bằng cách làm thế Daria đang đồng ý với một giao ước ngầm mới trong mối quan hệ: rằng những cảm xúc và mối quan tâm của cô không quan trọng. 

Những chiến thuật an toàn mà Daria có thể sử dụng: Cô nên truyền đạt hiệu quả về những nhu cầu của mình; nói cho Marcus biết mối bận tâm của cô, và chuyến du lịch sắp tới khiến cô thấy lo lắng như thế nào về tương lai mối quan hệ của họ. Phản ứng của Marcus trước lối giao tiếp hiệu quả của cô sẽ rất quan trọng. Nếu anh ta tiếp tục xem thường cô và làm giảm giá trị cảm xúc của cô, thì khi ấy cô cần tự hỏi chính mình liệu cô có muốn ở bên một người như thế về lâu về dài. 

  1. Trong một chuyến xe, Ruth nói với John rằng cô thấy lo về những khó khăn của con gái họ trong môn toán. John gật đầu suốt cuộc trò chuyện nhưng không nói gì nhiều. Sau vài phút, Ruth nổi cáu: “Tại sao đây là vấn đề duy nhất của em? Con bé cũng là con anh mà, nhưng có vẻ như anh không quan tâm. Anh không thấy lo cho nó sao?” John sửng sốt trước lời công kích. Sau đó vài phút, anh đáp, “Anh thật sự kiệt sức và việc lái xe đang rút cạn sức lực của anh. Anh cũng rất lo về điều này, nhưng anh hầu như không thể tập trung lái xe trên đường.”

Phản ứng của John là:

  • An toàn
  • Không an toàn

Những chiến thuật không an toàn mà John sử dụng:

----------------------------------------------------------------------------------------

----------------------------------------------------------------------------------------

Những chiến thuật an toàn mà John có thể sử dụng:

----------------------------------------------------------------------------------------

----------------------------------------------------------------------------------------

Trả lời: an toàn. Người an toàn không phải vị thánh! Họ cũng biết mệt mỏi và đôi khi cảm thấy mất kiên nhẫn, và tâm trí họ cũng trôi dạt như những người khác. Điều quan trọng là cách họ phản ứng khi xung đột xuất hiện. Hãy lưu ý cách John không ăn miếng trả miếng hoặc cư xử phòng vệ khi Ruth công kích anh. Anh vẫn duy trì sự tập trung vào vấn đề, những câu trả lời một cách thẳng thắn (“Anh thật sự kiệt sức . . .”), và thể hiện sự quan tâm chân thành đối với hạnh phúc của vợ bằng cách xác nhận mối bận tâm của cô ấy (“Anh cũng rất lo về điều này”). 

Những chiến thuật an toàn mà John có thể sử dụng: John làm khá tốt; anh tránh được sự leo thang xung đột không cần thiết và làm yên lòng vợ. Hãy thử tưởng tượng nếu anh ấy cáu kỉnh, “Chết tiệt! Em không thấy anh đang mệt mỏi sao? Em muốn làm gì, gây tai nạn giao thông chăng?” May mắn thay, anh hiểu rằng lời buộc tội của vợ xuất phát từ sự căng thẳng hơn là chỉ trích, và anh khắc phục được vấn đề thật sự, trấn an cô rằng họ là vợ chồng, cùng quan tâm đến lợi ích của con gái họ. 

  1. Steve, đang hẹn hò với Mia được vài tuần, gọi điện cho cô vào chiều thứ Sáu để hỏi xem liệu cô có muốn tham gia với anh và đám bạn vào buổi tối tại quán bar địa phương được không. Mia khó chịu vì Steve hầu như lúc nào cũng muốn gặp cô cùng đám bạn của anh ta, trong khi cô thích một cuộc hẹn chỉ có đôi ta. “Anh sợ ở một mình với em à? Em không ăn thịt anh đâu, anh biết mà,” cô nói nửa đùa nửa thật. Sau một hồi im lặng khó xử, Steve đáp, “Được rồi, hãy gọi lại cho anh nếu em muốn đi,” và cúp máy.

Phản ứng của Steve là: 

  • An toàn
  • Không an toàn

Những chiến thuật không an toàn mà Steve sử dụng:

----------------------------------------------------------------------------------------

----------------------------------------------------------------------------------------

Những chiến thuật an toàn mà Steve có thể sử dụng:

----------------------------------------------------------------------------------------

----------------------------------------------------------------------------------------

Phản ứng của Mia là:

  • An toàn
  • Không an toàn

Những chiến thuật không an toàn Mia sử dụng:

----------------------------------------------------------------------------------------

----------------------------------------------------------------------------------------

 

Những chiến thuật an toàn Mia có thể sử dụng:

----------------------------------------------------------------------------------------

----------------------------------------------------------------------------------------

Trả lời: Steve—Không an toàn. Steve tìm cách tránh né một cuộc đối chất hay cuộc trò chuyện thân mật và rút lui thay vì tham gia. Anh không cố gắng tìm hiểu quan điểm của Mia; anh ta đơn giản là biến mất. 

Những chiến thuật an toàn anh ta có thể sử dụng: Đối với những người mới bắt đầu, dường như Steve không thực sự quan tâm đến bất kỳ điều gì một cách nghiêm túc. Nếu không có lẽ anh sẽ chẳng chọn cách mang theo một đoàn tùy tùng trong mỗi lần hẹn hò. Tuy nhiên nếu anh ta muốn mối quan hệ tiến triển, Steve nên tập trung vào vấn đề và hỏi Mia ý cô là gì khi nói như vậy. Đúng là cô ấy nghe có vẻ đang nhạo báng anh, nhưng nếu Steve thông minh (và an toàn), anh ta sẽ không để bụng. Anh ta sẽ cố gắng để hiểu được suy nghĩ của cô và để đưa mối quan hệ lên một tầm cao hơn (và thân mật hơn).

Trả lời: Mia—Không an toàn. Nhưng còn Mia thì sao? Phản ứng của cô cũng là không an toàn. Nỗ lực của cô để truyền đạt nhu cầu của bản thân một cách hiệu quả nghe có vẻ hơi giống một sự công kích. Bây giờ cô ấy sẽ tự hỏi, tôi có chọc giận anh ấy? Anh ấy có cho rằng tôi đang chỉ trích anh ấy không? 

Những chiến thuật an toàn mà Mia có thể sử dụng: Mia có thể nói điều gì đó chẳng hạn như, “Anh biết đầy, em không thích thường xuyên ở nơi đông người. Em thích ở một mình với anh hơn; Chúng ta lên kế hoạch cùng nhau thì thế nào?” (truyền đạt hiệu quả nhu cầu của cô). Phản ứng của Steve sẽ tiết lộ liệu anh ấy có khả năng lắng nghe được điều mà người yêu của anh mong muốn và đáp ứng nhu cầu của cô được hay không. 

  1. Khi đang ngồi ở một quán cafe trên vỉa hè, Emma thấy bạn trai cô Todd liếc nhìn những cô gái khác đang đi bộ ngang qua chỗ họ. “Em rất ghét hành vi này của anh. Thật đáng xấu hổ,” cô nói. “Ý em là gì?” anh ra chiều ngây thơ hỏi lại. “Anh biết em đang muốn nói gì mà. Anh đang nhìn chằm chằm mấy cô nàng.” “Thật lố bịch! Thế em muốn anh nhìn chỗ nào? Và cứ cho là anh đang nhìn đi, em chỉ cho anh xem có thằng đàn ông nào lại không nhìn gái đẹp không. Điều đó hoàn toàn chẳng quan trọng gì.”

Phản ứng của Todd là: 

  • An toàn
  • Không an toàn

Những chiến thuật không an toàn mà Todd sử dụng:

----------------------------------------------------------------------------------------

----------------------------------------------------------------------------------------

Những chiến thuật an toàn mà Todd có thể sử dụng:

----------------------------------------------------------------------------------------

----------------------------------------------------------------------------------------

Phản ứng của Emma là: 

  • An toàn
  • Không an toàn

Những chiến thuật không an toàn mà Emma sử dụng:

----------------------------------------------------------------------------------------

----------------------------------------------------------------------------------------

Những chiến thuật an toàn mà Emma có thể sử dụng:

----------------------------------------------------------------------------------------

----------------------------------------------------------------------------------------

Trả lời: Todd—Không an toàn. Todd lẩn tránh mối quan tâm cơ bản của Emma—cảm thấy bản thân kém hấp dẫn và không được trân trọng khi anh nhìn người phụ nữ khác. Anh ta lại rút lui thay vì tham gia đối chất. Thoạt tiên anh ấy “không hiểu” cô đang nói về điều gì, và sau đó anh ta giảm thiểu mức độ quan trọng của lời nói của cô bằng cách cho rằng đấy chỉ là một phần tự nhiên của cánh đàn ông. Đây là cách giao tiếp kém hiệu quả tệ hại nhất. Chẳng giải quyết được chuyện gì cả. Cô ấy thì sẽ tiếp tục tức giận bởi hành vi của anh ấy và anh ấy sẽ cảm thấy mình có lý do chính đáng và tự cho mình là đúng để tiếp tục thói quen này.

Những chiến thuật an toàn mà Todd có thể sử dụng: Cách tiếp cận an toàn sẽ là bày tỏ quan tâm đến hạnh phúc của Emma bằng cách nói rằng anh nhận ra việc anh nhìn chằm chằm những cô gái khác khiến cô cảm thấy tệ hại ra sao. Anh cũng có thể cố gắng để hiểu điều gì khiến cô phiền lòng về hành vi này và trấn an cô rằng anh thấy cô rất xinh đẹp (duy trì tập trung vào vấn đề trước mắt). Anh có thể nhờ cô chỉ ra những lúc anh lại phạm phải thói quen này để anh có thể tìm cách thay đổi hành vi của mình: “Anh xin lỗi. Anh làm vậy là do thói quen, nhưng bây giờ anh nhận ra nó khiến em thấy bực bội và không được tôn trọng. Chẳng qua, anh khó chịu khi những gã đàn ông khác nhìn em ngay cả khi em không biết chuyện này! Anh sẽ cố gắng hành xử tôn trọng em hơn, nhưng nếu anh lại tái phạm, anh muốn em nhắc anh.” 

Trả lời: Emma—An toàn. Emma truyền đạt hiệu quả nhu cầu của cô ấy. Cô cho Todd biết hành động của anh ấy khiến cô có cảm nhận như thế nào, một cách thành thật và không buộc tội.

Những chiến thuật an toàn mà Emma có thể sử dụng: Cô đã làm rất tốt.

  1. Chị gái của Dan đến trông hộ lũ trẻ của Dan và  Shannon để hai vợ chồng có được chút khoảng thời gian riêng tư bên nhau. Khi họ trở về nhà, Shannon đi thẳng lên giường ngủ còn Dan thì ngồi nói chuyện phiếm với chị gái anh. Sau đó Dan vào phòng ngủ của hai vợ chồng và nổi giận. “Chị gái anh đã giúp đỡ vợ chồng mình bằng việc trông bọn trẻ, thì ít ra em cũng nên chào hỏi chị ấy chứ!” Shannon đáp lại, “Em thật sự chưa chào chị ấy à? Em lơ đễnh quá. Em không cố tình làm vậy đâu. Em xin lỗi.”

Phản ứng của Shannon là: 

  • An toàn
  • Không an toàn

Những chiến thuật không an toàn mà Shannon sử dụng:

----------------------------------------------------------------------------------------

----------------------------------------------------------------------------------------

Những chiến thuật an toàn mà Shannon có thể sử dụng:

----------------------------------------------------------------------------------------

----------------------------------------------------------------------------------------

Trả lời: An toàn. Shannon tránh được nhiều nguy hiểm không an toàn. Cô tránh vơ đũa cả nắm cuộc xung đột. Cô không phản ứng một cách phòng vệ và phản công lại đối phương. Cô không ăn miếng trả miếng. Cô duy trì sự tập trung vào vấn đề trước mắt và chỉ đáp lại mỗi mình vấn đề đó mà thôi. Như thế không có nghĩa là cơn giận của Dan sẽ biến mất; trong thực tế, anh ấy chắc là vẫn còn cáu giận. Nhưng Shannon tìm cách giảm bớt sự nóng giận của anh ấy và tránh leo thang. Phản ứng của cô ấy cho ta thấy cách phản ứng an toàn trước xung đột không phải là khoa học gì cao siêu; nõ cũng chẳng đòi hỏi bạn phải có kỹ năng tâm lý hay ăn nói tuyệt vời. Nó có thể biểu hiện qua một câu xin lỗi đơn giản mà chân thành.


HẾT

menu
menu