Lòng tự trọng hình thành như thế nào

long-tu-trong-hinh-thanh-nhu-the-nao

Hoá ra lòng tự trọng cao có vẻ chủ yếu là một kết quả bắt nguồn từ tâm lý hơn là từ bất cứ thành tựu kinh tế nào mà ta có thể đạt được.

Tác giả: Alain de Botton

Yêu thương bản thân, hay như theo cách nói thông thường là có lòng tự trọng cao, là rất quan trọng để cảm thấy hạnh phúc. Rủi thay, ta khó lòng đoán được mức độ tự trọng thật sự của một người. Nhiều người có nghề nghiệp khiêm tốn, ngoại hình không hấp dẫn và quen với những người bạn bình thường, nhưng lại có tự trọng rất cao. Họ có vẻ rất yêu quý bản thân, mặc dù nhìn chung thì họ không có vẻ gì là được thế giới đánh giá cao.

Mặt khác, có những người mà dù có bao nhiêu thành tựu, danh tiếng và tiền bạc, cũng không đủ để giúp họ cảm thấy tự tin. Họ chống đối, coi thường và chỉ trích bản thân, luôn cảm thấy bản thân hoạt động kém hiệu quả, không bao giờ tin rằng mình xứng đáng để tồn tại. Việc có một mức tự trọng thích hợp cuối cùng dường như không liên quan gì mấy đến việc đạt được bất kì thành tích có thể được kiểm chứng nào. Nó có vẻ liên quan đến một kiểu logic thuộc về nội tại, chủ quan hơn và kì lạ hơn, với các yếu tố không bị ảnh hưởng bởi những ý niệm về thành tích, trong đó có 3 yếu tố đặc biệt nổi trội.

Thứ nhất là điều cha hay mẹ bạn làm.

Yếu tố lớn nhất quyết định mức tự trọng của bạn là cách bạn so sánh bản thân với cha (nếu là nam) và mẹ (nếu là nữ), rằng bạn thành đạt nhiều hay ít hơn họ. Tuy hơi tàn nhẫn, nhưng dường như lòng tự trọng cao chỉ có ở những người vượt mặt được cha mẹ mình. Nhưng người xuất thân nghèo khổ sẽ có lợi thế lớn trong việc này. Có thể bạn chỉ lái một chiếc taxi cũ ở Manhattan và sống trong một căn phòng ở Harlem, nhưng nếu cha hoặc mẹ bạn là một nông dân kiếm sống qua ngày ở Easten Burking Faso, thì đôi khi bạn vẫn cảm thấy cuộc sống của mình khá giả.

Tương tự như vậy nhưng tệ hơn, bạn có thể đã lớn lên trong gia đình quyền thế nhưng nếu cha hoặc mẹ bạn có thể kiếm vài trăm triệu, trong khi bạn phải chật vật để có một mức lương trung bình thì bạn sẽ khó lòng tránh khỏi việc luôn bị ám ảnh bởi cảm giác mình là một nỗi nhục của gia đình.

Thứ hai, những người ngang hàng với bạn đang như thế nào.

Ta thường không hề cảm thấy thua kém khi so với tất cả những người giàu có hơn ta, mà chỉ khi so với những ai có một kiểu tự trọng quan trọng khác: nhóm đồng đẳng với ta: ở đây ý muốn nói đến bạn học chung, người đồng trang lứa và những người sống quanh ta. Những người này ảnh hưởng đến cảm giác hạnh phúc của ta gấp nhiều lần so với dân số trên thế giới nói chung. Hoàn cảnh của ta sẽ càng có vẻ tồi tệ hơn và ta cần được thương hại và cứu giúp nếu có ai đó trong nhóm ngang hàng mở 1 công ty trị giá tỷ đô hay bằng cách nào đó cuối cùng lại trở thành nguyên thủ quốc gia. Mỗi khi có một bạn học cùng trường vượt trội hơn ta, thì ta lại buồn lòng. Cho nên ta chọn theo học những trường bình thường và sau khi tốt nghiệp thì cố hết sức tránh những buổi họp lớp.

Thứ ba là loại tình yêu bạn nhận được khi còn nhỏ.

Yếu tố thứ ba phụ thuộc rất nhiều vào loại tình cảm ta nhận đuọc thời thơ ấu, đặc biệt là tình cảm đó gắn liền với bao nhiêu điều kiện. Một số bậc phụ huynh chỉ biết cách yêu thương có điều kiện. Họ dựa vào điểm số và các báo cáo ở nhà trường. Thế là ta lớn lên thành những người đạt nhiều thành tích. Nhưng việc này thật chẳng dễ dàng, bạn dành cả đời để cố không căm ghét bản thân khi phải nỗ lực gây ấn tượng với tất cả những ai bạn gặp gỡ, với mục đích theo đuổi một khao khát chưa từng được đáp ứng là được cha mẹ công nhận.

Nhưng những con người may mắn được hưởng tình yêu vô điều kiện ngay từ đầu thì có thể là chính mình. Họ sẽ không cần phỉ đấu tranh; họ có một nguồn lực hỗ trợ cơ bản từ bên trong, được đảm bảo nhờ hiểu rằng mình từng được yêu thương vô bờ bến. Một sự xáo trộn lớn như sa thải sẽ khiến họ thấy khó chịu, nhưng họ không nhất thiết phải xem nó là một bi kịch.

Biết được nguồn gốc sâu xa và kì lạ của lòng tự trọng là rất quan trọng vì ta thường theo đuổi các mục tiêu với niềm tin rằng cuối cùng, thành công sẽ là chìa khoá giúp ta cảm thấy hài lòng về bản thân. Trong khi thực tế lại không lý tưởng đến vậy. Có thể rõ ràng bạn đang làm việc rất tốt, nhưng nếu cha bạn là một người có tầm ảnh hưởng, hay người bạn học cũ trở thành tổng thống, hoặc cha mẹ đã không trao cho bạn tình yêu thương vô điều kiện đích thực, thì không có thành công hay chiến thắng nào có thể khiến bạn trân trọng chính mình. Điều này thay đổi cách ta nên hình dung về những thử thách của mình. Việc cảm thấy hài lòng về bản thân không phải là cảm giác ta có thể có được chỉ bằng những thành tựu trong công việc hay trong tài chính. Phần lớn thử thách liên quan đến việc hoà hợp với bản thân ta, kết quả của việc thấu hiểu quá khứ, và những nguyên nhân khiến ta thấy hổ thẹn, lệ thuộc và nhục nhã.

Hoá ra lòng tự trọng cao có vẻ chủ yếu là một kết quả bắt nguồn từ tâm lý hơn là từ bất cứ thành tựu kinh tế nào mà ta có thể đạt được.


Nguồn video:

https://www.ubrand.global/courses/long-tu-trong-hinh-thanh-nhu-the-nao

menu
menu