Phương trình hạnh phúc - Chương 14.3

phuong-trinh-hanh-phuc-chuong-14-3

Đối với một kỹ sư mà nói, một phương trình đại diện cho sự công bằng tuyệt đối. Một phương trình sẽ luôn diễn ra như mong đợi. Phụ thuộc vào các giá trị được sử dụng như một đầu vào, đầu ra là có thể hoàn toàn biết trước được.

Steve Jobs Là Ai?

Để loại bỏ sự phức tạp, tôi đã học cách gói gọn logic của mình về sự kiến tạo vĩ đại vào một câu chuyện đơn giản. Cứ tưởng tượng rằng bạn gặp tôi khi tôi vừa mới mua một chiếc iPhone đời đầu. Bạn rất ấn tượng với nó và hỏi tôi rằng tôi mua nó ở đâu. Bạn thấy sao nếu tôi trả lời bạn rằng:

Tôi rất tiếc, nhưng bạn không thể mua tuyệt phẩm công nghệ này ở một cửa hàng đâu. Nó xuất hiện thông qua sự tiến hóa. Tôi tìm thấy nó trong lớp cát có tuổi đời 4,5 tỷ năm ở sau vườn nhà tôi đó.

Tôi là người được hưởng đặc ân của may mắn, một cơ hội hiếm hoi, khi mà cát tan chảy thành đúng màn hình thủy tinh trong suốt, và biến đổi thành đúng hình chữ nhật, khi một con mèo giẫm lên đó vào đúng thời điểm, để nó rơi vừa khít vào cái vỏ nhôm. Cái vỏ xinh đẹp ấy được tạo ra từ một khối nhôm tinh chế thu được từ đất sau vườn sau hàng thiên niên kỷ và rồi được thành hình từ những trận bão cát trong suốt nhiều năm. Màn hình siêu chất lượng cao xuất hiện theo cách không thể giải nghĩa được vào một buổi sáng nọ, rơi đúng chỗ đó, và rắp nối hoàn hảo với bộ vi mạch tự hình thành từ chất silicon có trong cát. Mi-crô và loa là kết quả của việc những con côn trùng ăn đất thành những đường ống xuyên qua thiết bị, và sự kết nối được thực hiện thông qua đồng tinh luyện được tìm thấy trong một hiện vật cổ được chôn ở gần đó. Sự hỗn độn đã khiến cho vật thể này không được đụng đến nhiều năm liền, cho tới khi một cú sét may mắn khác xảy ra đồng thời mang đến những hóa chất, dây kim loại, và lớp vỏ để tạo nên chiếc pin. Một tia chớp nổ ra và rơi trúng màn hình trong một trận động đất. Phần còn lại của khối nhôm được tạo thành như một kết quả của nhiệt độ cao và kết thúc một cách hoàn hảo thành chiếc vỏ được khắc dấu trái táo. Ô, và chương trình phần mềm tự nó được viết ra bằng những lần đánh máy ngẫu nhiên trên một chiếc máy vi tính được tạo ra ngẫu nhiên được tìm thấy trong khu vườn của hàng xóm chúng tôi vào khoảng một năm trước.

Có thể sẽ mất đến hàng tỷ năm để một điều kỳ diệu của xác suất như vậy có thể xảy ra nhưng vũ trụ của chúng ta có đủ thời gian, vì vậy mà nó đã diễn ra. Chiếc iPhone này được tạo ra từ sự ngẫu nhiên, và tôi không quan tâm nếu điều này sẽ xúc phạm Steve Jobs bởi vì tôi thật sự không tin rằng có một ai đó tên là Steve Jobs từng tồn tại trên đời. Còn bạn thì sao?

Tại sao lại khó đến thế để tin rằng có một nhà kiến tạo sáng suốt hơn nhiều đã tạo ra một cỗ máy như là bạn đây? Cả chúng ta và những chiếc iPhone của ta nữa cũng không hề tồn tại một cách ngẫu nhiên.

Hãy nhớ rằng: Nhà kiến tạo vĩ đại là có thật, và cả Steve Job nữa cũng có thật trên đời.

 

Quay Trở Lại Với Hạnh Phúc

Qua nhiều năm, tôi đã xem sự kiến tạo vĩ đại như là nền tảng tư tưởng của mình. Sau đó tôi dành nhiều năm đặt ra từng câu hỏi lớp lang tiếp nối nhau. Tóm lại, tôi giờ đây được thuyết phục rằng có một đấng kiến tạo và rằng nhà kiến tạo đó đã trao cho chúng ta những thông điệp nằm trong cốt lõi của một số tôn giáo. Tôi tìm kiếm sự uyên thâm trong những thông điệp đó và bỏ qua những phần bị thổi phồng bởi sự diễn giải, thói tham lam, và vấn đề truyền thống của con người.

Cách tiếp cận này khiến tôi hạnh phúc bởi vì nó giúp tôi giải quyết cuộc tranh luận diễn ra trong đầu mình, để biết được rằng tôi đang đánh cược cuộc đời ngắn ngủi này vào một điều gì đó mà tôi có thể giải nghĩa với toán học, để biết được rằng tôi là một phần của cái gì đó rộng lớn hơn hẳn cuộc đời này, và rằng Ali đang ở bên một đấng kiến tạo với khả năng tạo nên một vũ trụ kỳ diệu nhường này và có vô số khả năng trong việc chăm sóc cho cậu con trai yêu quý của tôi tốt hơn những gì mà tôi có thể làm được.

Khi chúng ta bắt đầu câu chuyện này, tôi đã yêu cầu bạn hãy loại bỏ những lớp sâu hơn xoay quanh câu hỏi về nhà kiến tạo để ta có thể tìm ra một câu trả lời cho việc trình bày vấn đề cốt lõi của chúng ta. Bây giờ, ta hãy quay trở lại với chủ đề hạnh phúc, và ta sẽ chỉ thêm vào một lớp mà thôi.

Nguyên Tắc Của Trò Chơi

Lớp quan trọng nhất, khiến chúng ta cảm thấy nhiều đau khổ, liên quan tới sự bất đồng chính kiến của chúng ta về sự kiến tạo. Con người chúng ta, không giống như những cỗ máy mà chúng ta tạo ra, luôn đặt ra câu hỏi về sự kiến tạo. Chúng ta cho rằng mọi thứ nên tốt đẹp hơn thế. Sự bất đồng lớn nhất của chúng ta đối với đấng kiến tạo, và lý do mà nhiều người phủ nhận quan điểm này, bắt nguồn từ việc không tán thành với cái cách mà ngài hành xử. (Xin hãy chú ý rằng giới tính là thứ thuộc về thế giới vật chất. Tôi sử dụng từ ngài ở đây cho tiện chứ không phải bởi vì nguyên nhân phân biệt giới tính.) Cái cách mà đấng kiến tạo hành động dường như luôn bỏ lỡ vế kỳ vọng của Phương trình Hạnh phúc của chúng ta, và điều đó khiến ta không hạnh phúc. Nhưng liệu những hành động ấy có nên được gán cho mỗi đấng kiến tạo hay không?

Trước tiên, nhiều người trong chúng ta không tán thành với lựa chọn của ngài về “sự đại diện” ở trên trái đất này. Các tổ chức tôn giáo, mà tuyên bố về quyền sở hữu của các ‘đường dẫn’ để liên lạc với đấng kiến tạo, thực sự đã làm mọi thứ rối tung lên. Hầu hết các tôn giáo đều trở nên hà khắc một cách không cần thiết. Họ đi chệch khỏi tiền đề cốt lõi của mình; họ khuyến khích một kỳ vọng được thổi phồng về sự phán xét; và họ đề ra một “mức thuế,” trong khi những người lãnh đạo của họ lại thường không cư xử đúng mực. Những điều này không khiến tôi bận lòng. Bởi tôi coi bản thân mình là một người có đức tin hợp lý, bất kể những hành động của các tổ chức, bởi vì sự trung thành của tôi nằm chắc chắn ở phía đấng kiến tạo, chứ không phải là những nhà trung gian tự chỉ định.

Ngoài những nghi thức tôn giáo, thật khó để giải nghĩa rất nhiều trong số những điều mà chúng ta coi là hành động của đấng kiến tạo. Tại sao cuộc sống lại khó khăn đến thế? Tại sao chiến tranh, bệnh tật, cái chết, sự phá hủy, nạn đói, rác rưởi, nghèo khổ, sự tra tấn, tội ác, và lũng đoạn lại cứ diễn ra? Tại sao chúng ta lại phải gánh chịu những hiểm họa thiên nhiên? Tại sao Ali lại phải ra đi ở cái độ tuổi còn trẻ thế? Nếu như đấng kiến tạo là một thực thể đầy yêu thương và giàu lòng trắc ẩn, vậy thì chắc chắn ngài ấy không thể làm ra những điều này.

Ô, tôi thực sự tin rằng đấng kiến tạo không hề làm những điều như vậy! Các phương trình mà ngài tạo ra mới là nguyên nhân dẫn đến những điều trên. Ở đó chứa đựng vẻ đẹp của sự kiến thiết vĩ đại và sự thật tuyệt đối – và cả hạnh phúc nữa.

Một trận sóng thần là kết quả của những chuyển động địa chấn bên dưới đáy đại dương mà tạo ra những con sóng nước hướng về phía đất liền. Không có kịch bản nào đằng sau đó hết cả. Không có sự can thiệp nào hết cả. Đó chỉ là việc thế giới đang diễn ra phù hợp với các quy luật vật lý trước mỗi một sự kiến thiết mà thôi. Khi mà hãng Audi sản xuất một chiếc xe hơi, họ làm ra nó theo cái cách mà mỗi khi bạn vào số và nhấn vào bộ phận gia tốc thì chiếc xe sẽ phóng về phía trước. Bạn có thể sẽ thích việc lên tiếng ra lệnh cho nó hơn, nhưng nếu làm vậy chiếc xe sẽ không chuyển động. Đó chỉ là cách mà nó được thiết kế ra mà thôi. Hãng Audi sẽ yêu cầu rằng bạn cần thường xuyên mang nó đi bảo dưỡng và sẽ tháo dầu ra và thay thế dầu mới vào. Đó không phải là một nhược điểm; mà đó là một chức năng thiết kế. Bạn sẽ không đứng cạnh chiếc xe của mình và phàn nàn về quá trình thay dầu; bạn đưa quá trình này vào trong kế hoạch và những kỳ vọng của mình. Trái đất của chúng ta đôi khi sẽ phun ra nham thạch núi lửa; những thay đổi địa chấn sẽ dẫn đến những trận động đất; và mùa đông sẽ thật lạnh lẽo và khắc nghiệt. Khi bảy tỷ con người được sinh ra, bảy tỷ con người ấy cũng sẽ chết đi. Đó chỉ là cách thức mà mọi việc diễn ra mà thôi. Không có một kịch bản nào ở đây hết; đó chỉ là một thực tế.

Đối với một kỹ sư mà nói, một phương trình đại diện cho sự công bằng tuyệt đối. Một phương trình sẽ luôn diễn ra như mong đợi. Phụ thuộc vào các giá trị được sử dụng như một đầu vào, đầu ra là có thể hoàn toàn biết trước được. Sự sống và cái chết, thịnh vượng và nghèo đói, sức khỏe và bệnh tật, chúng chỉ đơn giản là diễn ra mà thôi. Cuộc sống vốn dĩ là như vậy.

Hãy nhớ rằng: Không hề có sự can thiệp thần thánh nào hết cả.

Tại sao sự kiến tạo lại có vẻ khắc nghiệt đến thế? Tôi hẳn sẽ tạo ra một thế giới dễ chịu hơn nhiều. Tại sao những con rắn lại mang vẻ độc địa và đáng sợ đến như vậy? Tôi hẳn sẽ tạo ra những con bò sát thân thiện hơn nhiều nếu như tôi là một đấng kiến tạo.

Vâng, đây hẳn là một luận điểm hay. Nhưng hãy thử hình dung xem, chỉ trong một giây thôi, cái thế giới này sẽ ra sao nếu không có những con côn trùng. Như thế không phải là sẽ tuyệt vời lắm hay sao? Chúng ta khi ấy hẳn có thể cắm trại ngoài trời mà không phải bận tâm đến những loài bò sát đáng sợ và bị muỗi đốt! Nhưng bạn đừng vội mừng. Khi không có loài côn trùng, thì sẽ chẳng có nơi nào để mà cắm trại hết, vì trái đất của chúng ta sẽ chật kín với chất thải của động vật và xác của những loài thực vật vì không có loài côn trùng làm công việc phân hủy chúng. Các loài sâu bọ đóng một vai trò quan trọng như là thụ phấn và làm nguồn thức ăn cho những loài vật khác. Chuỗi thức ăn của chúng ta sẽ giảm xuống đáng kể nếu không có chúng. Liệu việc loại bỏ loài côn trùng có đưa tới một sự kiến thiết tốt hơn không? Không. Lý do khiến thế giới của chúng ta hoạt động là bởi vì nó diễn ra như một thể thống nhất, một hệ sinh thái. Thực sự không có gì đáng bỏ đi hết cả. Nếu như bạn nghi ngờ điều này, hãy áp dụng bài kiểm tra Tẩy trắng ở đây. Cứ tự nhiên xóa đi bất kỳ phần nào của cái vũ trụ này mà bạn không thấy thích, cùng với đó là tất cả những hệ quả của nó, và thử xem cuối cùng bạn có được cho mình một thế giới mà bạn thấy thích hơn hay không.

Hãy nhớ rằng: Sự kiến tạo chỉ là một chức năng.

Và nhân tiện, chúng ta vẫn thường than vãn về những việc làm của chính chúng ta. Chúng ta tiến hành chiến tranh làm chết hàng triệu người và đổ lỗi cho một vị Chúa lơ đễnh và độc ác. Thế giới này vẫn phục vụ cho bảy tỷ người, nhưng sự tham lam và lãng phí của chúng ta khiến cho một tỷ người chịu đói trong khi một tỷ con người khác thì trở nên béo phì. Đó đều là hành vi của chúng ta cả, vậy mà ta lại đổ tội cho đấng kiến tạo. Chúng ta làm môi trường ô nhiễm, tiến hành thử nghiệm vũ khí hạt nhân, đòi hỏi nhiều của cải hơn mức mà chúng ta cần đến, và lợi dụng lẫn nhau vì mục đích ích kỷ của riêng mình. Và ta buộc tội ai trước những tổn hại này? Nhân vật vĩ đại mà đáng lý ra có nghĩa vụ phải ngăn chúng ta lại. Nếu như ta lái xe và quyết định bẻ lái ở vận tốc 100 dặm một giờ, thì ta hẳn không nên đổ tội cho nhà thiết kế ra chiếc xe vì hành vi bất cẩn của chúng ta, đúng không?

Hãy nhớ rằng: Ta không nên đổ lỗi cho đấng kiến tạo về kết quả của hành vi của mình.

Như bạn có thể hình dung, Ali và tôi sẽ không thể thấy vui như thế khi chơi trò Halo nếu chúng tôi chỉ có ngồi đó mà phê phán những quy tắc của trò chơi. Chúng tôi chỉ biết là chúng có tồn tại, hi vọng rằng chúng sẽ được áp dụng, và làm chủ trò chơi trong những giới hạn được đặt ra.

Và giống như một trò chơi, cả cuộc sống nữa cũng có một số quy tắc. Việc học cách làm chủ trò chơi giữa những quy tắc đó, thay vì ước rằng chúng sẽ khác đi, thực ra có thể đưa bạn đến được nơi cần đến.

Và với điều này, tôi tha thiết mời bạn tự tìm ra câu trả lời cho những lớp lang còn lại. Đó là bài toán đố của bạn. Việc giải chúng là một phần của trò chơi của bạn.

Đã nhiều tháng trôi qua và tôi đang viết một trang cuối cùng của cuốn sách với mục đích sẽ đưa bạn đến với trạng thái hoan hỉ. Nếu như có điều gì cần được ghi nhớ về cuốn sách này, thì xin hãy hiểu rằng: không hề có sự ngẫu nhiên nào trong cuộc sống hết cả. Vũ trụ của chúng ta là sản phẩm của một sự kiến thiết siêu việt. Bản thân đấng kiến tạo không hề chi phối cuộc chơi, mà chính những phương trình do ngài đề ra mới thực sự làm nên điều đó. Hãy tập trung vào Phương trình Hạnh phúc của bạn. Đó là thứ duy nhất mà bạn có thể hoàn toàn kiểm soát. Khi mà bạn so sánh những sự kiện diễn ra trong đời mình với những kỳ vọng mà bạn từng đặt ra, xin hãy nhớ rằng những gì xảy ra là những điều sẽ phải diễn ra. Thay vì thấy khiếp sợ trước sự việc, có lẽ bạn nên bắt đầu nghi ngờ về những kỳ vọng mà bạn đặt ra bởi vì, sự khắc nghiệt có đó đôi khi:

Hãy nhớ rằng: Cuộc sống luôn đáp ứng những mong đợi thực tế.

Vũ trụ của chúng ta quá đỗi phức tạp để có thể tiên đoán trước mọi điều. Việc nhún mình trước một đấng kiến tạo nằm ngoài khả năng nhận thức của chúng ta chính là một sự giải phóng. Sự giải phóng ấy chính là niềm hoan hỉ. Hãy cố gắng định hình số phận của bạn và tham vọng về việc thay đổi thế giới này trở nên tốt đẹp hơn. Tuy nhiên, cũng nên biết rằng đầu vào của bạn cho những phương trình của sự kiến tạo vĩ đại là có giới hạn. Hãy trang bị cho bản thân mình một sự cam kết chấp nhận trong trường hợp một tỷ những biến số khác nghiêng về kết quả không nằm trong sự kỳ vọng của bạn. Hãy nhượng bộ và tự vấn trước sự phi thường của sự kiến tạo và bạn sẽ có được cuộc hành trình đáng nhớ cho đời mình.

Hãy nhớ rằng: Hãy chấp nhận sự kiến tạo.

Tôi đã chia sẻ với bạn hàng trăm trang sách mà tôi tin là những ảo tưởng, các điểm mù, và những sự thật, về những gì có hiệu quả đối với bản thân tôi, và biết rằng không phải tất cả trong số đó đều có hiệu quả đối với bạn. Tôi có thể đã sai. Vì thế hãy chọn ra những điều phù hợp với bạn và bỏ đi những phần còn lại, nhưng hãy ghi nhớ rằng có một điều này luôn đúng: để tìm thấy sự thanh thản và hoan hỉ của bạn, thì bạn cần phải loại bỏ mọi ảo tưởng và hãy luôn tìm kiếm những gì là sự thật.

Hãy nhớ rằng: Hãy sống với sự thật. Việc tìm kiếm sự hoan hỉ chỉ đơn giản như vậy mà thôi!

 

 Người dịch: December Child

menu
menu