Phương trình hạnh phúc - Chương 6.2: Bộ Não Của Bạn Mắc Chứng Nghiện Thời Gian

phuong-trinh-hanh-phuc-chuong-6-2-bo-nao-cua-ban-mac-chung-nghien-thoi-gian

Bộ Não Của Bạn Mắc Chứng Nghiện Thời Gian

Quan Điểm Của Chú Mèo Về Thời Gian

 Bỏ lý thuyết sang một bên, tất cả chúng ta đều bị căng thẳng vì thời gian vào lúc này hay lúc khác. Bạn có một dự án trong công việc cần phải hoàn thành đúng hạn, và stress khiến cho bạn trở nên cáu kỉnh. Hoặc là bạn thấy khó chịu vì đang phải sống trong cảnh độc thân trong khi chiếc đồng hồ sinh học của bạn thì cứ kêu tích tắc và bạn thì muốn có một gia đình. Hoặc là bạn đang chửi rủa cảnh tắc đường trong khi cô con gái rượu chờ bạn đón sau giờ hoạt động ngoại khoá và bạn thì đến muộn. Vậy thì tại sao con cún hay con mèo nhà bạn lại không bị mất ngủ bởi bất kỳ điều gì trong những việc kể trên? Chẳng có một sinh vật sống nào khác được biết đến lại phản ứng trước chiếc đồng hồ hay đếm từng ngày, tháng, và năm như chúng ta cả. Có thể bạn cũng đã nhận ra, loài vật chỉ đơn thuần phản ứng trước các sự kiện. Đói ư? Ăn thôi. Tối rồi à? Ngủ thôi. Đó là một cách sống không chỉ đơn giản là thú vị thôi đâu!

Ngay cả đối với loài người chúng ta mà nói, nền văn hoá nhân loại cũng có cái nhìn vô cùng khác biệt về thời gian. Ví dụ, tôi sinh trưởng trong một môi trường văn hoá mà dựa vào sự kiện nhiều hơn là thời gian. Vì thế tôi cảm thấy thật kỳ lạ khi những quốc gia ở phương Tây lại coi trọng việc các cuộc họp bắt đầu và kết thúc “đúng giờ” đến thế. Tôi từng tham gia các cuộc họp tại Mỹ nơi mà mọi người đều bắt đầu cất giấy tờ và sẵn sàng rời đi khi sắp đến thời điểm kết thúc cuộc họp theo kế hoạch, trong khi chỉ cần một vài phút nữa thôi là có thể đi tới một sự đột phá lớn. Việc trì hoãn cuộc họp tiếp theo để tập trung vào cơ hội lớn trong hiện tại rất hiếm khi xảy ra, nếu điều này là có thật đi chăng nữa.

Ngược lại, ở Trung Đông và châu Mỹ Latin, thời gian bắt đầu của các sự kiện thường du di hơn và được duy trì cho tới khi chúng mang lại kết quả nào đó. Nếu một cuộc họp đang diễn ra tốt đẹp, thì nó sẽ kéo dài đến khi cần thiết. Cũng tương tự như vậy, khi lên kế hoạch cho một cuộc tụ họp thì những người bạn sẽ đồng ý gặp mặt sau giờ làm việc, nhưng một số người sẽ xuất hiện lúc 7:00, một số người khác xuất hiện lúc 8:00, và có người sẽ xuất hiện lúc 11:00, và không một ai cảm thấy khó chịu hay bực bội bởi vì mọi người đều sẽ tận hưởng niềm vui được bầu bạn với bất kỳ ai có mặt ở đó cho tới khi mà họ còn ở đó. Đó gần như là thái độ của một chú mèo đối với thời gian vậy.

Bạn có thể sẽ thấy ngạc nhiên khi biết rằng nền văn hoá tập trung vào sự kiện phổ biến trên thế giới hơn hẳn so với nền văn hoá tập trung vào thời gian. Trong khi có vẻ như không được trịnh trọng bằng người anh em Tây phương tập trung vào sự hiệu quả, các doanh nhân ở nhiều nước châu Mỹ Latin, Trung Đông, và Nam Âu, và tiểu lục địa Ấn Độ, và châu Phi đều vô cùng tài giỏi trong việc xây dựng các mối quan hệ xã hội và sự hợp tác. Họ tự tạo ra định nghĩa của chính mình về thành công. Nhưng khi họ làm điều đó, thì họ cũng đồng thời giải cả Phương trình Hạnh phúc nữa.  

Mặc dù chắc chắn là tôi không cổ xuý cho việc trễ hẹn, chểnh mảng, hay cẩu thả, thì tôi vẫn đề nghị bạn xem xét giá trị của việc làm chủ công việc thay vì là nô lệ của chiếc đồng hồ.

Thậm chí việc khiến người phương Tây ngạc nhiên hơn cả chính là điều mà chúng ta gọi là “vô tận” trong các nền văn hoá châu Á, mà được biết đến nhiều nhất trong Phật giáo. Đồng hồ sẽ điểm và các sự việc bắt đầu và kết thúc, nhưng một Phật tử sẽ hoàn toàn tập trung vào giây phút hiện tại. Trạng thái vô định về mặt thời gian là yếu tố cần thiết để đạt tới Cõi Niết bàn. Cái khả năng sống trọn vẹn trong khoảnh khắc hiện tại mang tới sự thanh thản của việc sống trên thiên đường vĩnh cửu, đặc biệt là khi bạn nhận ra rằng cõi vĩnh hằng có thể thường được hiểu là một khoảng thời gian rất, rất dài, thì thực ra đó là sự biến mất của thời gian. Đó chính là sự vô hạn.  

Hãy nhớ rằng: Thời gian được trải nghiệm theo những cách khác nhau ở những nền văn hoá khác nhau. Có lẽ có một cách sử dụng thời gian tốt hơn hẳn so với thói quen hiện tại của chúng ta. 

Thời gian theo như sự hiểu biết của chúng ta đóng một vai trò quan trọng trong việc thiết lập – và duy trì – sự không hạnh phúc. Khi nói tới việc duy trì Chu trình Đau khổ, thời gian tác động tới chúng ta ở một mức độ vô cùng sâu sắc. Để có thể thoát khỏi cái gông cùm này, hãy quay trở lại với tâm trí bạn và đi vào những suy nghĩ liên quan tới thời gian mà nó tạo ra.

 Quá Khứ Và Tương Lai
 

Trong chương 3 chúng ta đã tìm hiểu về tiếng nói ở trong đầu bạn và nhận ra rằng bạn không chỉ là những dòng suy nghĩ hiện ra trong đầu mình. Đây là một điểm quan trọng trong việc giải Phương trình Hạnh phúc bởi vì cái tiếng nói đó thường là sứ giả của những suy nghĩ dẫn tới sự đau khổ và phiền muộn. Khi bạn xem xét kỹ lưỡng những suy nghĩ đó, bạn sẽ nhận thấy rằng rất ít trong số chúng có liên quan tới thời điểm hiện tại. Chúng phần lớn đều vương vấn tới quá khứ hoặc bận rộn với việc dự đoán về tương lai. Điều này đặc biệt đúng với những suy nghĩ không vui. Tuy nhiên, hầu như những cảm xúc gắn liền với hiện tại đều là hạnh phúc (hãy lưu ý rằng sự đau đớn về mặt thể xác không phải là cảm xúc). Điều này chẳng phải rất thú vị hay sao?

Để kiểm nghiệm điều này, tôi đã ngồi lại và phân loại ra tất cả những trạng thái cảm xúc mà tôi từng trải qua trong cuộc sống thường nhật. Rồi sau đó tôi gắn thời điểm (quá khứ, hiện tại, tương lai) và thái cực (tiêu cực hay tích cực) cho chúng. Và tôi nhận thấy như sau:


Đợi đã! Đợi đã! Bạn đừng bỏ qua bảng này nhé. Hãy dành thời gian để đọc thật kỹ.

Trong khi tất cả cảm xúc đều được cảm nhận ở hiện tại, chúng có khuynh hướng gắn liền với quá khứ hoặc tương lai. Ví dụ như, hối hận là cảm xúc được cảm nhận ở hiện tại nhưng nó lại tập trung vào điều đã từng xảy ra trong quá khứ. Bạn hãy dành ra vài phút để nghiên cứu bảng Tiêu cực-Tích cực ở trên. Hãy đọc danh sách các cảm xúc gắn liền với quá khứ và tương lai, rồi so sánh chúng với những cảm xúc gắn liền với hiện tại. Ở đây có một sự khác biệt tương đối lớn, đúng không nào?

Hãy nhớ rằng: Những cảm xúc hạnh phúc hầu như đều gắn liền với hiện tại.

Bây giờ hãy thử hỏi bản thân bạn điều này xem: Liệu bạn đã bao giờ trải nghiệm bất cứ điều gì diễn ra bên ngoài thời điểm hiện tại hay chưa? Tôi biết điều này nghe qua dường như thật ngớ ngẩn, nhưng bạn hãy dành thời gian để dừng lại và suy nghĩ về nó trước khi đưa ra một câu trả lời chóng vánh.

Cái quá khứ mà chúng ta xem như là một khía cạnh quan trọng của bản thân chúng ta thực ra chẳng có gì hơn ngoài một vài khoảnh khắc được ghi nhớ mà ta gọi là ký ức. Đó chỉ là một tập hợp của những suy nghĩ trong đầu bạn, và hoàn toàn không đáng tin cậy. Bất kể sự cám dỗ của việc nhìn nhận quá khứ như là thực tại, thì nó lại không phải vậy. Thời gian duy nhất thực sự tồn tại là thời điểm mà bạn trải nghiệm như là hiện tại, và một khi cái thời điểm ấy bị thay thế bởi thời khắc tiếp theo, thì chúng ta gọi nó là quá khứ. Điều này cũng được áp dụng với cả thời điểm này khi mà bạn đang đọc những dòng này nữa. Ôi, ý tôi là câu này đây. Không, là câu này mới phải. Một khi khoảnh khắc hiện tại trôi qua (và nó chẳng kéo dài lâu!), thì nó không còn tồn tại nữa. Nó đã đi qua. Mãi mãi.

Ngay cả trong tương lai cũng không có gì xảy ra cả. Làm sao có thể cơ chứ? Tương lai nào đã xảy ra, và nó chỉ có thể xảy ra nếu tất cả các khả năng vô tận của nó đều rơi vào một thời điểm mà diễn ra trong một khoảnh khắc của hiện tại. Vì vậy, ta hoàn toàn có thể nói rằng, những suy nghĩ và cảm nhận của bạn về tương lai chỉ là một sự tưởng tượng! Hơn nữa, bạn hoàn toàn không có cách nào bảo đảm được rằng trong vô số những khả năng mà sự việc có thể diễn ra, điều mà bạn hình dung sẽ thực sự trở thành sự thật. Xác suất ở đây là gì? Với tư cách là một người rất yêu thích bộ môn toán học, tôi có thể nói với bạn rằng kết quả không khả quan lắm đâu!

Thật không may là đối với niềm hạnh phúc, tâm trí của bạn luôn khăng khăng với cái ý tưởng rằng khoảnh khắc kế tiếp là quan trọng hơn so với khoảnh khắc hiện tại mà chúng ta đang hiện hữu. Mặt khác, thời điểm đã trôi qua thì quen thuộc hơn hẳn – và do đó có lẽ là dễ chịu hơn – so với thời điểm hiện tại. Những thành kiến này của bộ não chính là điều đẩy chúng ta dễ dàng rơi vào trạng thái hoang mang, tư lự về quá khứ hay chấp nhất về một hình ảnh nào đấy thuộc tương lai trong khi lại hờ hững với việc dừng lại và sống trong hiện tại, dù cho hiện tại là toàn bộ những gì có đó.

Hãy nhớ rằng: Khi mà chúng ta tập trung vào quá khứ hoặc tương lai, ta sống trong tâm tưởng của mình, chứ không hề sống trong thực tại.

Ảnh hưởng của việc sống trong tâm tưởng là vô cùng to lớn. Bạn có bao giờ nhận thấy rằng cuộc đời bạn trôi qua nhanh đến thế nào không? Có phải cảm giác ấy giống như thể hai mươi năm cuộc đời vừa mới bốc hơi ngay trước mắt bạn hay không? Có lý do dành cho điều này cả đấy.

Nếu như bạn không ở đây và bây giờ, vậy thì bạn chỉ đơn giản là đang ở trong tâm trí mình mà thôi. Bởi vì không còn nơi nào khác nữa cả. Nếu hai mươi năm vừa qua có vẻ giống như là một tuần, thì có lẽ đó là bởi vì bạn chỉ dành ra đúng một tuần trong đó để thực sự trải nghiệm cuộc sống, hoàn toàn ở trong khoảnh khắc hiện tại. Còn trong mười triệu năm trăm nghìn phút còn lại bạn chỉ quanh quẩn đâu đó trong tâm trí mình. Vậy thì đó hẳn phải là một sự lãng phí!

Có phải tôi đang nói rằng toàn bộ những ký ức của bạn đều vô nghĩa hay không? Không hề. Vẫn có những kỷ niệm tuyệt vời dựa vào quãng thời gian mà bạn hoàn toàn sống trong hiện tại. Những thời điểm mà tôi nói đến là những khoảng thời gian mà bạn sống ở trong đầu mình và lo lắng về quá khứ hay tương lai kia. Bạn hẳn không nhớ ra được những ý nghĩ đó bởi vì chúng hoàn toàn chẳng có gì đáng nhớ cả. Chúng là vô nghĩa bởi vì chúng ta đáng lý ra có thể sống trong thì hiện tại, tạo nên những kỷ niệm!

Khi tôi nghĩ về cái cách mà chúng ta đã lãng phí cuộc đời mình, tôi không thể không nhớ tới một ca khúc của ban nhạc Pink Floyd có tên “Time[1]” (tạm dịch: Thời gian). Đặc biệt là câu hát này: “Và rồi một ngày bạn nhận ra mười năm đã trôi qua./ Không một ai nói với bạn rằng hãy chạy đi, bạn đã bỏ lỡ mất hiệu lệnh nơi vạch xuất phát.”

(1) Nghe ca khúc Time của Pink Floyd tại đây: https://www.youtube.com/watch?v=JwYX52BP2Sk

 


Bộ Não Của Bạn Mắc Chứng Nghiện Thời Gian 

 Nếu như những ý nghĩ về quá khứ và tương lai khiến cho bạn không hạnh phúc đến thế và có thể sẽ dẫn bạn tới việc phí hoài phần lớn cuộc đời mình, vậy thì tại sao việc tập trung vào hiện tại lại quá đỗi khó khăn như vậy? Có khiếm khuyết nào trong cấu tạo cơ thể chúng ta mà khiến cho ta khó có thể thoát khỏi mối bận tâm về quá khứ và tương lai đến vậy, ngay cả khi điều này làm tăng nỗi thống khổ của chúng ta đi nữa? Đó là bởi vì: thời gian chính là mặt đất mà tại đó những hạt mầm suy nghĩ sẽ đâm chồi nảy lộc.

Để hiểu rõ về điều này hơn, hãy thử áp dụng một bài tập yêu thích của tôi nhé. Tôi gọi nó là Bài kiểm tra về sự nhận biết toàn bộ. Bạn hãy ngồi xuống, hít thở sâu, thư giãn, và nhắm mắt lại. Bạn hãy nhắm mắt trong khoảng một phút thôi. Thời gian không cần phải chính xác lắm đâu; bạn chỉ việc xoá bỏ mọi hình ảnh trong đầu. Giờ thì bạn hãy mở mắt ra trong một vài giây và ngước nhìn xung quanh. Bạn đừng làm gì hết cả ngoài việc quan sát bất cứ thứ gì đang ở trước mắt bạn lúc này. Và rồi bạn hãy nhắm mắt lại lần nữa.

Bây giờ, vẫn nhắm mắt, bạn hãy yên lặng mô tả lại điều mà bạn vừa nhìn thấy. Đây không phải là một bài kiểm tra về trí nhớ; chúng ta chỉ tìm kiếm một sự mô tả của bất cứ thứ gì mà bạn vừa quan sát được. Hãy mô tả chi tiết nhất có thể về những gì mà bạn còn nhớ được, nhưng đồng thời hãy thực tế nhất có thể. Hãy cẩn thận trong việc không để cho suy nghĩ xâm nhập và diễn giải những gì mà bạn vừa nhìn thấy. Hãy bám vào những câu miêu tả như là: Tôi ngước ngoài cửa sổ vào buổi tối và nhìn thấy mặt nước bên dưới một hàng cây cọ và hai toà nhà cao tầng cách nhau khá xa, đang sáng ánh đèn. Ánh sáng ban ngày đang dần mờ nhạt phía chân trời, nơi mà tôi có thể nhìn thấy những dải mây mỏng manh. Cao hơn nữa, bầu trời tối hơn nhiều và lấp lánh những vì sao.

Bạn có để ý thấy rằng bạn vừa mất khoảng vài phút để miêu tả lại những điều mà bạn vừa quan sát được chỉ trong vòng vài giây hay không? Hành động quan sát chỉ đòi hỏi một sự nhận biết đơn giản, nhưng việc miêu tả lại đòi hỏi quá trình suy nghĩ lâu hơn nhiều. Tuy nhiên, bởi vì bạn giới hạn những suy nghĩ đó trong việc mô tả lại những gì mà bạn vừa trông thấy, chúng luôn được kể lại ở thì hiện tại. Chúng không được gắn nhãn quá khứ hay tương lai, thành thử chúng trở nên yên ả và thanh bình hơn nhiều.

Bạn thấy chưa? Việc gắn kết với hiện tại đâu có đòi hỏi nhiều năng lực trí tuệ đâu. Nếu như tâm trí của bạn bị giới hạn trong việc chỉ mô tả lại bất cứ điều gì đang diễn ra quanh bạn trong thời điểm này, thì nó sẽ không có nhiều điều để nói tới. Tiếng nói trong đầu bạn sẽ như thế này: Chiếc ghế bành màu xanh Hai ngọn đèn vàng. Một cái đèn ngủ và một ngọn nến. Ngọn nến lung linh trong gió. Mùi của bánh mì vừa mới ra lò. Không có nhiều từ lắm, đúng không nào? Đó là bởi vì ở đây không xuất hiện những lý lẽ tán thành và phản đối. Không có sự hiện diện của kịch tính cho tới khi chúng ta đưa vào đó quá khứ và tương lai.

Tôi thường thực hiện bài tập này để khiến bản thân mình gắn kết với thời điểm hiện tại. Nó làm cho tôi bình tĩnh lại và nhắc nhớ tôi về hai điểm quan trọng của sự nhận biết: ta không cần đến ý nghĩ mới có thể nhận biết, chỉ cần hiện hữu là đủ; và ngay cả khi ta suy nghĩ, bằng việc tập trung vào hiện tại ta sẽ cảm thấy ít stress hơn hẳn. Hãy buộc tâm trí bạn miêu tả lại môi trường xung quanh để khiến cho những suy nghĩ trở nên yên lặng hơn, nhẹ nhàng hơn, và dễ chịu hơn so với những dòng suy nghĩ bất tận đang đẩy bạn đi xa khỏi bây giờ và ở đây.

Bạn hãy thử lại bài tập này lần nữa. Bạn không cần thiết phải nhắm mắt lại đâu một khi bạn đã quen với nó. Bạn hãy chú ý tới ly cà phê trên bàn kia nhưng hãy kháng cự lại ham muốn đánh giá rằng nó có ngon hay không, lạnh hay nóng, hay lo lắng về việc liệu nó có để lại một vệt bẩn của đáy cốc trên mặt bàn gỗ hay không. Chỉ cần hạn chế tư duy của bạn vào những gì mà bạn nhìn thấy trong khoảnh khắc này: Một ly sứ trắng chứa đầy cà phê đen trên một chiếc bàn gỗ thông màu trắng.

Khi mà bạn hoà vào thời điểm hiện tại bạn sẽ chấp nhận sự việc như những gì nó vốn có. Bạn không hề so sánh hay phán xét nó, và bạn sẽ không lo lắng về việc liệu nó sẽ thay đổi ra sao trong tương lai, hoặc nó sẽ tốt hay xấu đi so với trong quá khứ. Bạn hoà hợp 100% với Phương trình Hạnh phúc. Các sự kiện hoàn toàn ăn khớp với sự kỳ vọng của bạn khi mà bạn nhìn nhận thế giới đúng với bản chất của nó. Như thế mới thật bình yên làm sao!

Tuy nhiên, hầu hết các suy nghĩ của chúng ta, đều xuất hiện với một dấu mốc thời gian. Chúng đều dựa vào quá khứ hoặc tương lai, khiến ta luôn thấy không hạnh phúc. Để đưa ra một phán xét, bạn cần phải so sánh sự quan sát hiện tại với quan sát của bạn trong quá khứ. Để lo lắng bạn cần phải nghĩ về tương lai và dự đoán rằng nó sẽ tồi tệ hơn so với hiện tại. Để chán nản bạn cần phải ao ước về một trạng thái khác biệt so với những gì đang diễn ra ở hiện tại. Để xấu hổ bạn cần phải tái tạo lại khoảnh khắc không còn tồn tại nữa. Và để đau khổ bạn cần tập trung vào những điều bạn muốn mà bạn vẫn không có được. Ngoại trừ đau đớn, không có ai lại phải khổ sở trước những gì xảy ra trong giây phút hiện tại. Hãy dành thời gian để chiêm nghiệm về điều này trong vòng một phút. Điều này là hoàn toàn chính xác. Ngay cả với bạn cũng vậy.

Triệt tiêu đi thời gian, Chu trình đau khổ sẽ bị phá vỡ ngay từ điểm khởi đầu. Bỏ đi thời gian, và căn nguyên của suy nghĩ sẽ không thể phát sinh. Mỗi một suy nghĩ căng thẳng hay không vui đều tồn tại bên ngoài cái bây giờ và ở đây, trong khi mọi sự quan sát về bây giờ và ở đây sẽ đưa bạn tới trạng thái thanh thản. Thời gian và tâm trí là không thể tách rời. Khi mà ban loại bỏ những cột mốc thời gian ra khỏi tâm trí mình, thì chẳng còn gì không vui để mà nghĩ tới nữa.

Hãy nhớ rằng: Nếu như bạn muốn được hạnh phúc, hãy sống trong bây giờ và ở đây. 

 

Sử Dụng Thời Gian: Đừng Để Cho Nó Lạm Dụng Bạn

Ở phần này của câu chuyện, tôi nhận thấy rất nhiều người bắt đầu cự nự về tầm quan trọng của thời gian. Họ hỏi rằng, “Làm sao tôi có thể thành công nổi nếu như tôi không hoạch định tương lai? Tôi là ai nếu xóa đi quá khứ của mình? Cả thế giới này đều vận hành quanh cái đồng hồ, thế thì tại sao anh lại bắt tôi phải bỏ qua thời gian? Thế còn việc tôi cần phải có mặt ở chỗ làm vào lúc chín giờ sáng mai thì sao?”

Đó đều là những câu hỏi thật hay!

Trong khuôn khổ của câu chuyện, hãy xem như có hai loại thời gian: thời gian đồng hồ, với một số tính năng hữu ích; và thời gian trí óc, mà không mang lại ích lợi gì. Thời gian đồng hồ có vai trò trong việc xác định một sự kiện cụ thể tại các toạ độ cụ thể trong hệ thời gian cơ học. Các suy nghĩ liên kết với thời gian đồng hồ là những suy nghĩ thực tế, có thể hành động được, chẳng hạn như là Tôi tự hỏi sẽ mất bao lâu để tới gặp bác sĩ riêng của mình. Và chúng dẫn tới những câu trả lời thực tế, như là Thường phải mất hai mươi nhăm phút, nhưng tôi sẽ thêm vào mười lăm phút nữa phòng trường hợp tắc đường. Chúng không hề phức tạp hay mang nhiều tầng lớp cảm xúc, và chúng không tồn tại dai dẳng. Việc lên kế hoạch để có mặt đúng giờ trong một cuộc hẹn hay đón lũ trẻ tan học và dành ra thời gian cho những việc quan trọng của riêng bạn là ví dụ về thời gian đồng hồ. Chúng mang tính logic và vô hại. Chúng giúp cho ta hoàn thành các bổn phận của mình. Chúng giúp cho ta luôn đúng giờ.

Tuy nhiên, thời gian trí óc lại có khunh hướng bị cuốn vào những suy nghĩ về quá khứ và tương lai. Nó đắm chìm trong những viễn cảnh bất tận – và không chắc có thực – về việc một sự kiện trong tương lai sẽ xảy ra như thế nào. Thời gian trí óc bị ám ảnh với những sự kiện trong quá khứ mà không hề diễn ra theo như kỳ vọng của bạn. Những suy nghĩ thuộc thời gian trí óc có khuynh hướng thay đổi liên tục. Chúng không dẫn dắt một hành động cụ thể, và giống như là giấc mơ, chúng không có hình dạng. Khi bạn bám vào thời gian trí óc, bạn có thể sẽ nhận ra rằng, dựa theo thời gian đồng hồ, chiếc đồng hồ cát của cuộc đời bạn sẽ chảy nhanh hơn so với bạn tưởng tượng.

Chừng nào mà những suy nghĩ của bạn còn diễn tả các sự kiện ở thì hiện tại hoặc hướng đến thời gian đồng hồ theo cách nhằm đạt tới những nhu cầu thực tế của bạn, thì bạn vẫn ổn. Vì thế hãy chú ý tới những suy nghĩ của bạn để xem xem liệu chúng có bị dán mác thời gian hay không. Nếu có, vậy thì chúng đã đi trệch khỏi hiện tại và có thể không giải quyết được một vấn đề cụ thể nào cả. Các suy nghĩ của bạn đang lạc lối trong sự hoang mang bất tận về quá khứ và tương lai. Hãy ở trong hiện tại, và bạn sẽ thành công trong việc bước ra khỏi thứ ảo tưởng lớn nhất trong số sáu ảo tưởng lớn, Ảo tưởng về Thời gian.

 Nhưng Nếu Như Hiện Tại Không Hạnh Phúc Thì Phải Làm Sao?

 Khi tôi nói chuyện với mọi người về thời gian và hạnh phúc, một nhận xét mà tôi nghe được rất thường xuyên là: “Nhưng mà đối với tôi, việc ở trong thời điểm hiện tại là không ổn. Ngay lúc này và ngay ở đây tôi thấy không hạnh phúc.” Tuy nhiên, khi mà chúng tôi ngồi xuống để tìm hiểu xem tại sao mọi việc lại không hạnh phúc ngay lúc này, thì cuộc đối thoại luôn có chiều hướng như thế này: “Tôi lấy làm xấu hổ về việc tôi đã dành cả năm vừa rồi để mà chơi bời suốt thôi và chẳng mấy tập trung với chuyện học hành. Điểm số của tôi rất tệ, và giờ thì ai cũng nghĩ là tôi thật ngu dốt.” Tôi trả lời bằng việc chỉ ra rằng cái suy nghĩ đầy đau đớn này có thể diễn ra ngay lúc này, nhưng nó lại gắn liền với quá khứ. Chẳng thể thay đổi được những gì đã xảy ra vào năm ngoái. Và chuyện đó thì đã qua rồi. Chúng ta đang sống ở hiện tại, và tất cả những gì mà bạn có thể làm trong thời điểm này là tập trung vào việc học và cố gắng chăm chỉ để có thể đạt được kết quả tốt ngay bây giờ.
Một ai đó khác sẽ nói với tôi rằng, “Lúc này tôi thấy không hạnh phúc bởi vì mọi gã đàn ông mà tôi gặp phải đều tệ hại. Tôi chắc là rồi sẽ chẳng tìm được người phù hợp, và nếu như không thể thì rồi tôi sẽ chết già trong cô độc mất thôi.” Câu trả lời của tôi ư? Sự không hạnh phúc của bạn bị trói chặt với những suy nghĩ về tương lai. Làm sao bạn biết được rằng tình yêu của đời bạn không ngồi một mình trong quán café nơi góc đường kia? Hay là việc kết hôn vội vã sẽ không khiến bạn cảm thấy đau khổ hơn so với bây giờ? Bạn hãy tận hưởng cuộc đời mình trong chính khoảnh khắc này, và bạn sẽ nhận thấy rằng rất nhiều người cũng muốn được đồng hành cùng bạn đấy.

Có lẽ một người khác sẽ nói rằng, “Nhưng tôi không được đề bạt lên chức vụ mà tôi đã làm việc vô cùng chăm chỉ vì nó. Tôi không thể tin rằng tôi sẽ phải dành cả phần đời còn lại cho cái công việc không có lối thoát này!” Với suy nghĩ như vậy, tôi sẽ chỉ ra rằng, nó gắn liền với cả quá khứ và tương lai – nhưng lại chẳng hề liên quan chút gì đến hiện tại. Rồi thì tôi sẽ hỏi, “Làm sao bạn biết chắc được điều đó? Công việc tiếp theo biết đâu sẽ được đo ni đóng giày cho bạn thì sao. Vâng, hẳn sẽ rất thất vọng nếu như không có được vị trí mà bạn hằng mong muốn, nhưng sự chăm chỉ của bạn đã là quá khứ. Nhờ có sự cống hiến đó mà hiện nay bạn giỏi giang hơn, thành thục hơn, và dày dạn hơn.”

Mỗi khi bạn xem xét lại những suy nghĩ của mình bạn sẽ nhận thấy rằng bất cứ điều gì khiến bạn không vui đều bắt nguồn từ quá khứ mà bạn không thể thay đổi hoặc tương lai có thể diễn ra hoàn toàn khác biệt so với kỳ vọng của bạn. Bạn hãy buông tha cho quá khứ và tương lai và thực hiện những gì mà bạn đang làm ở thời điểm hiện tại một cách tốt nhất có thể. Hiện tại chính là thời điểm, là thời điểm duy nhất mà bạn có thể dựa vào. Hãy sống thật trọn vẹn, và những thứ khác tự nó sẽ đâu vào đấy cả thôi.

Đôi khi sẽ rất khó để trung thành với quan điểm này. Ví dụ như, có một người bạn từng nói với tôi rằng, “Với tôi mà nói, cái thời điểm hiện tại mà anh cứ nhắc đến mãi thật đúng là một cơn ác mộng. Tôi vừa mới nói chuyện điện thoại với bác sĩ xong, và xét nghiệm sinh thiết cho thấy tôi bị ung thư, giai đoạn bốn. Bác sĩ không kiến nghị phẫu thuật, và ông ấy cho rằng tôi chỉ sống được thêm từ sáu tới mười tám tháng nữa.” Với một lời tâm sự như thế, tôi sẽ trả lời rằng, “Đây đúng là một tin xấu. Tôi rất, rất lấy làm tiếc khi nghe điều đó. Tôi ước gì bạn không phải trải qua điều này. Trong khi ấy, có lẽ bạn không cần phải thêm cả sự đau khổ vào cái kết quả chuẩn đoán cam go này. Trong khi chúng ta cố gắng để tìm ra phương pháp điều trị tốt nhất dành cho bạn, tôi muốn bạn nhớ rằng ngay lúc này đây bạn đang sống, vì thế hãy tận hưởng từng giây phút ngọt ngào mà bạn có được trên trái đất này cùng với bạn bè và gia đình mình. Đây thực sự là toàn bộ tất cả những gì mà bạn có thể kiểm soát. Tôi biết rằng bạn không hề cảm thấy như vậy, nhưng đừng quên rằng bạn chẳng có gì khác biệt so với chúng tôi hết. Bất kỳ ai và tất cả mọi người mà bạn biết đều có thể rời xa thế giới này trong vòng mười tám tháng tới, hoặc có thể chỉ trong vòng mười tám ngày nữa cũng nên. Sự khác biệt duy nhất là chúng tôi không nghĩ về điều đó, vì thế mà chúng tôi không thấy đau khổ. Đến chừng nào mà tương lai vẫn còn hiện hữu, bạn hãy lạc quan, nhưng hãy sống trọng hiện tại. Hãy xua tan đi ý nghĩ về điều có thể xảy ra trong tương lai, và nó sẽ không còn khiến bạn đau khổ nữa.”

Hãy nhớ rằng: Trong thời khắc hiện tại này chẳng có gì là sai lầm hết cả.

 

Hãy Sống Trong Bây Giờ Và Ở Đây

Tựa đề của chương này là câu hỏi “Liệu có ai biết mấy giờ rồi không?” Đây là một câu hỏi mẹo. Bất kể bạn có đang ở đâu trên trái đất này khi đọc cuốn sách này, lúc này chính là hiện tại. Sẽ không có một thời điểm nào khác nữa cả. Bất kỳ một sự diễn giải nào khác về thời gian chẳng qua cũng chỉ là một sự đi chệch hướng tới ảo tưởng mà thôi.

Trước khi kết thúc chương này, tôi sẽ yêu cầu bạn quay trở lại chiếc lồng sắt để thực hiện một chuyến đi nữa. Lần này chuyên gia của phòng thí nghiệm sẽ tự hào thông báo với bạn rằng công nghệ lúc này sẽ dịch chuyển chiếc lồng ngay tức thì tới các trạm dừng. Việc đi đến điểm cuối sẽ chẳng tốn chút thời gian nào cả. “Chúng tôi cũng thêm vào rất nhiều trải nghiệm tại mỗi sân ga,” cô ấy giải thích, “đó là lý do vì sao mà một số tình nguyện viên đã phàn nàn rằng chuyến đi kết thúc mà không hề hay biết trong khi họ vẫn muốn dành thời gian để tận hưởng nó. Vì thế chúng tôi đã thêm vào một chức năng mới, bạn có thể bấm vào nút bất cứ khi nào mà bạn muốn di chuyển tới sân ga tiếp theo. Nếu như bạn không bấm nút, chiếc lồng sẽ tự động chạy từ một sân ga vào lúc nửa đêm mỗi ngày. Bạn có thể bấm nút 75 lần theo ý mình để tới được đầu bên kia hoặc trải nghiệm đủ 75 chuyến đi theo ngày. Đó hoàn toàn là quyền của bạn.” Cuối cùng cô ấy nói, “Hay đó chính là 75 năm? Tôi không nhớ nữa. Mà có quan trọng gì đâu, nó sẽ trôi qua nhanh lắm ấy mà.”

“Thật là một lựa chọn dễ dàng,” bạn nói vậy. “Hãy bắt đầu thôi. Gặp lại cô ở đầu bên kia nhé.” Và trước khi vị chuyên gia kia đóng lại cánh của, cô ấy bổ sung thêm, “Ôi, tôi quên béng mất, tôi không thể gặp bạn ở đó được. Khi bạn tới được điểm cuối, bạn sẽ chết. Chuyến đi này là toàn bộ những gì mà bạn có.” Và rồi cô ấy ấn nút khởi động, đóng cửa lại, và đưa bạn đi.

Giờ thì bạn hoàn toàn nắm quyền kiểm soát (đại loại vậy), liệu bạn sẽ bấm nút nhanh chóng và hoàn tất chuyến đi, hay là bạn sẽ dành ra mỗi ngày để thăm thú hết thảy tại mỗi sân ga? Liệu bạn có dành thời gian ở mỗi sân ga để nghĩ về Ngày thứ bảy mươi nhăm? Liệu bạn có dành khoảng thời gian đó để mà luyến tiếc về những tháng ngày đã trôi qua? Hay bạn sẽ dành ra mỗi ngày để tận hưởng chính ngày hôm đó và tất cả những gì mà nó mang đến cho bạn?

Bạn hãy quyết định đi.

Hãy nhớ rằng: Cuộc sống là hiện tại và hiện tại thì rất đỗi tuyệt vời.

 

Người dịch: December Child

menu
menu