[Sách dịch] Getting The Love You Want (Chương 13)

sach-dich-getting-the-love-you-want-chuong-13

Tiến trình 10 bước giúp bạn thành tựu một cuộc hôn nhân ý thức, bao gồm 16 bài tập hỗ trợ những hiểu biết sâu sắc của bạn về các kỹ năng hiệu quả trong quan hệ hôn nhân.

Nguyên tác: Getting The Love You Want
Tác giả: Harville Hendrix, Ph.D.
Dịch giả: Phan Linh Lan và Phan Lưu Ly
nxb:   – – – – – –


 

PHẦN III : CÁC BÀI TẬP

Chương 13:

MƯỜI BƯỚC TIẾN TỚI MỘT CUỘC HÔN NHÂN Ý THỨC

* * *

Phần này của cuốn sách nhằm mô tả tiến trình 10 bước giúp bạn thành tựu một cuộc hôn nhân ý thức, bao gồm 16 bài tập hỗ trợ những hiểu biết sâu sắc của bạn về các kỹ năng hiệu quả trong quan hệ hôn nhân. Tôi sẽ đưa ra một vài dẫn giải trước khi mô tả chúng.

Tất cả các bài tập đều đã được trắc nghiệm hoàn hảo. Với một vài ngoại lệ thứ yếu, chúng tương tự như những bài tập tôi đã áp dụng cho các cặp vợ chồng tới chữa trị ở văn phòng của tôi suốt 10 năm qua. Chỉ có một điều chỉnh duy nhất là tôi loại bớt một vài điểm đòi hỏi phải có sự giám sát trực tiếp, và để các bài tập trở nên thích hợp hơn trong khuôn khổ một cuốn sách.

Nói cách khác, những bài tập này cũng tương tự như khi bạn tới tham vấn trực tiếp tại văn phòng của tôi hay của một nhà tâm lý nào khác chuyên về tư vấn hôn nhân. Những bài tập này đã tỏ ra rất hiệu quả. Một nhà nghiên cứu đã rút ra kết luận rằng, những cặp vợ chồng tới chữa trị tại chỗ tôi, với thời lượng xấp xỉ thời lượng mà cuốn sách này đề nghị, có thể cải thiện mối quan hệ của họ tương đương với bất kỳ một chương trình tham vấn nào kéo dài từ 3 đến 6 tháng.

Hầu hết các bài tập tuân theo nguyên tắc biến đổi tuần tự, có nghĩa là bạn sẽ khởi đầu với những bài tập dễ dàng, sau đó sẽ dần dần tới những phần khó hơn một cách thuận lợi. Bạn sẽ được hướng dẫn về tốc độ và khối lượng thực hành. Bạn hãy luôn nhớ rằng, bài tập càng khó bao nhiêu càng có nhiều tiềm năng bấy nhiêu để giúp bạn tăng trưởng đời sống tâm lý.

Bạn sẽ nhận ra rằng, các bài tập đòi hỏi một khối lượng đáng kể thời gian và sự nỗ lực. Để hoàn tất chúng, bạn sẽ phải dành trọn từ một đến hai giờ đồng hồ không bị gián đoạn  ở mỗi tuần lễ trong vài tháng. Việc theo đúng lịch chữa trị hàng tuần có thể khiến bạn phải thuê người giúp việc nhà để mình có được những khoảng thời gian cần thiết. Những cam kết theo đuổi chương trình chữa trị đòi hỏi bạn nhận thức rõ tầm quan trọng của một cuộc hôn nhân tốt đẹp đối với cuộc đời bạn và bạn phải khẳng định việc dành ưu tiên cho điều đó.

Một số người muốn thực hành những bài tập này nhưng lại không nhận được sự ủng hộ của người bạn đời. Thường thì một trong hai người sẽ giữ vai trò chủ động hơn trong việc giải quyết vấn đề. Nếu hiện tại, chỉ có một mình bạn có nhu cầu thực hành các bài tập, tôi khuyên bạn hãy cố gắng nhiều hơn nữa. Một quan hệ hôn nhân giống như một quả bóng bơm căng, bạn không thể đẩy ở một phía mà không làm nó biến dạng.

Khi bạn bắt đầu lắng nghe một cách khách quan hơn, cảm nhận một cách vô tư hơn, kiểm soát những phản ứng tự vệ và xâm lấn của mình, cố gắng làm người bạn đời hài lòng, cũng là lúc bắt đầu một sự cải thiện đáng kể. Dần dần, sự đề kháng của người bạn đời cũng giảm bớt và các bạn sẽ có thể cùng nhau thanh thản đi hết cuộc hành trình.

Một số người muốn thực hành các bài tập trong phạm vì hai vợ chồng, một số khác lại muốn làm theo nhóm, bao gồm những cặp vợ chồng có chung mục tiêu trong quá trình chữa trị. Để thích hợp với từng cung cách, bác sĩ tâm lý cũng sẽ có những hướng dẫn riêng thích hợp.

Khi thực hành các bài tập theo cung cách riêng cả mỗi người, bạn sẽ khám phá ra rằng, con đường đi đến một cuộc hôn nhân ý thức cũng khá quanh co. Đôi khi, hành trình thuận lợi, bạn thấy vui vẻ và gần gũi, đôi khi nó khúc khuỷu và bế tắc, và cũng có khi bạn cảm thấy thụt lùi bất ngờ. Khi thụt lùi, bạn cảm thấy nản lòng và tự chê trách mình vì những sai lầm tái phạm. Một bệnh nhân đã nói với tôi : “Chúng tôi lại phạm sai lầm, lại sa vào cung cách cũ. Cứ ngỡ mình đã vượt qua, thế rồi lại vẫn như trước. Chúng tôi sai lầm chỗ nào vậy ?”
Tôi trả lời rằng : không có những con đường vạch sẵn thẳng tắp trong tình yêu và hôn nhân.

Quan hệ hôn nhân có xu hướng đi vòng vo và xoắn ốt, những thời kỳ êm đềm xen lẫn những thời kỳ giông tố. Ngay cả khi bạn có cảm giác rằng bạn đã vượt qua các tranh chấp không chỉ một lần, sự thay đổi vẫn còn đó. Bạn khơi sâu kinh nghiệm cá nhân, tiếp tục mối tương giao của riêng bạn với mức độ khác, cung cách khác. Có thể bạn sẽ đưa những yếu tố vô thức vào mối quan hệ nhiều hơn hoặc mở rộng ý thức vốn có của mình về sự thay đổi.

Có thể bạn sẽ tác động mạnh mẽ hơn đến hoàn cảnh quen thuộc vì bạn đã khơi mở những cảm xúc mới mẻ. Hoặc ngược lại, bạn sẽ tác động ít mạnh mẽ hơn vì bạn chỉ đụng đến một vài cảm xúc nhất định. Những thay đổi ấy có thể rất vi tế, nhưng cũng có lúc nó làm biến đổi toàn thể đời sống. Một khi, bạn tiếp tục khẳng định quyết tâm trưởng thành và thay đổi, đồng thời thực hành đến nơi đến chốn những kỹ thuật được mô tả trong các trang tiếp theo của cuốn sách này, bạn có thể tạo ra tiến trình vững vàng và ổn định, tiến tới một cuộc hôn nhân ý thức.

Thực hành các bài tập

Như đã thảo luận ở chương 7, việc làm một cam kết chắc chắn ngay khởi đầu tiến trình sẽ giúp bạn vượt qua bất kỳ sự đề kháng nào.

Bạn hãy rà soát lại những quan tâm hàng đầu của mình trong lúc này. Việc sáng tạo một mối quan hệ hôn nhân dễ chịu hơn, tình cảm hơn quan trọng đến mức nào đối với bạn? Bạn có quyết tâm dành thời gian cho tiến trình tự trưởng thành khó khăn hay không? Nếu bạn đã sẵn sàng, hãy lấy một vài trang giấy trắng và viết những điều mong muốn của bạn, ví dụ như :

“Bởi vì quan hệ hôn nhân là điều cực kỳ quan trọng đối với chúng tôi, chúng tôi làm bản cam kết này để làm sáng tỏ nhận thức của mỗi người, để tìm kiếm và thực hành những kỹ năng mới trong quan hệ hôn nhân. Để đạt mục tiêu đó, chúng tôi đồng ý thực hiện tất cả các bài tập một cách cẩn thận và tới nơi tới chốn”.

Khi bạn làm các bài tập, hãy nhớ nằm lòng hai quy tắc chủ đạo sau:

1.    Những hiểu biết mà bạn thu thập được trong quá trình thực hiện các bài tập là để giúp bạn và người bạn đời hiểu biết về các nhu cầu của nhau. Việc lĩnh hội các tri thức ấy không bắt buộc bạn thỏa mãn các nhu cầu.

2.    Khi chia sẻ những ý tưởng và cảm xúc của mình cho người bạn đời, bạn có thể trở nên nhạy cảm hơn. Điều quan trọng là bạn sẽ ứng dụng những hiểu biết thân thiện được về người bạn đời một cách tình cảm và tế nhị trong quan hệ hôn nhân.

Thời khóa biểu được đề nghị cho 10 đợt tham vấn

·    Đợt 1: Bài tập 1

·    Đợt 2: Đọc hoặc học thuộc lòng Quan điểm Hôn nhân (bài tập 1) –  Tài liệu mới: bài tập 2-6

·    Đợt 3: Đọc hoặc học thuộc lòng Quan điểm Hôn nhân – Tài liệu mới: bài tập 7

·    Đợt 4: Đọc hoặc học thuộc lòng Quan điểm Hôn nhân – Tài lịêu mới: bài tập 8
·    Đợt 5: Đọc hoặc học thuộc lòng Quan điểm Hôn nhân – Rà soát nhu cầu để đóng các cửa thoát phụ – Tài liệu mới: bài tập 9

·    Đợt 6: Đọc hoặc học thuộc lòng Quan điểm Hôn nhân – Rà soát nhu cầu để đóng các cửa thoát phụ –  Tiếp theo là 2-3 cử chỉ săn sóc mỗi ngày – Tài liệu mới: bài tập 10-11

·    Đợt 7: Đọc hoặc học thuộc lòng Quan điểm Hôn nhân – Rà soát nhu cầu để đóng các cửa thoát phụ – Tiếp tục 2-3 cử chỉ săn sóc mỗi ngày – Tiếp nữa là những điều gây ngạc nhiên và những hoạt động vui đùa “đổ mồ hôi” – Tài liệu mới: bài tập 12

·    Đợt 8: Đọc hoặc học thuộc lòng Quan điểm Hôn nhân – Rà soát nhu cầu để đóng các cửa thoát phụ – Tiếp tục 2-3 cử chỉ săn sóc mỗi ngày – Tiếp tục những điều gây ngạc nhiên và hoạt động vui đùa – Tiếp đến là 3-4 thay đổi ứng xử mỗi tuần – Tài liệu mới : Bài tập 13

·    Đợt 9: Đọc hoặc học thuộc lòng Quan điểm Hôn nhân – Rà soát nhu cầu để đóng các cửa thoát phụ – Tiếp tục 2-3 cử chỉ săn sóc mỗi ngày – Tiếp tục những điều gây ngạc nhiên và hoạt động vui đùa –  Tiếp đến là 3-4 thay đổi ứng xử mỗi tuần – Tài liệu mới: bài tập 15

·    Đợt 10: Đọc hoặc học thuộc lòng Quan điểm Hôn nhân – Rà soát nhu cầu để đóng các cửa thoát phụ – Tiếp tục 2-3 cử chỉ săn sóc mỗi ngày – Tiếp tục những điều gây ngạc nhiên và hoạt động vui đùa – Tiếp đến là 3-4 thay đổi ứng xử mỗi tuần – Tài liệu mới: bài tập 16

·    Đợt hoàn tất: Đọc hoặc học thuộc lòng Quan điểm Hôn nhân – Rà soát nhu cầu để đóng các cửa thoát phụ – Tiếp tục 2 – 3 cử chỉ săn sóc mỗi ngày – Tiếp tục những điều gây ngạc nhiên và hoạt động vui đùa – Tiếp đến là 3-4 thay đổi ứng xử mỗi tuần – Đọc bài tập 16 – Tài lịêu mới: Bổ sung thêm các hành vi săn sóc, và những thay đổi ứng xử khi nào bạn nghĩ ra.

Ghi chú: Bạn nên giữ lại những đáp án ở các bài tập để sau này có thể tham khảo lại. Một điều nên làm nữa là bạn có 2 cuốn sổ tay, mỗi người 1 cuốn (khoảng 30-40 trang) và ghi lại tất cả những gì liên quan trong quá trình tham vấn.

16 BÀI TẬP

Bài tập 1: Quan điểm hôn nhân của bạn

Thời gian : Khoảng 60 phút

Mục đích : Bài tập này sẽ giúp bạn hiểu biết những tiềm năng trong cuộc hôn nhân của mình.

Chú thích : Cà hai vợ chồng cùng thực hành bài tập này.

Chỉ dẫn :

1.    Lấy hai tờ giấy, mỗi người một tờ, viết (riêng rẽ) một loạt những câu ngắn diễn đạt quan điểm cá nhân của mỗi người về những gì làm bạn thõa mãn sâu xa trong quan hệ yêu đương, bao gồm những điều bạn đã có được và muốn gìn giữ cũng như những điều bạn muốn có. Bạn viết ở thì hiện tại, điều đó đã diễn ra. Ví dụ : “Chúng tôi cùng nhau vui đùa”. “Chúng tôi ham muốn nhau”. “Chúng tôi giúp đỡ nhau”. Diễn đạt tất cả các mệnh đề theo hướng tích cực, chẳng hạn như viết: “Chúng tôi giải quyết các bất đồng một cách êm thấm”, chứ không viết: “Chúng tôi không cãi nhau”.

2.    Trao đổi các ý tưởng. Ghi lại những đề mục nào có sự nhất trí và gạch dưới chúng. (Việc dùng một vài từ ngữ khác nhau không quan trọng, miễn là các ý tưởng chủ yếu giống nhau). Nếu người bạn đời viết một câu nào mà trong thâm tâm bạn tán thành nhưng chưa nghĩ đến, bạn có thể bổ sung vào danh mục của bạn. Không trao đổi về những điểm bất đồng.

3.    Bây giờ quay lại với bạn danh mục của bạn và phân loại các ý tưởng (bao gồm những điều còn bất đồng) và đánh số từ 1 đến 5 theo mức độ quan trọng của chúng đối với bạn (1 là “rất quan trọng”, 5 là “không quan trọng lắm”)

4.    Khuyên tròn hai ý tưởng bạn cho là quan trọng nhất.

5.    Đánh dấu bên cạnh những ý tưởng nào bạn nghĩ là khó thành công nhất đối với bạn hoặc đối với cả hai vợ chồng.

6.    Tiếp theo, cả hai cùng phác họa một quan điểm hôn nhân chung như ví dụ dưới đây. Khởi đầu với ý tưởng mà cả hai nhất trí là quan trọng nhất. Đánh dấu những ý tưởng cả hai cho là khó thành công nhất. Cuối danh mục, viết những ý tưởng tương đối ít quan trọng. Nếu có những ý tưởng có thể là nguồn gốc nảy sinh mâu thuẫn giữa hai người, bạn nên tìm một giải pháp thỏa hiệp. Nếu không, xóa những ý tưởng đó khỏi danh mục chung.

QUAN ĐIỂM HÔN NHÂN CỦA CHÚNG TÔI

Chồng

Quan điểm

Vợ

1

Chúng tôi cùng vui đùa

1

1

Chúng tôi giải quyết êm thấm các bất đồng

1

1

Chúng tôi ham muốn và thỏa mãn lẫn nhau

1

1

Chúng tôi cùng khỏe mạnh

1

1

* Chúng tôi giao tiếp cởi mở và dễ dàng *

1

1

Chúng tôi cùng tín ngưỡng

1

1

Chúng tôi là bạn tốt của nhau

1

1

Chúng tôi cùng có những đứa con khỏe mạnh, thông minh

1

2

Chúng tôi tin cậy lẫn nhau

1

2

* Chúng tôi cùng hài lòng về nghề nghiệp *

2

2

Chúng tôi hợp nhau trong việc nuôi dạy con cái

1

2

Chúng tôi nhất trí trong những quyết định quan trọng

2

2

Chúng tôi có những nhu cầu sâu xa nhất giống nhau

2

3

Chúng tôi có những thời gian riêng tư trong ngày

4

3

Chúng tôi cảm thấy an toàn khi ở bên nhau

2

3

* Chúng tôi thoải mái về tiền bạc *

4

4

Chúng tôi sống cùng cha mẹ của chúng tôi

5

5

Chúng tôi có những quan điểm chính trị gần gũi nhau

3

 

. . .

 


+ Đính bản danh mục này ở nơi bạn có thể trông thấy hàng ngày. Mỗi tuần một lần, lúc bắt đầu đợt chữa trị, hãy đọc to cho nhau nghe.

Bài tập 2 : Những chấn thương tuổi thơ

(Xem lại Chương 2 )

Thời gian : Khoảng 30 phút

Mục đích : Bây giờ bạn đã có một quan điểm về tương lai, bài tập này sẽ đưa bạn trở lại quá khứ, làm sống động ký ức của bạn vể người nuôi dưỡng bạn lúc ấu thơ, về những người có ảnh hưởng đến việc hình thành nhân cách của bạn.

Chú thích : Hai vợ chồng có thể cùng nhau thực hành bài tập này hoặc làm riêng rẽ. Điều quan trọng là bạn có thể thoải mái tâm trí trong khoảng 30 phút. Hãy đọc kỹ các chỉ dẫn trước khi thực hành bài tập.

Chỉ dẫn :

Trước tiên, bạn có thể làm một vài động tác thể dục nhẹ nhàng để thư giãn, sau đó ngồi vào một chiếc ghế êm ái, thở sâu 10 phút, thư giãn theo từng nhịp thở. Khi bạn cảm thấy thanh thản, bạn nhắm mắt và nhớ lại ngôi nhà tuổi thơ, điều đầu tiên mà bạn có thể hồi tưởng. Tưởng tượng bạn hãy còn là một đứa trẻ, nhìn căn phỏng bằng con mắt của một đứa trẻ.

Bây giờ, bạn đi vòng quanh ngôi nhà và tìm kiếm những người đã ảnh hưởng sâu xa đến tuổi thơ của bạn. Khi bạn gặp lại những người đó, bạn có thể nhìn họ dưới một ánh sáng mới. Hãy dừng lại, gặp gỡ từng người. Ghi lại những ưu điểm và nhược điểm của họ. Nói với họ về những điều đã làm bạn vui sướng khi sống với họ và cả những điều làm bạn không vui. Cuối cùng, bạn nói với họ về những gì bạn muốn họ làm nhưng họ đã không làm. Đừng lưỡng lự khi chia sẻ những cảm xúc lo âu, đau khổ, buồn bã của bạn. Trong thâm tâm, bạn tỏ lòng biết ơn những người nuôi dưỡng bạn.

Khi đã tìm lại được những ký ức này, bạn hãy mở mắt và ghi lại tất cả theo các chỉ dẫn trong bài tập 3.

Bài tập 3 : Xây dựng Hình mẫu

(Xem lại Chương 3 )

Thời gian : Khoảng 30 – 45 phút.

Mục đích : Bài tập này sẽ giúp bạn ghi lại và tổng kết những hiểu biết mà bạn đã thu nhận được trong Bài tập 2.

Chú thích : Bạn có thể thực hành bài tập này một mình.

Chỉ dẫn :

1. Lấy một tờ giấy trắng và vẽ một vòng tròn lớn, chừa khoảng 7 – 8 cm bên dưới vòng tròn. Chia đôi vòng tròn bằng một đường kẻ ngang. Viết ở bên trái vòng tròn một chữ B (hoa) trên đường kẻ và một chữ A (hoa) dưới đường kẻ.

2. Ở nửa vòng tròn trên, bạn ghi tất cả những ưu điểm của cha, mẹ bạn và những người đã có ảnh hưởng mạnh mẽ đến tuổi thơ ấu của bạn. Gộp tất cả những ưu điểm lại, đừng phân nhóm chúng theo từng người.
Bạn có thể làm việc này theo dòng hồi tưởng quá khứ, đừng mô tả họ như họ hiện nay. Hãy diễn đạt với những tính từ đơn giản như :”nồng nhiệt”, “thông minh”, “tin cậy”, “kiên nhẫn”, “sáng tạo”, “hiền hậu”…

3. Ở giữa vòng tròn dưới, (cạnh chữ A) bạn ghi những nhược điểm của họ và cũng gộp những điểm đó lại với nhau.

Bản danh sách những ưu điểm và nhược điểm này chính là Hình mẫu của bạn.

4. Khuyên tròn những ưu điểm và nhược điểm nào bạn cho là ảnh hưởng đến bạn nhiều nhất.

5. Ở khoảng trống bên dưới vòng tròn, bạn viết một chữ C (hoa) và hoàn tất mệnh đề sau: “Những điều tôi ước ao nhất khi còn thơ ấu và đã không đạt được là …”

Sau đó, bạn viết xuống dòng dưới 1 chữ D (hoa) và hoàn tất mệnh đề sau: “Khi còn thơ ấu, tôi đã có những cảm xúc tiêu cực ở …”.

Sau cùng, xóa những chữ A, B, C, D. Những ghi nhận này sẽ liên quan tới Bài tập 5.

Bài tập 4: Những thất vọng tuổi thơ

(Xem lại Chương 2 )

Thời gian : Khoảng 30 – 45 phút.

Mục đích : Bài tập này giúp bạn soi rọi những nỗi thất vọng chủ yếu trong ấu thơ và mô tả cách thức tác động đến chúng.

Chú thích : Bạn có thể thực hành một mình.

Chỉ dẫn :

1. Bạn lập danh sách những nỗi thất vọng thường trở đi trở lại trong tuổi thơ (xem ví dụ bên dưới).

2. Ngay sau nỗi thất vọng, mô tả vắn tắt cách thức mà bạn đã tác động trở lại đối với hoàn cảnh. (Bạn có thể có nhiều cách tác động, hãy viết ra những cách thức phổ biến hơn cả). Viết chữ E (hoa) bên trên danh mục các phản ứng như ví dụ dưới đây.

BIÊN BẢN CÁC SỰ KIỆN

Nỗi thất vọng

Phản ứng (E)

1. Không được anh chị em quan tâm

Cảm thấy tai họa

– Cố gắng để được quan tâm

2. Cha thường vắng nhà

– Đôi khi cảm thấy lo sợ

– Cố làm vui lòng cha.

3. Cảm thấy thấp kém hơn anh chị

– Cam chịu thấp kém

– Nỗ lực ganh đua trực tiếp

4. Cha nghiện rượu

– Cố quên điều đó

– Đôi khi cảm thấy chính mình bị đau dạ dày

5. Mẹ bảo hộ thái quá

– Giữ mọi chuyện cho riêng mình

– Đôi khi tỏ ra ngang bướng


Bài tập 5: Gương mặt người bạn đời

(Xem lại Chương 3 )

Thời gian : Khoảng 30 – 45 phút

Mục đích : Bài tập này giúp bạn xác định những gì bạn ưa thích và không ưa thích ở người bạn đời và so sánh những đặc điểm của người bạn đời với những đặc điểm nhân dạng của bạn.

Chú thích : Làm bài tập này một mình. Không trao đổi những nhận xét vào thời điểm này. Bài tập 12 sẽ giúp bạn sử dụng các nhận xét đó một cách hữu ích.

Chỉ dẫn :

1. Bạn vẽ một vòng tròn lớn, chừa lại 7-8 cm bên dưới vòng tròn. Chia vòng tròn làm hai nửa bằng một đường kẻ ngang, tương tự như ở Bài tập 3. Viết ở bên trái vòng tròn một chữ F (hoa) trên đường kẻ và một chữ G (hoa) dưới đường kẻ.

2. Ở nửa vòng tròn trên (cạnh chữ F), bạn ghi những ưu điểm của người bạn đời, trước tiên là những gì đã hấp dẫn bạn.

3. Ở nửa vòng tròn dưới (cạnh chữ G), bạn ghi những nhược điểm của người bạn đời.

4. Khuyên tròn những ưu điểm và nhược điểm nào dường như có ảnh hưởng đến bạn nhiều nhất.

5. Bây giờ trở lại Bài tập 2 và so sánh những đặc điểm Hình mẫu của bạn với những đặc điểm của người bạn đời. Đánh dấu những điểm tương đồng.

6. Ở dưới vòng tròn, viết chữ H (hoa) và hoàn tất mệnh đề sau: “Những điều làm tôi vui thích ở người bạn đời của tôi là…”

7. Sau đó viết chữ I (hoa) ở dòng dưới và hoàn tất mệnh đề sau: “Những điều tôi mong muốn ở người bạn đời của tôi nhưng đã không đạt được là…”

Bài tập 6: Những điều còn dang dở

(Xem lại Chương 2 )

Thời gian : Khoảng 15 – 20 phút.

Mục đích : Bài tập này nhằm tổ chức lại những điều được nhận thức từ các bài tập 2 – 3 – 4 – 5 trong một mô hình về những gì còn dang dở của bạn, một đề cương bị che giấu mà bạn đã đưa vào mối quan hệ yêu đương.

Chú thích : Làm bài tập này một mình.

Chỉ dẫn : Viết vào một tờ giấy những gì mà bạn sẽ chỉ viết ra khi “gan cùng mình”. Hoàn tất các mệnh đề dưới đây bằng những câu thích hợp mà bạn đã viết trong các bài tập trước (trong ngoặc đơn):

“Tôi đã dành cả cuộc đời để tìm kiếm một người có những đặc điểm…” (những đặc điểm bạn đã gạch dưới ở A và B trong Bài tập 3)

“Khi tìm được một người như vậy, tôi lại thấy phiền muộn bởi những đặc điểm…” (những đặc điểm bạn đã gạch dưới ở A trong Bài tập 3 – bước 4 )

“Và tôi muốn người ấy sẽ mang lại cho tôi…” (ở C trong Bài tập 3, bước 5 )

“Khi những mong muốn của tôi không được đáp ứng, tôi cảm thấy…” (ở D trong Bài tập 3, bước 6 )

“Và tôi thường phản ứng theo cách thức…” (ở E trong Bài tập 4 ).

* Bài tập 6 hoàn tất phần đầu tiên của các bài tập. Bạn đã có một quan điểm về hôn nhân, một mô tả về Hình mẫu của bạn, một biên bản về những nỗi thất vọng đầu đời và những cách thức phản ứng, một danh mục những điều bạn ưa thích và không ưa thích ở người bạn đời và cuối cùng là một đề cương bị che giấu mà bạn đã đưa vào cuộc hôn nhân của mình.

Bài tập 7: Soi gương

(Xem lại Chương 9 )

Thời gian : Khoảng 45 – 60 phút

Mục đích : Bài tập này sẽ tập cho bạn cách gửi đi những thông điệp đơn giản và rõ ràng, cẩn thận lắng nghe những gì người bạn đời nói, và để hiểu người bạn đời của mình một cách chính xác. Những kỹ năng này sẽ dẫn bạn đến một giao tiếp sáng tỏ và hữu hiệu.

Chú thích : Cả 2 vợ chồng cùng thực hành.

Chỉ dẫn :

1. Bài tập này được thực hành bởi một ngôn ngữ giao tiếp đơn giản và “trung tính”. Một người gửi thông điệp còn người kia nhận. Người gửi sẽ trình bày một thông điệp đơn giản bắt đầu bằng từ “Tôi…” “Anh…”, “Em…” để diễn đạt một cảm xúc hay một ý tưởng. Ví dụ: “Sáng nay anh thức dậy và cảm thấy lo lắng vì công việc”.

2. Nếu mệnh đề quá  phức tạp, người nhận có thể hỏi lại cho rõ: “Anh có thể nói ngắn hơn không?”. Khi một mệnh đề sáng tỏ và đơn giản được gửi đi, người nhận sẽ diễn giải nó và hỏi lại cho rõ: Ví dụ: “Sáng nay anh thức dậy và cảm thấy muốn ở nhà hơn là đi làm. Em hiểu vậy có đúng không?”. (Hỏi lại cho rõ là rất quan trọng, vì nó biểu lộ một cố gắng để hiểu thông điệp).

3. Người gửi sẽ đáp lại bằng câu: “Em hiểu đúng đấy!” hoặc làm sáng tỏ thông điệp của mình như: “Không hẳn vậy. Sáng nay anh vẫn muốn đi làm nhưng lại thấy chán những gì xảy ra ở cơ quan”. Quá trình này được tiếp tục tới khi người gửi công nhận rằng những gì mình nói, mình nghĩ, mình cảm thấy đã được truyền đạt chính xác. (Bài tập này đôi khi có cảm giác không tự nhiên, khúc mắc, nhưng lại là cách thức hiệu quả để bảo đảm sự giao tiếp chính xác).

4. Đổi vai trò và tiếp tục một giao tiếp đơn giản khác. Thực hành vài lần tới khi bạn trở nên thành thạo.

5. Bây giờ sử dụng kỹ thuật giao tiếp này để chia sẻ những gì bạn thu hoạch được khi thực hành bài tập 2, bài tập về tưởng tượng. Bạn đổi vai trò lần nữa. Khi bạn là người nghe, hãy cố lắng nghe người bạn đời của mình một cách chăm chú. Bạn có thể yêu cầu làm sáng tỏ thông điệp được gửi nhưng đừng thử phân tích tâm lý người gửi và đừng suy diển thêm thắt. Khi nghe, bạn hãy cố gắng hình dung “đứa trẻ bị tổn thương” ở người bạn đời của mình.

Bài tập 8: Quyết định Không-cửa-thoát

(Xem lại Chương 7 )

Thời gian : Khoảng 60 – 90 phút

Mục đích : Bài tập này có hai mục đích.

– Củng cố việc giữ hai vợ chồng ở bên nhau trong suốt thời gian thực hành các bài tập.

– Tăng cường từng bước mức độ thân mật.

Chú thích : Cả hai cùng nhau thực hành.

Chỉ dẫn :

1.    Hình dung mối quan hệ của bạn được thể hiện bằng một hình chữ nhật với 4 cạnh đục thủng từng đoạn. Những khe hở là các “cửa thoát”, những con đường không thích hợp để bạn tìm kiếm sự an toàn, thỏa mãn các nhu cầu và làm kiệt quệ năng lượng của quan hệ hôn nhân. Bốn góc là 4 cửa thoát bi thảm : tự sát, ly dị, bạo hành và điên khùng. Hãy rà soát lại xúc cảm và ý nghĩ của bạn xem có lúc nào bạn định rời bỏ hôn nhân qua một trong những cửa thoát bi thảm đó không. Nếu như có, tôi khuyến cáo bạn hãy đóng tức khắc cánh cửa đó trong thời gian hai vợ chồng bạn cùng nhau thực hành các bài tập.

2. Bạn lấy 4 tờ giấy, mỗi người 2 tờ. Ở tờ thứ nhất, bạn lên danh sách toàn bộ những cửa thoát thường có, chẳng hạn như: bỏ bữa ăn gia đình, ở lại công sở quá giờ làm, luẩn quẩn bên các con suốt ngày, … bất cứ cung cách nào mà bạn dùng để tránh né người bạn đời (xem lại Chương 7).

3. Ở trang thứ 2, bạn lên danh sách (cho riêng bạn) tất cả những cửa thoát của người bạn đời mà bạn cảm nhận được.

4. Dùng kỹ thuật “soi gương” mô tả ở Bài tập 7, trao đổi những điều ghi chép giữa hai vợ chồng. Yêu cầu người bạn đời bình luận và bổ sung. Ví dụ:

Vợ : Em nghĩ rằng một trong những lý do mà anh mang việc ở cơ quan về nhà làm trong ngày Chủ nhật là để tránh trò chuyện với em.
Chồng : Em nghĩ là anh mang việc cơ quan về nhà làm ngày Chủ nhật là để tránh trò chuyện với em, phải không?
Vợ : Không hoàn toàn như vậy. Em chỉ nghĩ đó là một trong nhiều lý do mà thôi. Em biết anh có những lý do khác.
Chồng : Anh hiểu rồi. Em nói rằng một trong những lý do khiến anh mang việc ở cơ quan về nhà làm trong ngày Chủ nhật là để giảm bớt thời gian bên em. Đúng không nào?
Vợ : Vâng. Anh hiểu đúng ý em đấy!

5. Hoàn tất danh sách các cửa thoát của bạn bởi những ý kiến bổ sung của người bạn đời.

6. Bây giờ, bạn đánh dấu những cửa thoát mà bạn quyết tâm loải bỏ hoặc giảm bớt trong giai đoạn này. Đánh một dấu X bên cạnh những gì bạn cảm thấy khó khăn khi phải thay đổi chúng.

7. Viết thỏa thuận sau đây và điền thêm vào khoảng trống: “Bắt đầu từ tuần này (ghi ngày cụ thể) tôi sẽ dành nhiều thời gian và công sức cho cuộc hôn nhân của tôi. Đặc biệt là…”

Sau đây là một ví dụ về danh sách các cửa thoát của người chồng và thỏa thuận giảm bớt của anh ta:

CÁC CỬA THOÁT
– Gọi điện thoại làm việc buổi tối.
– Xem các chương trình thể thao cuối tuần.
– Ngồi lì trước tivi đến khuya.
– Không tham khảo ý kiến vợ cho các kế hoạch gia đình.
– Dây muộn hơn vợ
– Về nhà sau bữa tối
– Lơ đãng khi vợ nói chuyện.
– Đi ngủ muộn hơn vợ.

Thỏa thuận: Bắt đầu từ tuần này (21 – 28 tháng 9), tôi sẽ không gọi điện thoại làm việc các buổi tối. Nếu có ai gọi tôi, tôi sẽ yêu cầu họ gọi vào giờ làm việc ban ngày. Tôi cũng sẽ vào giường ngủ trước 11 giờ đêm, và dậy lúc 6 giờ 30 sáng mỗi ngày.

8. Trước khi sơ kết mỗi đợt tham vấn, dành riêng, một khoảng thời gian để trò chuyện giữa hai vợ chồng về những giờ phút bên nhau như một lứa đôi hạnh phúc và việc đóng các cửa thoát phụ có ý nghĩ như thế nào với mỗi người. (Sử dụng kỹ thuật “soi gương” nếu như có đôi chỗ bất đồng về quan điểm). Nếu bạn thấy quyết định gần gũi nhau nhiều hơn là hữu ích, hãy tự đòi hỏi mình loại bỏ hoặc giảm bớt các cửa thoát khác. Viết một thỏa thuận tương tự những gì bạn đã viết trước đó.

menu
menu