Tại sao bạn cần 1000 fans? Lý thuyết thành công của mọi Freelancer

tai-sao-ban-can-1000-fans-ly-thuyet-thanh-cong-cua-moi-freelancer

Để trở thành một creator thành công bạn không cần đến những con số hàng triệu. Bạn không cần hàng triệu đô hay hàng triệu khách, hàng triệu đối tác hay hàng triệu fan.

Để trở thành một creator thành công bạn không cần đến những con số hàng triệu. Bạn không cần hàng triệu đô hay hàng triệu khách, hàng triệu đối tác hay hàng triệu fan. Để kiếm sống với tư cách một thợ thủ công, thợ ảnh, nhạc sĩ, nhà thiết kế, nhà văn, họa sĩ phim hoạt hình, người viết app, người tự kinh doanh nhỏ, hay nhà sáng chế, bạn chỉ cần vài nghìn true fan.

The Beatles, một ban nhạc có lẽ có tới hàng trăm triệu fan trên toàn thế giới

True fan là một fan sẽ mua tất cả những thứ bạn sản xuất ra. Các fan gộc này có thể xe lái xe 300km chỉ để nghe bạn hát; họ sẽ mua bản bìa cứng và bìa mềm và cả bản audio của cuốn sách bạn viết; họ sẽ mua tượng của bạn; họ sẽ trả tiền cho đĩa DVD “best-of” trích từ kênh Youtube miễn phí của bạn; họ sẽ đến tiệm ăn món do chính bạn nấu mỗi tháng một lần.

Nếu bạn có khoảng 1000 true fan như vậy (hay còn gọi là super fan), bạn có thể kiếm sống rất ổn, nếu bạn hài lòng với việc kiếm đủ ăn chứ không mơ trở thành tỷ phú.

Về mặt toán học, nó hoạt động thế này. Bạn cần có đủ hai yếu tố. Đầu tiên bạn phải sáng tạo đủ sản phẩm mỗi năm để kiếm được trung bình $100 lợi nhuận từ mỗi true fan. Có những ngành làm điều này rất dễ, có những ngành lại khó, nhưng dù bạn làm nghề gì đi nữa, đây là một thử thách sáng tạo rất tốt vì việc cung cấp sản phẩm mới cho khách hàng cũ bao giờ cũng dễ hơn tìm kiếm khách hàng mới rất nhiều.

Thứ hai, bạn phải xây dựng mối quan hệ trực tiếp với fan của mình. Nghĩa là họ phải trả tiền trực tiếp cho bạn mà không qua trung gian nào hết.

Bằng cách này, bạn được giữ toàn bộ sự ủng hộ của fan, thay vì một con số phần trăm nhỏ nhoi bạn lấy được từ một hãng đĩa, nhà xuất bản, studio, nhà bán lẻ, hoặc các loại hình trung gian khác. Nếu bạn giữ được đủ $100 từ mỗi fan, vậy bạn chỉ cần 1000 fan để kiếm được $100,000 mỗi năm (khoảng 2 tỷ 3 VNĐ). Thu nhập ấy là đủ sống với phần lớn mọi người.

Đặt mục tiêu một nghìn khách hàng thì khả thi hơn rất nhiều so với mục tiêu là một triệu fan. Hàng triệu fan sẵn sàng trả tiền cho bạn là một mục tiêu không thực tế lắm, nhất là khi bạn mới vào nghề. Nhưng một nghìn fan thì ai cũng làm được. Bạn thậm chí có thể nhớ được 1000 cái tên.

Nếu bạn kiếm thêm một true fan mỗi ngày, để kiếm đủ 1000 bạn chỉ mất vài năm.

Con số 1000 không phải là con số tuyệt đối. Ý nghĩa của nó nằm ở bậc số – một nghìn ít hơn một triệu ba bậc (mỗi bậc là 10 lần). Con số chính xác cần phải điều chỉnh tùy từng người.

Frank Sinatra và người hâm mộ

Nếu bạn chỉ có thể kiếm $50 mỗi năm từ một true fan, vậy bạn cần 2000 người. (Cũng như vậy, nếu bạn có thể bán cho một người số sản phầm trị giá $200/ năm, bạn chỉ cần 500 true fan.) Hoặc bạn chỉ cần $75,000 là đủ sống, vậy bạn tự điều chỉnh số fan xuống thấp hơn. Hoặc nếu bạn là một cặp song ca, hay bạn có cộng sự, vậy bạn phải nhân đôi lên và kiếm cho đủ 2000 fan. Nếu là một đội, bạn phải nhân nhiều nữa. Nhưng tin tốt là số lượng fan sẽ tăng tỉ lệ thuận với kích cỡ của nhóm; nếu bạn tăng số thành viên trong nhóm lên 33% bạn chỉ cần tăng số fan lên 33%.

Một cách khác để định lượng sự ủng hộ của true fan là đặt mục tiêu làm cho mỗi fan chi tiêu một ngày lương/ năm cho sản phẩm của bạn. Liệu bạn có thể kích thích hoặc làm vừa lòng họ đủ để thu được từ họ một ngày lương không? Đây là một rào cản khó vượt qua, nhưng không phải không thể vì bạn chỉ cần thu hút 1000 người trên toàn thế giới.

Và dĩ nhiên, không phải fan nào cũng là super fan. Trong khi sự cổ động của 1000 true fan có thể giúp bạn kiếm đủ sống, cần nhớ rằng với mỗi một true fanbạn sẽ có hai hoặc ba regular fan (fan bình thường).

Để dễ hiểu, bạn hãy nghĩ về những vòng tròn đồng tâm với true fan ở giữa và một vòng lớn hơn gồm regular fanRegular fan chỉ thỉnh thoảng mua sản phẩm của bạn, hoặc có thể chỉ mua duy nhất một lần. Nhưng sự chi tiêu bình thường của họ đủ làm tăng tổng thu nhập. Đôi khi họ mang lại thêm tới 50% lợi nhuận. Nhưng nói chung bạn sẽ muốn tập trung vào super fan bởi vì sự nhiệt huyết của true fan có thể làm tăng sự ủng hộ từ regular fanTrue fankhông chỉ là nguồn thu nhập trực tiếp của bạn, đó còn là lực lượng marketing hùng hậu thu hút thêm regular fan.

Fan, khách hàng, nhà bảo trợ (patron) là những khái niệm đã tồn tại từ lâu đời. Vậy có gì mới mẻ trong chuyện 1000 fan? Một vài điều sau đây.

Nữ diễn viên Grace Kelly

Duy trì mối quan hệ trực tiếp với khách hàng là cách làm việc mặc định từ xa xưa. Thế nhưng hệ thống phân phối/ bán lẻ hiện đại lại khiến cho creator trong cả thế kỷ trước mất đi sự liên lạc trực tiếp với người tiêu dùng. Ngay cả các nhà xuất bản, studio, hãng đĩa và nhà sản xuất cũng không có thông tin cơ bản nhất là tên của khách hàng. Ví dụ, mặc dù đã tồn tại hàng trăm năm, không nhà xuất bản nào ở New York biết tên các độc giả trung thành của họ.

Đối với creator trước kia, việc sử dụng trung gian kiểu này đồng nghĩa với việc bạn cần một lượng khán giả lớn hơn để có thể thành công. Cùng sự phát triển của các hình thức giao tiếp ngang hàng (peer-to-peer) và hệ thống thanh toán – tức là toàn bộ mạng internet ngày nay – bất cứ ai cũng có thể tiếp cận với những công cụ tuyệt vời cho phép bất cứ ai cũng có thể bán hàng trực tiếp cho một người bất kỳ trên trái đất.

Vậy một creator ở Bend, Oregon có thể bán – và có thể chuyển tận tay – một bài hát đến một người ở Katmandu, Nepal cũng dễ như một hãng thu âm ở New York (thậm chí còn có thể dễ hơn). Công nghệ mới này cho phép creator giữ được mối quan hệ thân thiết, nhờ đó khách hàng trở thành fan, và cũng nhờ đó creator được giữ toàn bộ tiền, và điều này giúp giảm số fan cần thiết.

 

Việc creator có khả năng giữ toàn bộ tiền thu được từ sản phẩm là một cuộc cách mạng, nhưng còn một cải cách khác về công nghệ giúp đẩy sức mạnh đó đi xa nữa.

Ưu điểm cơ bản của peer-to-peer network (và cũng là của mạng internet) là ngay cả một node (nút/ điểm) ít người biết đến nhất cũng chỉ cách node nổi tiếng nhất có một click chuột mà thôi. Nói cách khác, cuốn sách/ bài hát/ ý tưởng ít được biết đến nhất và bán chậm nhất chỉ cách cuốn sách/ bài hát/ ý tưởng bán chạy nhất có một click chuột.

Thời kỳ đầu khi mạng internet mới phát triển, những nhà gom nội dung lớn như eBay, Amazon, Netflix… đã để ý rằng tổng doanh số của tất cả những cuốn sách bán chậm nhất sẽ bằng hoặc thậm chí cao hơn doanh số của vài cuốn bán chạy nhất cộng lại. Chris Anderson (người kế nhiệm tôi ở Wired) gọi hiệu ứng này là “The Long Tail” (Cái Đuôi Dài), do hình dạng của đường cong thể hiện sự phân bổ doanh thu: một đoạn thấp và dài vô tận các sản phẩm chỉ bán được một, hai sản phẩm/ năm tạo thành cái đuôi dài nối sau đoạn thẳng đứng đột ngột gồm toàn các betseller. Nhưng diện tích vùng đuôi lại to bằng đoạn đầu.

Với quan sát quý giá này, các bên trung gian như Amazon có động cơ rõ ràng khi họ khuyến khích người dùng click vào những sản phẩm ít được biết đến. Họ phát minh ra cơ chế recommendation và nhiều thuật toán khác để dẫn dụ sự chú ý đến với những sản phẩm kém nổi tiếng nằm ở phần long tail.

Ngay cả các máy tìm kiếm như Google, Bing, Baidu cũng thấy họ sẽ có lợi nếu đưa cho người tìm kiếm những kết quả ít được biết đến bởi vì họ có thể bán quảng cáo cả ở vùng long tail. Kết quả là thứ ít được biết đến nhất sẽ trở nên nổi tiếng hơn một chút.

Nếu bạn sống tại một trong hai triệu thị trấn nhỏ trên địa cầu, bạn có thể là người duy nhất ở thị trấn thích nghe death metal, hoặc nổi hứng làm tình khi nghe tiếng thì thầm, hoặc muốn một cái cần câu cho người thuận tay trái. Trước khi có mạng internet, bạn không bao giờ thỏa mãn được những ý thích kỳ cục đó. Bạn sẽ cô đơn trong giấc mơ của mình. Nhưng bây giờ sự thỏa mãn chỉ cách bạn một click.

Dù bạn là creator thuộc ngành gì, 1000 true fan của bạn chỉ cách bạn một click. Theo như tôi được biết, không có bất cứ thứ gì – không một sản phẩm, ý tưởng, đam mê nào mà lại không có sẵn một lượng fan trên internet.

Frank Sinatra và người hâm mộ ở Pasadena

Dù bạn làm ra hay nghĩ ra bất cứ thứ gì, nó cũng có thể thu hút ít nhất một người trong số một triệu người – đây là một rào cản rất thấp bất cứ ai cũng có thể vượt qua. Và ngay cả khi chỉ một trong số một triệu người thích nó, điều đó có nghĩa tệp khách hàng tiềm năng của bạn là 7000 người trên hành tinh.

Tức là dù sản phẩm của bạn kỳ cục đến đâu, bạn cũng có thể tìm được 1000 true fan. Vấn đề là tìm cho ra những người đó, hay chính xác hơn, khiến họ tìm ra bạn.

Và đây là mấu chốt vấn đề; các tập đoàn lớn, các trung gian, nhà sản xuất thương mại, tất cả đều không được trang bị đầy đủ và không phù hợp để kết nối với 1000 true fan này. Họ là những tổ chức không có khả năng tìm và chuyển phát tới khán giả và khách hàng thuộc thị trường ngách. Điều đó có nghĩa là đoạn long tail đang rộng mở cho bạn, những creator nhỏ lẻ. Bạn sẽ tìm được một true fan trong số một triệu người cho chính mình. Công cụ giúp bạn kết nối thì ngày càng tốt hơn, bao gồm cả các phát minh gần đây về mạng xã hội. Chưa bao giờ việc thu hút 1000 fan lại dễ đến thế này, và việc giữ họ ở gần càng dễ hơn nữa.

Một trong rất nhiều phát kiến phục vụ cho creator là crowdfunding. Khiến fan cấp tiền cho sản phẩm tiếp theo của bạn là một ý tưởng thiên tài. Cả hai bên đều được lợi.

Có khoảng 2000 nền tảng crowdfunding trên toàn thế giới, rất nhiều trong số đó chuyên về một ngành cụ thể: quyên tền cho thí nghiệm khoa học, cho ban nhạc, hoặc phim tài liệu. Mỗi nền tảng có yêu cầu và mô hình funding khác nhau, bên cạnh việc có chuyên ngành khác nhau. Một vài nền tảng yêu cầu mục đích quyên góp phải ở dạng “tất cả hoặc không gì cả”, một số khác cho phép góp tiền từng phần, một số quyên tiền cho những dự án đã hoàn thành, một số giống Patreon, quyên tiền cho những dự án đang trong quá trình thực hiện.

Người dùng Patreon có thể quyên tiền cho một tạp chí ra hàng tháng, một video series, hay cung cấp lương đều đặn cho một họa sĩ. Crowdfunder lớn nhất và nổi tiếng nhất là Kickstarter, họ đã quyên góp được $2.5 tỉ cho hơn 100,000 dự án. Số người ủng hộ trung bình cho một dự án Kickstarter thành công là 241 người – ít hơn rất nhiều so với con số 1000. Điều đó có nghĩa là nếu bạn có 1000 true fan bạn có thể mở một chiến dịch crowdfunding, bởi vì theo định nghĩa một true fan sẽ trở thành một người quyên tiền cho bạn trên Kickstarter. (Mặc dù sự thành công của chiến dịch của bạn phụ thuộc vào mức độ đóng góp bạn yêu cầu từ fan).

Sự thực là gây dựng và nuôi dưỡng một cộng đồng 1000 fan rất tốn thời gian, đôi khi còn mệt óc nữa, và không phải ai cũng làm được việc này. Làm tốt (và tại sao lại không làm tốt việc này cơ chứ?) việc nuôi dưỡng cộng đồng fan có thể trở thành một công việc toàn thời gian và ngốn hết thời gian sáng tạo của bạn. Trong trường hợp khả quan nhất, đây sẽ là một nhiệm vụ bán thời gian đầy thử thách và đòi hỏi đầu tư công sức.

Một người trợ tá có lẽ không bao giờ là thừa

Có nhiều creator không muốn tiếp xúc với fan, và nói thật là nhiều người không nên tiếp xúc với fan làm gì cả. Creator thuộc loại này chỉ nên vẽ, hoặc khâu vá, hoặc sáng tác nhạc một mình, và thuê ai đó đi tiếp xúc với các superfan.

Nếu đó là bạn và bạn thuê thêm một người làm trung gian với fan, người trợ tá này sẽ thay đổi công thức bên trên: bạn sẽ cần nhiều fan hơn để trả lương cho cả hai người. Nhưng đây có lẽ là sự cộng tác hoàn hảo nhất. Nếu đã đến mức này, tại sao bạn không giao hẳn việc tiếp xúc với fan cho những bên trung gian như hãng đĩa hoặc studio hoặc nhà xuất bản hoặc nhà bán lẻ? Nếu cách này có hiệu quả với bạn thì tốt thôi, nhưng hãy nhớ rằng trong phần lớn trường hợp, họ làm việc này còn tệ hơn bạn.

Công thức 1000 fan không phải là lựa chọn duy nhất. Bạn không nhất thiết phải đi đường này và vứt bỏ những lựa chọn khác.

Rất nhiều creator, bao gồm cả tôi, sẽ sử dụng mối quan hệ trực tiếp với superfan bên cạnh các bên trung gian truyền thống. Tôi đã xuất bản sách thông qua vài nhà xuất bản lớn ở New York. Tôi từng tự xuất bản (self-published). Tôi cũng từng dùng Kickstarter để xuất bản cho các true fan của tôi. Tôi chọn các nền tảng khác nhau dựa trên nội dung và mục đích dự án. Nhưng trong mọi trường hợp, xây dựng cộng đồng true fan luôn làm giàu thêm những con đường tôi chọn.

Chiếp dịch từ “1,000 True Fans” của Kevin Kelly

 

Theo https://chiep.co/1000fans2/

menu
menu