Bí mật của một "năng lượng tích cực" (Khiến ai cũng muốn xích lại gần)

NHỮNG ĐIỂM CỐT YẾU 

• Ai trong chúng ta cũng mong muốn sở hữu một nguồn năng lượng tích cực và cải thiện các mối quan hệ của mình. 
• Thế nhưng, chúng ta lại chưa từng thực sự được học cách để làm điều đó. 
• Chỉ với một bài thực hành thiền tập đơn giản kéo dài bảy phút, bạn có thể chuyển hóa hoàn toàn cảm xúc của mình dành cho người khác và cả cách họ cảm nhận khi ở bên bạn.

Tôi từng ngồi trên một chiếc taxi ở thành phố New York để ra sân bay, chuẩn bị cho chuyến bay trở về California. Lẽ ra mọi chuyện đã rất êm đẹp nếu không có một sự cố: người tài xế dường như đang mất kiểm soát. Nghĩ lại thì đúng là tôi có bắt anh ấy phải chờ vài phút trong lúc lấy hành lý. Nhưng cơn giận dữ của anh lúc đó thực sự rất đáng sợ. Bị ngọn lửa bực dọc thiêu đốt, anh phóng xe bạt mạng và đầy liều lĩnh trên đường cao tốc quanh Manhattan. Co quắp ở ghế sau, lòng đầy bất an vì tính mạng bị đe dọa và cảm thấy hoàn toàn bất lực, tôi quyết định thử một phương pháp thực hành Phật giáo cổ xưa mà mình từng nghe qua.

Tôi nhắm mắt lại, bắt đầu thầm thì lặp đi lặp lại những lời nguyện này trong tâm trí: "Cầu mong anh được hạnh phúc, cầu mong anh được bình an, cầu mong anh được thảnh thơi." Những lời chúc lành ấy đều hướng về người tài xế, mong cho anh mọi điều tốt đẹp.

Thật kinh ngạc, chỉ sau vài phút âm thầm thực hành, người tài xế dịu người lại thấy rõ. Anh giảm tốc độ, rồi bắt đầu trò chuyện với tôi một cách đầy dễ mến. Khi chuyến xe kết thúc, anh ấy thậm chí còn vui vẻ khoe ảnh con cái cho tôi xem. Sự xoay chuyển diễn ra vô cùng kỳ diệu (và nhẹ nhõm biết bao!).

Liệu phép màu đó có đến từ bài thực hành của tôi? Hay chỉ vì anh ấy đang mong đợi một khoản tiền tip hậu hĩnh hơn? Là một nhà khoa học, tôi buộc phải tìm ra câu trả lời. Với tư cách là những nhà tâm lý học và nghiên cứu khoa học, chúng tôi được đào tạo để luôn hoài nghi trước những lời giải thích mang tính mơ hồ hay thần bí. Chính vì vậy, ngay khi trở lại Stanford, nơi tôi đang hoàn thành chương trình tiến sĩ của mình, tôi và người đồng nghiệp thân thiết Cendri Hutcherson đã quyết định đưa phương pháp thiền từ tâm này vào nghiên cứu thực chứng.

Những điều tìm thấy đã khiến chúng tôi thực sự ngỡ ngàng.

Qua hai công trình nghiên cứu, bao gồm cả một nghiên cứu chuyên sâu về thần kinh học, chúng tôi nhận thấy rằng chỉ sau vỏn vẹn bảy phút thực hành thiền từ tâm, con người ta đã cảm thấy gắn kết hơn với những người xa lạ. Sự gắn kết này không dừng lại ở mức độ ẩn dụ hay cảm giác mơ hồ, mà nó hoàn toàn có thể đo lường được, biểu hiện rõ nét qua cả trải nghiệm chủ quan lẫn các quá trình hoạt động của não bộ liên quan đến sự kết nối xã hội.

Thiền từ tâm thực chất là gì?

Thiền từ tâm (đôi khi được gọi là thiền Metta) không phải là việc cố gắng thư giãn, làm trống rỗng tâm trí, hay đè nén những suy nghĩ tiêu cực. Thay vào đó, bản chất của phương pháp này là việc chủ động nuôi dưỡng và khơi dậy lòng thiện lành, ý niệm tốt đẹp hướng về người khác.

Một bài thực hành quen thuộc thường bắt đầu bằng cách thầm gọi tên những lời nguyện ước như:

• Cầu mong bạn được bình an.
• Cầu mong bạn được khỏe mạnh.
• Cầu mong bạn được sống một cuộc đời thảnh thơi.

Mọi người thường sẽ bắt đầu gửi lời nguyện ước này đến người mà họ thương yêu, sau đó mở rộng lòng mình ra với những người quen sơ, những người xa lạ, và cuối cùng là hướng đến toàn thể chúng sinh.

Điều cốt lõi ở đây là bài thực hành này không đòi hỏi bạn phải có sẵn cảm xúc ấm áp hay trìu mến ngay lập tức. Nhiệm vụ duy nhất của bạn chỉ đơn giản là trao đi một ý niệm lành, ngay cả khi cảm xúc chưa kịp dịu dàng theo sau.

Nghiên cứu thứ nhất: Một thí nghiệm hành vi ngắn

Trong nghiên cứu đầu tiên, các tình nguyện viên tham gia, hầu hết là những người chưa từng tiếp xúc với thiền định trước đó, đã thực hiện một bài thiền từ tâm đơn giản kéo dài bảy phút (bài thiền này được chia sẻ hoàn toàn miễn phí trên YouTube hoặc ứng dụng SATTVA).

Trước và sau khi thực hành, những người tham gia sẽ tự đánh giá mức độ gắn kết mà họ cảm nhận được đối với mọi người xung quanh, kể cả những người xa lạ, thông qua các thang đo tâm lý chuẩn hóa về sự kết nối xã hội.

Chỉ sau vỏn vẹn bảy phút ngắn ngủi, họ đều chia sẻ rằng mình cảm thấy gắn kết hơn hẳn với những người không quen biết. Không có bất kỳ yếu tố nào ở môi trường xã hội bên ngoài thay đổi; sự chuyển hóa diệu kỳ ấy hoàn toàn đến từ chính bài thực hành nội tâm này.

Nghiên cứu thứ hai: Những chuyển biến bên trong bộ não

Ở nghiên cứu tiếp theo, chúng tôi đã đi sâu vào tìm hiểu mối tương quan thần kinh của sự chuyển dịch này thông qua các phương pháp chẩn đoán hình ảnh não bộ.

Ngay sau bài thiền ngắn, chúng tôi đã quan sát thấy những thay đổi rõ rệt trong các hệ thống thần kinh chịu trách nhiệm về nhận thức xã hội, cảm giác gắn bó thuộc về nhau và khả năng điều hòa cảm xúc. Điều này chứng minh rằng, một cảm giác gắn kết sâu sắc hơn và niềm trắc ẩn dành cho người khác đã thực sự được thắp lên bên trong họ.

Điều gì tạo nên một "năng lượng tích cực"?

Khi ta cảm thấy dễ chịu và thoải mái khi ở bên một ai đó, ta thường nói rằng họ có "một nguồn năng lượng thật tốt".

Những biểu hiện vô cùng tế vi, một ánh mắt mềm mại hơn, một nét mặt giãn ra, sự cảnh giác buông xuống và một sự chú ý đầy thư thái, chính là tín hiệu cho thấy không có mối đe dọa nào ở đây cả. Những gì chúng ta quen gọi là "vibe tốt" hay "tần số năng lượng tích cực" thực chất có thể giải thích dưới góc độ khoa học là sự phát tín hiệu của hệ thần kinh tương tác giữa người với người. Khi một ai đó nuôi dưỡng lòng thiện lành, hệ thần kinh của họ sẽ tự động chuyển dịch về trạng thái an toàn và rộng mở. Kết quả là: Chúng ta cảm thấy yêu mến cái cảm giác dễ chịu khi được ở cạnh họ.

Một nhu cầu cốt lõi của con người

Con người bản chất là những sinh vật xã hội có vú. Hệ thần kinh của chúng ta nhạy cảm một cách tinh tế trước những tín hiệu để nhận biết xem liệu mình có đang được nhìn nhận, được an toàn và được thuộc về hay không.

Thiền từ tâm, bằng cách giúp bạn vun bồi lòng trắc ẩn và sự thiện lành, có thể thay đổi những tín hiệu cảm xúc vô hình mà bạn phát ra xung quanh.

Thay vì gửi đi thông điệp "bạn là một mối đe dọa", tín hiệu giờ đây sẽ là: bạn đang được nhìn nhận; bạn được an toàn; và bạn thuộc về nơi này. Chính điều đó sẽ giúp những người xung quanh cảm thấy nhẹ nhàng, dễ chịu hơn khi ở bên bạn.

Điều này có nghĩa là gì, và không có nghĩa là gì

Bảy phút thiền định không thể ngay lập tức xóa nhòa mọi xung đột trong cuộc sống của bạn. Nhưng nó hoàn toàn có thể là một liều thuốc xoa dịu tuyệt vời.

Bài học rút ra ở đây thật đơn giản: Sự kết nối luôn dễ dàng xảy ra hơn những gì chúng ta hằng tưởng. Và bằng cách thay đổi tâm thế khi tiếp cận người khác, chúng ta có thể xây dựng nên những mối quan hệ tốt đẹp hơn, ngay cả với những người xa lạ lướt qua đời mình.

Điều tuyệt vời nhất, ngay cả trong nhịp sống hối hả bận rộn của mỗi chúng ta, chính là: Chỉ cần một bài thực hành rất ngắn nhưng trọn vẹn tâm ý như bảy phút thiền từ tâm cũng đủ để chuyển hóa cách chúng ta tương tác với thế giới. (Trong một bài viết khác, tôi có chia sẻ thêm 18 lợi ích khác mang tính định lượng của phương pháp này).

Nghiên cứu khoa học giờ đây đã bắt đầu chứng minh vì sao việc nuôi dưỡng lòng thiện lành và cầu chúc những điều tốt đẹp cho người khác lại có thể thay đổi cả cảm xúc bên trong bạn lẫn cách người khác cảm nhận về bạn. Đó rất có thể chính là bí mật ẩn giấu bấy lâu nay để bạn khơi dậy một "nguồn năng lượng an lành" cho chính mình.  

References

Seppala, E. M. SOVEREIGN: Reclaim Your Freedom, Energy & Power in a Time of Distraction, Uncertainty & Chaos.

Hutcherson, C. A., Seppala, E. M., & Gross, J. J. (2008). Loving-kindness meditation increases social connectedness. Emotion, 8(5), 720–724. doi.org/10.1037/a0013237

Hutcherson, C.A., Seppala, E.M. & Gross, J.J. The neural correlates of social connection. Cogn Affect Behav Neurosci 15, 1–14 (2015). https://doi.org/10.3758/s13415-014-0304-9

Tác giả: Emma Seppälä Ph.D.

Nguồn: The Secret to Having a Good Vibe (That Others Can't Resist) | Psychology Today