Chỉ vài lời khen có thể làm gì cho một cuộc tình

NHỮNG ĐIỂM CHÍNH

• Những cặp đôi đã gắn bó lâu dài không hề chán những lời khen từ bạn đời; theo thời gian, họ càng trân trọng điều đó hơn.
• Những lời khen có chọn lọc, dành cho thành tựu hoặc phong cách cá nhân, mang một giá trị rất riêng.
• Được khen ngợi trong một mối quan hệ yêu đương giúp củng cố bản sắc xã hội của mỗi người.
• Từ buổi hẹn đầu tiên cho đến kỷ niệm vàng của hôn nhân, có những lời yêu thương chưa bao giờ cũ. Nghiên cứu đã lý giải vì sao.

Lời khen trong buổi hẹn đầu

Những buổi hẹn đầu là dịp để hai người “thử nước”, từ câu chuyện trò chuyện cho đến sự rung động giữa hai tâm hồn. Nhưng khi nói đến việc xây dựng sự gắn kết lãng mạn, không phải chủ đề nào cũng mang lại hiệu quả như nhau. Lời khen thì lúc nào cũng được đón nhận; đặc biệt, những lời khen tinh tế về thành tựu hay phong cách cá nhân lại càng quý giá, nhất là với những người vốn đã quen được khen vì vẻ ngoài ưa nhìn của mình. Được ghi nhận những phẩm chất tốt đẹp ẩn sâu bên trong, dưới bề mặt hào nhoáng, luôn mang lại cảm giác mới mẻ, cuốn hút, và khiến buổi hẹn trở nên đáng nhớ hơn.

Thế nhưng, khi mối quan hệ đã bước vào quỹ đạo ổn định, có những cặp đôi không còn duy trì việc bày tỏ sự ngưỡng mộ dành cho nhau. Điều đó dễ khiến một hoặc cả hai cảm thấy mình bị xem là điều hiển nhiên. Kiểu động lực này cản trở sự phát triển lành mạnh của mối quan hệ, thật đáng tiếc, bởi như các nghiên cứu chỉ ra, những cặp đôi đã gắn bó lâu dài không hề mệt mỏi với những lời khen từ bạn đời; họ vẫn luôn trân trọng chúng theo năm tháng.

Source: Image by Ginger Palmisano from Pixabay

Lời khen trong những mối quan hệ tôn trọng

Monika Eckstein và các cộng sự (2023) đã tìm hiểu sức mạnh của những tương tác tích cực giữa các cặp đôi yêu nhau bằng cách đo lường phản ứng thần kinh.[i] Nhìn nhận tình yêu như có lẽ là “cảm xúc kỳ diệu nhất mà con người từng trải qua,” họ mong muốn hiểu sâu hơn về sự tương tác lãng mạn bằng cách thu thập dữ liệu từ 84 người đang có bạn đời, sử dụng máy chụp cộng hưởng từ chức năng. Trong quá trình đó, các cặp đôi gửi và nhận cho nhau những lời khen dưới dạng những tin nhắn ngắn, nói về điều họ yêu thích trong mối quan hệ cũng như ở chính đối phương. Kết quả cho thấy sự kích hoạt ở những vùng não liên quan đến cảm giác được thưởng và sự thấu cảm. Eckstein và cộng sự ghi nhận rằng những quan sát này cho thấy phản ứng thần kinh khi trao đi kiểu “món quà bằng lời nói” ấy có thể đóng vai trò quan trọng trong việc ổn định và bảo vệ mối quan hệ lãng mạn, qua đó góp phần nâng đỡ một yếu tố thiết yếu của sức khỏe và đời sống con người.

Nhóm nghiên cứu cũng cho biết lòng tự trọng và cảm xúc tích cực được nuôi dưỡng thông qua sự hòa nhập xã hội và cảm giác thuộc về, trong đó phản hồi tích cực đóng vai trò như một dấu hiệu của sự kết nối xã hội. Họ nhận thấy rằng những cặp đôi biết giao tiếp một cách xây dựng thường có mức độ hài lòng trong mối quan hệ cao hơn, thậm chí điều này còn có thể bù đắp cho sự thiếu hụt trong thỏa mãn tình dục. Đồng thời, việc trao đổi những lời khen có liên hệ chặt chẽ với sự hài lòng trong mối quan hệ, trong đó phụ nữ thể hiện mức độ nhạy cảm với lời khen cao hơn nam giới.

Eckstein và các cộng sự giải thích rằng, với phần lớn các cặp đôi trưởng thành, sự tương tác giữa hai người ảnh hưởng không chỉ đến cảm xúc nhất thời mà còn đến sức khỏe lâu dài. Việc trao đi lời khen, lời ngợi ca là một phần của tương tác tích cực trong mối quan hệ đôi lứa, và hơn thế nữa, việc nhận được những lời khen cụ thể trong tình yêu còn giúp củng cố bản sắc xã hội của mỗi người.

Món quà quan hệ mang tên lòng biết ơn

Một điểm chung nổi bật, xuất hiện cả trong nghiên cứu lẫn trải nghiệm thực tế, chính là cảm giác ấm áp mà những lời khen mang lại, khi chúng trở thành một hình thức của lòng biết ơn, góp phần nâng cao sự hài lòng trong mối quan hệ. Những cặp đôi biết cảm tạ Trời vì có nhau, và thường xuyên nói rằng mình “may mắn” khi có người bạn đời ấy, thường tạo ra cho nhau cảm giác an yên, thỏa mãn và hạnh phúc nhiều hơn. Với những ai chưa hình thành thói quen bày tỏ lòng biết ơn, bạn hoàn toàn có thể bắt đầu từ hôm nay. Từ những thói quen tử tế, sự sẵn sàng lắng nghe, cho đến cách đối xử dịu dàng với người khác, việc suy ngẫm và nói ra những lý do khiến bạn trân trọng người bạn đời của mình chính là một khởi đầu tuyệt vời để làm mới lại ngọn lửa yêu thương, và cả mối quan hệ. 

References

[i] Eckstein, Monika, Gabriela Stößel, Martin Fungisai Gerchen, Edda Bilek, Peter Kirsch, and Beate Ditzen. “Neural Responses to Instructed Positive Couple Interaction: An FMRI Study on Compliment Sharing.” Social Cognitive and Affective Neuroscience 18, no. 1 (2023).

Tác giả: Wendy L. Patrick, J.D., M.Div., Ph.D.

Nguồn: What a Few Compliments Can Do for a Romance | Psychology Today