Vì sao phụ nữ ghét đàn ông keo kiệt

“Người đàn ông muốn tôi chia tiền hóa đơn trong buổi hẹn đầu sẽ không có cơ hội bước vào buổi hẹn thứ hai.”
“Đời ngắn lắm, đừng phí thời gian yêu đàn ông keo kiệt.” 

— Vô danh

Phụ nữ thường nói họ không chịu nổi đàn ông keo kiệt. Nhưng vì sao lại thế? Và nếu điều đó đúng, thì ai sẽ lấy những người đàn ông ấy?

Dấu hiệu của một người yêu keo kiệt

“Tôi ghét đàn ông keo kiệt. Một bàn tay nắm chặt cũng là một trái tim khép kín.” 

— Một người phụ nữ đã có chồng

Chúng ta thường hiểu keo kiệt là không muốn chi tiền, nhưng thực chất nó phản ánh nhiều hơn thế, là sự khô cằn trong cách yêu, thiếu hào phóng cả về vật chất lẫn tình cảm.

Dưới đây là vài câu chuyện từ những người phụ nữ từng yêu phải đàn ông keo kiệt:

“Buổi hẹn đầu của chúng tôi là ở một quán cà phê. Khi hóa đơn 10 đô được mang ra, anh ta nói: ‘Chia đôi nhé?’ Hai tháng sau, anh ta mang về cho tôi... một ít sung khô từ chuyến du lịch nước ngoài.”

“Nơi hẹn hò yêu thích của bạn trai tôi là… căn hộ của tôi, nơi anh ta không phải trả tiền cà phê, bánh ngọt hay vé xem phim.”

“Tôi bảo người yêu mua loại bánh quy tôi thích và để sẵn ở nhà anh cho mỗi lần tôi ghé cuối tuần. Anh trả lời rằng không đáng để mua cả hộp bánh cho người chỉ đến một tuần một lần.”

“Bạn trai tôi thà ngồi xem TV ở nhà còn hơn dẫn tôi ra rạp chiếu phim. Tôi đang lên kế hoạch chia tay.”

Keo kiệt, tiết kiệm và đào mỏ

“Tránh xa những kẻ keo kiệt. Họ sống trong một tâm hồn tù túng, bé mọn.” 

— Anne Fortier

Điều thú vị là đàn ông và phụ nữ thường ghét ở đối phương đúng những đặc điểm song song với nhau: phụ nữ không ưa đàn ông keo kiệt, trong khi đàn ông lại khó chịu với phụ nữ hoang phí (hoặc tham lam). Cả hai đặc điểm này đều xoay quanh tiền bạc. Đàn ông ghê sợ những người phụ nữ chỉ quan tâm đến túi tiền của họ, còn phụ nữ lại cảm thấy tủi thân và xa cách khi người đàn ông không muốn chi tiền cho mình. Trong cả hai trường hợp, tiền không chỉ đơn thuần là tiền, nó là cách thể hiện giá trị, tình cảm, sự quan tâm và cả phẩm cách trong mối quan hệ.

Chúng ta hãy tạm dừng để phân biệt hai khái niệm thường bị nhầm lẫn: “tiết kiệm” và “keo kiệt.” Người tiết kiệm coi tiền là công cụ để ưu tiên những giá trị quan trọng, biết phân bổ hợp lý nguồn lực để đạt được chất lượng sống tốt nhất. Ngược lại, người keo kiệt lại coi việc giữ chặt tiền như một giá trị tự thân. Họ khư khư ôm lấy tiền, dù có nhiều đến đâu, mà không để mình hay người thân được hưởng chút niềm vui cuộc sống.

Ta có thể hình dung đây là một phổ kéo dài: từ hoang phí, đến rộng rãi, đến tiết kiệm, và rồi tới keo kiệt. Sự tiến hóa không ủng hộ hai thái cực đầu - cuối; thay vào đó, những người sống ở khoảng giữa thường có cơ hội hạnh phúc và tồn tại cao nhất. Các nghiên cứu cho thấy xu hướng keo kiệt hay rộng lượng phần nào mang tính di truyền. Đồng thời, người ta cũng phát hiện rằng phụ nữ có xu hướng đồng cảm và quan tâm nhiều hơn nam giới; vì thế, nhìn chung phụ nữ hào phóng hơn, ít có xu hướng keo kiệt.

Tôi cho rằng cần phân biệt hai kiểu keo kiệt chính. Kiểu thứ nhất xuất phát từ sự khan hiếm thực tế trong cuộc sống, như một dạng đói nghèo tinh thần. Chẳng hạn, một người đang hấp hối nhưng vẫn yêu cầu tắt máy lạnh để tiết kiệm điện, mặc cho các y tá đang vã mồ hôi chăm sóc. Kiểu thứ hai là keo kiệt vị kỷ, bắt nguồn từ thái độ chủ quan, không muốn cho đi nhiều hơn những gì mình nhận lại. Hãy nghĩ đến người đàn ông đòi chia đôi hóa đơn 10 đô trong buổi hẹn đầu tiên. Ranh giới giữa hai kiểu này đôi khi không rõ ràng, nhưng bản chất sâu xa của chúng lại rất khác nhau. Và ở đây, điều tôi muốn tập trung phân tích chính là kiểu keo kiệt vì vị kỷ ấy.

Vì keo kiệt là một đặc điểm cốt lõi ăn sâu vào toàn bộ tính cách của một con người, nên nó gây tổn hại kéo dài cho bất kỳ mối quan hệ nào. Thường bắt đầu từ chuyện tiền bạc, sự keo kiệt dần dần lan sang cả sự thiếu tử tế, thiếu tôn trọng và thiếu qua lại trong chăm sóc, quan tâm. Người keo kiệt luôn mang trong mình cảm giác thiếu thốn âm ỉ, khiến họ sống trong bất an, nghi ngờ và khao khát kiểm soát. Trong giai đoạn đầu của một mối quan hệ, họ thường giấu đi mặt tối này, nhưng khi tình cảm sâu dần, sự keo kiệt ấy sẽ lộ diện một cách dữ dội, để rồi người bạn đời chỉ còn biết lắc đầu sững sờ.

Khi tình yêu bị nhuộm màu bởi sự keo kiệt của một bên, cả hai đều tổn thương. Một người phụ nữ độc thân từng nói: “Tôi rất thích được cho đi, nhất là với người mình yêu. Nhưng khi nhận ra sự cho đi chỉ đến từ một phía, tôi không còn muốn cho nữa. Tôi càng ngày càng mệt mỏi, vì tôi không còn được là chính mình, mà điều đó thì giết chết niềm vui trong tôi.”

Giờ hãy nói đến kiểu người “đào mỏ” tức là những người bước vào mối quan hệ chỉ để moi tiền, thường là phụ nữ cố gắng kết hôn với một người đàn ông giàu có. Người ta kể rằng một trong những lý do khiến nữ minh tinh Zsa Zsa Gabor ly hôn người chồng thứ hai, Conrad Hilton (bà có tổng cộng chín đời chồng), là vì ông này muốn thay đổi thỏa thuận tài chính giữa hai người: từ việc bà được tự do chi tiêu sang việc chỉ được chu cấp hàng tháng (tương đương khoảng 4.000 đô theo giá trị hiện nay).

Mở rộng chân trời sống

“Vì chính khi cho đi là lúc ta nhận lại.” 

— Francis of Assisi

Việc mở rộng chân trời sống mang ý nghĩa sâu sắc đối với mỗi con người. Thật vậy, những nuối tiếc lớn nhất của đời người thường không đến từ những gì ta đã làm, mà từ những con đường ta chưa từng dám bước tới. Chẳng hạn, người Mỹ thường bày tỏ sự tiếc nuối về những điều như học vấn, sự nghiệp, tình yêu hay hành trình làm cha mẹ, tất cả đều là những điều có thể đưa ta ra khỏi vùng an toàn, mở rộng tầm nhìn, nâng tầm trải nghiệm (Roese & Summerville, 2005).

Tình yêu cũng vậy, nó đưa ta đến những thế giới mà trước đó ta chưa từng biết đến. Người yêu là cánh cửa mở ra một chân trời mới, nơi có những điều bất ngờ, kỳ diệu và sâu thẳm. Và thế giới ấy mỉm cười với những ai biết mở lòng.

Một cuộc khảo sát tại Trung Quốc cho thấy: ba đặc điểm mà phụ nữ ghét nhất ở đàn ông là keo kiệt, chi li từng đồng, và đầu óc hẹp hòi. Trong khi đó, đàn ông lại khó chịu nhất với phụ nữ quá coi trọng tiền bạc, hay "làm quá lên mọi chuyện", và cũng… đầu óc hẹp hòi. Tất cả những đặc điểm này đều là biểu hiện của một tâm hồn khép kín, một tầm nhìn giới hạn.

Suy nghĩ hạn hẹp thường gắn liền với một hệ quả khác của tính keo kiệt: sự so đo và tính toán liên tục. Người keo kiệt luôn cân đo đong đếm xem liệu việc mình đang làm có khiến họ cảm thấy thiếu hụt hơn không. Họ hiếm khi nào có được cảm giác nhẹ nhõm, ấm áp khi “cho đi mà không nghĩ ngợi.” Thế nên không lạ gì khi người hào phóng thường là người yêu tuyệt vời hơn bởi họ thực sự tận hưởng niềm vui khi được cho đi.

Hơn thế nữa, các nghiên cứu chỉ ra rằng cả nam và nữ đều coi trọng lòng tử tế và sự khôn ngoan ở người bạn đời. Những phẩm chất ấy không chỉ phản ánh sự nhạy cảm mà còn cho thấy một tâm hồn rộng mở, một trái tim đủ lớn để hiểu và để yêu. Chúng ta yêu những người hạnh phúc, bởi vì hạnh phúc cũng như mọi cảm xúc tích cực khác, đều có khả năng mở rộng thế giới nội tâm của ta. Và chính trong không gian rộng mở ấy, tình yêu mới có thể nở hoa.

Có nên chia đôi hóa đơn?

“Chia đôi hóa đơn trong buổi hẹn đầu tiên đặt nền móng cho một mối quan hệ mà mọi thứ đều được cân đo đong đếm chính xác từng ly từng tí. Và rồi chuyện đó sẽ đi tới đâu? Những người đàn ông đòi chia tiền với tôi sẽ không bao giờ có cơ hội bước vào buổi hẹn thứ hai.” 

— Peta Serras

“Tôi chưa bao giờ hẹn hò với người keo kiệt. Tất cả người yêu của tôi đều tặng tôi nhẫn kim cương, dây chuyền vàng, ngay cả khi họ không giàu bằng tôi.” 

— Một phụ nữ đã có chồng

Sự keo kiệt thường lộ rõ ngay từ buổi hẹn đầu tiên. Việc chia hóa đơn một cách cứng nhắc có thể phản ánh một lối suy nghĩ toan tính, thiếu quan tâm đến hoàn cảnh cá nhân, và làm mất đi niềm vui của việc được cho đi. Tình yêu không phải là bảng cân đối kế toán. Trong một mối quan hệ sâu sắc, ai cũng mong muốn được trao nhiều hơn. Khi thấu hiểu hoàn cảnh của nhau, đôi khi phụ nữ vẫn có thể chủ động trả. Nhưng lý tưởng nhất vẫn là sự quan tâm qua lại, chứ không phải sự cân bằng cứng nhắc theo kiểu sòng phẳng.

Chuyện chia tiền trong buổi hẹn đầu là một vấn đề phức tạp, nhất là trong bối cảnh phụ nữ ngày nay được đề cao sự bình đẳng và độc lập. Nhưng có một điều rõ ràng: những phép tính khô khan không nên xuất hiện trong một cuộc gặp gỡ vừa chớm nở. Một mối quan hệ mới cần được nuôi dưỡng bằng sự tin tưởng và tử tế. Việc chia tiền ly cà phê ngay từ lần đầu gặp mặt có thể tạo ra cảm giác bẽ bàng và làm dấy lên hoài nghi về tương lai của mối quan hệ đó.

Bạn không cần phải là triệu phú để mời người mình thích một ly cà phê. Việc trả tiền trong buổi hẹn đầu không liên quan gì đến nữ quyền. Hầu hết phụ nữ đều mong được đối phương mời trong lần đầu gặp gỡ, không phải vì họ thực sự cần, mà vì hành động ấy thể hiện rằng người đàn ông kia không phải là người keo kiệt.

Ai sẽ lấy đàn ông keo kiệt?

“Người chồng thứ hai của tôi là một người keo kiệt. Thay vì mua tặng tôi một chiếc nhẫn kim cương nhân dịp kỷ niệm ngày cưới, anh ta mua cho tôi… một cái máy xay rẻ tiền. Tôi lấy anh ấy để có một chỗ dựa ổn định cho mẹ con tôi sau cuộc hôn nhân đầu tan vỡ. Vì thu nhập của tôi cao hơn anh ấy, nên mọi thứ tôi muốn, kể cả nhẫn kim cương, tôi đều tự mua.” 

— Một người phụ nữ đã có chồng

Khi phụ nữ thường phản ứng tiêu cực với đàn ông keo kiệt, ta có thể tự hỏi: vậy ai sẽ lấy những người đàn ông ấy? Nhưng công bằng mà nói, không phải người keo kiệt là người xấu. Có thể họ vẫn có những phẩm chất khác đủ để khiến phụ nữ chấp nhận, hoặc người phụ nữ ấy nuôi hy vọng rằng theo thời gian, tính keo kiệt sẽ thay đổi. Cũng có thể, cô ấy cũng là người có tính tiết kiệm cực đoan.

Tuy nhiên, bởi vì sự keo kiệt có thể ngấm ngầm đầu độc mối quan hệ, lựa chọn an toàn nhất vẫn nên là: tôn trọng họ, nhưng đừng quá tin tưởng họ.

Trong tình yêu, điều người ta khao khát không chỉ là sự hiện diện, mà còn là sự ân cần, quan tâm, chia sẻ và những món quà, dù nhỏ nhưng đủ ấm lòng. Nếu những điều giản dị mà thiết yếu ấy không hiện diện, thì ở lại để làm gì? Người keo kiệt luôn gặp khó khăn khi cho đi, bất kể hoàn cảnh thực tế thế nào.

Dẫu vậy, tình yêu thực sự vẫn có thể làm dịu đi phần nào sự cứng nhắc ấy. Và sự keo kiệt, nếu có, không chỉ khiến người bị từ chối cảm thấy đau lòng, mà ngay cả người không thể cho đi cũng sống trong nỗi khổ của riêng mình. Vì yêu mà hy sinh là đẹp, nhưng vì yêu mà phải co mình lại trong từng đồng bạc, từng hành động, thì tình yêu ấy sẽ chẳng thể lớn lên.

References

Roese, N. J., & Summerville, A. (2005). What we regret most ... and why. Personality and Social Psychology Bulletin, 31, 1273-1285.

Nguồn: Why Women Hate Stingy Men | Psychology Today