11 phẩm chất người ta khao khát nhất ở một người bạn đời

NHỮNG ĐIỂM CHÍNH

• Mười một phẩm chất cốt lõi định hình những gì con người mong đợi ở bạn đời trong các mối quan hệ thân mật dài lâu.
• Những đặc điểm của bạn đời đóng vai trò then chốt đối với sự bền vững và mức độ hài lòng của mối quan hệ.
• Mức độ hài lòng trong mối quan hệ quan trọng với một số phẩm chất hơn những phẩm chất khác.

Có rất nhiều lý do khiến chúng ta ở lại trong một mối quan hệ thân mật và cũng không ít lý do khiến ta rời đi. Một số yếu tố mang tính hoàn cảnh, chẳng hạn như liệu ta có những lựa chọn khác hay không, hay bối cảnh văn hóa xung quanh ta ra sao. Một số khác lại liên quan đến tính cách cá nhân, như kiểu gắn bó hay mức độ rõ ràng trong nhận thức về bản thân. Và cũng có những yếu tố thuộc về chính mối quan hệ ấy, về cách hai người tương tác và vận hành cùng nhau.

Một đóa hồng, dù mang tên gì

Với những ai mong muốn một mối quan hệ dài lâu, phẩm chất của người bạn đời giữ vai trò vô cùng quan trọng. Hai nhà nghiên cứu Apostolou và Christoforou cho rằng việc hẹn hò và lựa chọn bạn đời vốn bắt nguồn từ nền tảng tiến hóa. Con người mất rất nhiều thời gian để trưởng thành và cần sự chăm sóc công phu để nuôi dạy, khác với phần lớn các loài động vật khác. Vì thế, việc gắn bó thành cặp trong thời gian dài mang lại lợi thế sinh tồn, giúp tối đa hóa sự đầu tư của cha mẹ dành cho con cái. Những mối quan hệ gần gũi không chỉ đem lại nhiều nguồn lực trực tiếp hơn cho con trẻ, mà còn mở ra cơ hội để hai bên nhận được sự nâng đỡ từ gia đình mở rộng của cả hai, cũng như từ chính người bạn đời của mình.

Source: Max Topchii/Shutterstock

Tìm hiểu những điều ta tìm kiếm ở một người bạn đời lâu dài

Vậy đâu là những phẩm chất được mong muốn nhất ở một người bạn đời thân mật lâu dài? Trong công trình đăng trên tạp chí Personality and Individual Differences, Apostolou và Chrisoforou (2021) đã công bố kết quả khi khảo sát mọi người về những đặc điểm họ coi trọng cho một cam kết dài lâu. Họ thực hiện hai nghiên cứu. Nghiên cứu đầu tiên nhằm xác định một tập hợp lớn các phẩm chất mong muốn ở bạn đời, sau đó được tinh lọc trong nghiên cứu thứ hai thành những nhóm yếu tố cốt lõi bao quát hơn.

Ở nghiên cứu thứ nhất, bằng cách kết hợp một bảng câu hỏi trực tuyến dạng mở với 187 người tham gia và các cuộc phỏng vấn chuyên sâu với một nhóm nhỏ hơn, họ tìm hiểu những phẩm chất nào ở bạn đời khiến người tham gia muốn ở lại trong một mối quan hệ thân mật. Với nhóm trả lời bảng hỏi mở, người tham gia được yêu cầu liệt kê càng nhiều phẩm chất càng tốt mà họ có thể nghĩ đến. Với nhóm phỏng vấn chuyên sâu, họ chia sẻ về các mối quan hệ hiện tại và trước đây, cũng như điều gì đã khiến họ lựa chọn ở lại, trong các cuộc phỏng vấn bán cấu trúc kéo dài khoảng 45 phút.

Các câu trả lời được mã hóa bởi những nghiên cứu sinh đã qua đào tạo, làm việc độc lập để xác định các nhóm phân loại, sau đó tổng hợp kết quả nhằm bảo đảm sự đồng thuận và nhất quán. Tổng cộng, họ đã xác định được 75 phẩm chất¹.

Nghiên cứu thứ hai có sự tham gia của 1.189 người, bao gồm 675 phụ nữ và 511 nam giới, đang trong mối quan hệ, dù đã kết hôn hay chưa. Người tham gia đánh giá bạn đời hiện tại của mình dựa trên 75 phẩm chất từ nghiên cứu đầu tiên, hoàn thành thang đo mức độ hài lòng trong mối quan hệ mang tên Relationship Assessment Scale, đồng thời cho biết họ ước tính mối quan hệ hiện tại của mình có tiềm năng kéo dài bao lâu và họ cảm thấy việc duy trì mối quan hệ ấy khó khăn đến mức nào.

Những dữ liệu này được phân tích bằng các phương pháp thống kê nhằm xác định các nhóm lớn bao quát những phẩm chất bạn đời được mong muốn, cũng như mối liên hệ giữa các phẩm chất ấy với mức độ hài lòng trong mối quan hệ và các yếu tố nhân khẩu học như tuổi tác và giới tính.

75 phẩm chất chi tiết ấy được chắt lọc thành 11 yếu tố định hình (con số trong ngoặc là phần phương sai do yếu tố đó giải thích, phản ánh mức độ quan trọng tương đối đối với người tham gia):

11 phẩm chất được mong muốn ở bạn đời

Cam kết với tôi (0,96)
Có điều kiện kinh tế (0,81)
Mang lại cho tôi sự thỏa mãn trong đời sống tình dục (0,90)
Biết thỏa hiệp (0,92)
Chung thủy và đáng tin cậy (0,91)
Nấu ăn/giữ gìn nhà cửa tốt (0,59)
Tích cực (0,84)
Ở bên thấy vui (0,85)
Hòa hợp với bạn bè và gia đình (0,71)
Lãng mạn và nhạy cảm (0,90)
Có chung sở thích (0,87)

Những phát hiện quan trọng về các mối quan hệ thân mật

Trong số những yếu tố này, có một vài mối liên hệ đáng chú ý. Trước hết, hai yếu tố trở nên quan trọng hơn khi mối quan hệ kéo dài theo thời gian: sự chung thủy và đáng tin cậy, cùng với khả năng hòa hợp với bạn bè và gia đình. Những yếu tố gắn với kỳ vọng về một mối quan hệ bền lâu, thông qua việc nâng cao mức độ hài lòng, bao gồm: chung thủy và đáng tin cậy, sự thỏa mãn tình dục, sự cam kết và cảm giác vui vẻ khi ở bên nhau.

Chẳng hạn, những người tin tưởng bạn đời của mình cảm thấy hài lòng hơn, và từ đó tin rằng họ sẽ gắn bó với nhau lâu dài. Việc hòa hợp với bạn bè và gia đình cũng liên quan đến triển vọng dài hạn tốt đẹp hơn, ngay cả khi tách biệt khỏi mức độ hài lòng hiện tại trong mối quan hệ.

Những mối quan hệ êm đềm hơn, tức là có ít vấn đề được cảm nhận hơn, thường gắn với các yếu tố như chung thủy và đáng tin cậy, cam kết, có chung sở thích và biết thỏa hiệp. Trong khi đó, yếu tố có điều kiện kinh tế và nấu ăn/giữ gìn nhà cửa tốt lại liên quan đến dự đoán rằng việc duy trì mối quan hệ sẽ khó khăn hơn.

Cảm giác vui khi ở bên nhau và sự thỏa mãn tình dục có liên hệ với những mối quan hệ có thời gian ngắn hơn, điều này không nhất thiết có nghĩa chúng khiến mối quan hệ kết thúc, mà có lẽ cho thấy chúng là những yếu tố mạnh mẽ hơn trong giai đoạn đầu đối với nhiều cặp đôi, và có xu hướng nhạt dần khi hai người đã ở bên nhau lâu hơn.

Thú vị là, dù các tác giả dự đoán sẽ có một yếu tố liên quan đến sự hấp dẫn ngoại hình, nhưng điều đó lại không xuất hiện trong nhóm này. Dù vẻ bề ngoài vốn quan trọng trong việc lựa chọn bạn đời, có thể ở nhóm những người đã có bạn đời này, “ô ngoại hình” đã được đánh dấu từ trước.

Cuối cùng, nghiên cứu cho thấy: thời gian gắn bó càng lâu, người ta càng tin tưởng vào khả năng đi cùng nhau lâu dài hơn, và càng ít dự đoán những khó khăn trong việc duy trì mối quan hệ.

Nghiên cứu này xác nhận nhiều điều mà chúng ta vốn tin về những phẩm chất cần có ở một người có thể cùng ta đi hết chặng đường dài. Đồng thời, nó cũng giúp ta hiểu rõ hơn yếu tố nào trở nên quan trọng theo thời gian, và yếu tố nào dần lùi lại phía sau. Khi hiểu được những đặc điểm chung ở bạn đời góp phần tạo nên sự hài lòng và bền vững, ta cũng có cơ hội nhìn lại chính mình, về phẩm chất, về mong muốn, về điều ta thật sự ưu tiên, khi bước đi giữa những thử thách và phần thưởng mà sự thân mật mang lại.

Tài liệu tham khảo

Chú thích

1. 75 phẩm chất cơ bản

Người ấy chăm sóc tôi
Người ấy đặt tôi lên trên tất cả
Người ấy che chở cho tôi
Người ấy thể hiện sự quan tâm đến tôi
Người ấy dành thời gian cho tôi
Người ấy cố gắng đáp ứng mong muốn của tôi
Người ấy thực sự quan tâm đến tôi
Người ấy giàu yêu thương, trìu mến
Người ấy khiến tôi cảm thấy mình quan trọng
Người ấy khiến tôi cảm thấy mình đặc biệt
Người ấy ủng hộ tôi
Người ấy sống biết cho đi

Người ấy có thu nhập cao
Người ấy có điều kiện kinh tế khá giả
Người ấy mang lại cho tôi sự an toàn tài chính
Người ấy có địa vị xã hội cao
Người ấy được giáo dục tốt

Người ấy khiến tôi thỏa mãn trong đời sống tình dục
Chúng tôi hòa hợp trong chuyện chăn gối
Người ấy vẫn giữ nguyên sự ham muốn dành cho tôi
Người ấy thể hiện sự đam mê
Người ấy khiến tôi cảm thấy mình hấp dẫn
Người ấy cho tôi thấy rằng họ khao khát tôi
Người ấy có ngoại hình ưa nhìn

Người ấy biết nhường nhịn
Người ấy biết thỏa hiệp
Người ấy không áp đặt tôi
Người ấy kiên nhẫn
Người ấy không hay phàn nàn
Người ấy chịu đựng những thất thường của tôi
Người ấy biết hòa giải
Người ấy không ghen tuông một cách cực đoan
Người ấy dễ chịu, thoải mái
Người ấy biết tha thứ
Người ấy thấu hiểu
Người ấy biết lắng nghe

Người ấy đáng tin cậy
Người ấy chung thủy
Người ấy trung thực
Người ấy có tính cách ổn định
Người ấy biết mình muốn gì
Người ấy trưởng thành
Người ấy có trách nhiệm
Người ấy yêu tôi
Người ấy khiến tôi cảm thấy an toàn
Người ấy tôn trọng tôi

Người ấy quán xuyến việc nhà tốt
Người ấy nấu ăn ngon
Người ấy chăm chỉ

Người ấy có tư duy tích cực
Người ấy tự tin
Người ấy thường giữ tâm trạng lạc quan
Người ấy hướng ngoại
Người ấy năng động
Người ấy nhiệt huyết
Người ấy kiên trì
Người ấy có khiếu hài hước
Người ấy vui tính
Người ấy thông minh
Người ấy giàu trí tưởng tượng
Người ấy có tính cách dễ mến

Người ấy hòa hợp với gia đình tôi
Người ấy hòa hợp với bạn bè tôi
Người ấy rộng lượng
Người ấy nhạy cảm
Người ấy lãng mạn
Người ấy lịch sự
Người ấy có lòng đồng cảm
Người ấy dịu dàng
Người ấy tử tế

Chúng tôi có chung sở thích
Gu thẩm mỹ của chúng tôi hòa hợp
Chúng tôi có chung mục tiêu
Chúng tôi có chung giá trị sống
Người ấy thấu hiểu tôi

Menelaos Apostolou, Christoforos Christoforou, Những đặc điểm ở bạn đời khiến con người muốn ở lại trong một mối quan hệ thân mật: Một phân tích khám phá, Personality and Individual Differences, Tập 183, năm 2021, 111155, ISSN 0191-8869, https://doi.org/10.1016/j.paid.2021.111155.

Lưu ý: Một bài viết trên ExperiMentations Blog (“Bài viết của chúng tôi”) không nhằm thay thế cho lời khuyên chuyên môn. Chúng tôi không chịu trách nhiệm cho bất kỳ tổn thất hay thiệt hại nào phát sinh từ việc bạn dựa vào những thông tin thu được qua Bài viết của chúng tôi. Vui lòng tìm kiếm sự tư vấn từ các chuyên gia phù hợp khi cần đánh giá bất kỳ thông tin, quan điểm, lời khuyên hoặc nội dung cụ thể nào. Chúng tôi không chịu trách nhiệm và sẽ không bị quy trách nhiệm đối với các bình luận của bên thứ ba trên Bài viết của chúng tôi. Bất kỳ bình luận nào của người dùng trên Bài viết, mà theo toàn quyền quyết định của chúng tôi có hành vi hạn chế hoặc cản trở người khác sử dụng hoặc tận hưởng nội dung, đều bị nghiêm cấm và có thể được báo cáo tới Sussex Publishers/Psychology Today. Grant H. Brenner. Bảo lưu mọi quyền.

Tác giả: Grant Hilary Brenner MD, DFAPA

Nguồn: The 11 Traits People Desire Most From a Partner | Psychology Today