5 dấu hiệu cho thấy bạn đang mắc kẹt trong một mối quan hệ mập mờ

NHỮNG ĐIỂM CHÍNH

• Mối quan hệ mập mờ có thể tạo ra sự thân mật về cảm xúc nhưng thiếu đi sự rõ ràng và cam kết từ cả hai phía.
• Sự mập mờ trong mối quan hệ được chứng minh là làm tăng lo âu, suy nghĩ luẩn quẩn và cảm giác bất an trong gắn bó.
• Cam kết trở nên bền chặt hơn khi hai người đưa nhau bước vào thế giới xã hội của mình.
• Hãy cân nhắc tìm kiếm sự rõ ràng nếu mối quan hệ mập mờ khiến bạn lo lắng nhiều hơn là bình yên.

Bạn hẳn đã từng nghe đến khái niệm “mối quan hệ mập mờ”, nhưng chắc là chuyện đó của người khác thôi, đúng không?

Đó là kiểu quan hệ không có một định nghĩa rõ ràng, giữa hai người cư xử như một cặp đôi. Khi được hỏi, họ sẽ nói: “Chuyện này phức tạp lắm,” hoặc chỉ nhún vai bảo rằng cứ để mọi thứ diễn ra tự nhiên. Có thể họ có những khoảnh khắc thân mật sâu sắc, có thể chia sẻ nỗi sợ và sự bất an của mình, nhưng lại không có một sự thấu hiểu chung về vai trò của mỗi người trong cuộc đời người kia.

Có lúc họ nói chuyện với nhau mỗi tối. Có lúc lại gần như im bặt. Họ chưa từng gặp bạn bè thân thiết hay gia đình của nhau, như thể mối quan hệ ấy chỉ tồn tại trong một bong bóng riêng tư.

Khi nghe một người bạn của mình vướng vào điều như vậy, bạn có thể tự hỏi: liệu điều đó có thực sự lành mạnh không? Nhưng nếu những điều trên lại đang mô tả chính mối quan hệ của bạn thì sao?

Thay vì gọi là “mối quan hệ mập mờ”, các nhà tâm lý học thường dùng thuật ngữ “sự bất định trong mối quan hệ”. Theo định nghĩa của Knobloch và Solomon (1999), đó là trạng thái thiếu tự tin về tình trạng của một mối quan hệ khi tương lai của nó còn chưa rõ ràng.

Vậy mối quan hệ của bạn đang rõ ràng hay vẫn mờ mịt?

Image: LightField Studios/Shutterstock

1. Bạn né tránh việc định nghĩa mối quan hệ

Nếu hai người mới bên nhau chưa lâu, hẳn đã có lúc bạn nói về “chúng ta là gì của nhau”. Có thể những cuộc trò chuyện ấy khá ngượng ngùng. Có thể bạn cố tình giữ mọi thứ ở trạng thái mơ hồ. Việc hỏi cho rõ tương lai của một mối quan hệ đôi khi giống như thừa nhận rằng bạn quan tâm đủ nhiều để tự hỏi nó sẽ đi đến đâu. Có lẽ vì nỗi lo âu trong tình yêu, người ta chọn mối quan hệ mập mờ, bởi nó cho phép hai người ở bên nhau mà không cần phải có “cuộc nói chuyện ấy”.

Nhưng theo thời gian, khi mối quan hệ tiếp diễn, khả năng lo âu lại càng lớn. Sự bất định trong mối quan hệ thường đi kèm với căng thẳng và lo lắng, thể hiện qua phản ứng sinh lý mạnh mẽ hơn với cortisol, thứ thường được gọi là “hormone căng thẳng” (Priem & Solomon, 2011). Khi sự chắc chắn giảm xuống, lo âu và áp lực lại tăng lên.

2. Có sự thân mật cảm xúc nhưng không có cam kết

Đôi khi, sự gần gũi vừa tạo ra lo âu, vừa xoa dịu nó. Những cuộc trò chuyện dài, những buổi sáng ấm áp nằm cạnh nhau, chia sẻ những điều ấy với một người đặc biệt có thể thật tuyệt vời. Nhưng đồng thời, việc xây dựng sự gắn kết sâu sắc ấy mà không biết liệu đối phương có xem bạn là một khả năng lâu dài hay không cũng có thể khiến bạn sợ hãi.

Khi sự thân mật cảm xúc vẫn tồn tại song song với sự mơ hồ và bất ổn, có những ngày bạn cảm thấy như thể hai người có thể cưới nhau, nhưng cũng có những ngày bạn không chắc họ có trả lời tin nhắn của mình hay không, bạn đang trải nghiệm một sự lệch pha đầy mạnh mẽ trong mối quan hệ. Điều này xảy ra nhiều hơn ta tưởng, như Stanley, Rhoades và Markman đã viết năm 2006. Họ gọi hiện tượng này là “trượt vào”, tức là dần dần hình thành sự ràng buộc mà không có một quyết định rõ ràng, điều làm tăng nguy cơ dẫn đến một kết cục không như mong đợi.

Và chính điều đó cũng có thể làm bạn tổn thương: Khi cảm xúc ngày càng quấn chặt mà không có sự minh định, bạn trở nên dễ bị tổn thương trước những biến động và bất ổn hơn bao giờ hết.

3. Bạn cảm thấy lo âu, chứ không phải bình yên

Có lẽ đây là dấu hiệu rõ ràng nhất cho thấy một mối quan hệ mập mờ không đi đúng hướng: khi ở một mình và nghĩ về người ấy, bạn thấy lòng mình nặng hơn, chứ không nhẹ đi. Có thể bạn kiểm tra tin nhắn một cách ám ảnh. Có thể bạn để trống cả cuối tuần chỉ vì “biết đâu họ rảnh”. Lý thuyết gắn bó ở người trưởng thành gọi trạng thái cảnh giác quá mức này là “lo âu gắn bó”. Trong cuốn sách năm 2007, Mario Mikulincer và Phillip Shaver mô tả đó là sự mơ hồ về mức độ sẵn sàng hay cam kết của đối phương, điều có thể kích hoạt những bất an sâu kín bên trong, như nỗi sợ bị bỏ rơi hay cảm giác mình không đủ đáng yêu.

Một mối quan hệ mập mờ có thể rất thú vị, rất cuốn hút. Nhưng nếu bạn luôn mang trong lòng nỗi lo về tình cảm của họ dành cho mình, bạn sẽ sống dưới một tầng mây u ám của bất an cảm xúc.

4. Mối quan hệ chỉ tồn tại trong riêng tư

Gặp gỡ bạn bè của người yêu đã là một cột mốc đáng kể. Gặp gia đình họ còn khiến tim đập nhanh hơn. Nhưng theo thời gian, nếu hai người thật sự nghiêm túc, đời sống xã hội của họ sẽ dần đan xen vào nhau.

Trong bài viết thường được trích dẫn “The Influence of Social Networks on Romantic Relationships” (2011), Susan Sprecher cho biết rằng khi hai người được chấp nhận và hòa nhập vào nhóm xã hội của nhau, mức độ cam kết giữa họ sẽ được củng cố mạnh mẽ hơn. Ngược lại, khi bạn không thể “xác nhận” vị trí của mình qua bạn bè hay gia đình của đối phương, cảm giác bất ổn sẽ âm thầm lớn dần. Mối quan hệ ấy giống như một bí mật được giữ kín, mà bí mật thì hiếm khi mang lại cảm giác an toàn lâu dài.

5. Một hoặc cả hai người vẫn giữ lại những lựa chọn khác

Dấu hiệu cuối cùng của một mối quan hệ mập mờ có lẽ không làm ai ngạc nhiên: đó là xu hướng ưu tiên những khả năng trong tương lai hơn là sự gắn kết ở hiện tại. Có thể bạn và người ấy vẫn để hồ sơ trên Hinge hay Tinder ở trạng thái hoạt động. Khi đến các dịp lễ hay Valentine, hai người chỉ cười xòa với nhau, không hứa hẹn điều gì. Sự do dự không muốn khép lại các lựa chọn khác nghe có vẻ hiện đại và tôn trọng tự do. Nhưng đồng thời, nó cũng ngầm từ chối cam kết. Từ những năm 1980, các nghiên cứu trong tâm lý học xã hội đã chỉ ra rằng việc quay lưng với những lựa chọn khác sẽ củng cố cam kết; ngược lại, giữ mọi cánh cửa mở sẽ làm suy yếu sự đầu tư vào mối quan hệ. Đôi khi, lợi ích của việc “giữ linh hoạt” có thể không đáng so với những nỗi lo mà nó tạo ra.

Khi bạn đang ở trong một mối quan hệ mập mờ

Những mối quan hệ mơ hồ vừa khó định nghĩa, vừa khó rời đi. Hãy nhớ rằng, sự củng cố tích cực thường khiến hành vi lặp lại. Một con chuột trong lồng sẽ tiếp tục ấn cần gạt nếu mỗi lần ấn đều nhận được một viên thức ăn. Nhưng nếu chỉ thỉnh thoảng, một cách ngẫu nhiên, nó mới nhận được phần thưởng, nó lại càng ấn cần gạt nhiều hơn nữa. Nói cách khác, sự củng cố ngắt quãng có sức thúc đẩy hành vi vô cùng mạnh mẽ.

Có lẽ những người trong mối quan hệ mập mờ cũng phần nào giống như vậy. Thỉnh thoảng, những khoảnh khắc kết nối sâu sắc và thỏa mãn với người kia khiến ta muốn quay lại, dù trong lòng đã bắt đầu lo lắng về tương lai, như được ghi nhận trong nghiên cứu của Samantha Joel và cộng sự (2018).

Nếu mối quan hệ của bạn khiến bạn lo âu nhiều hơn là hài lòng, hãy cân nhắc tìm kiếm sự rõ ràng. Điều này không đồng nghĩa với việc bạn đòi hỏi sự trấn an, hay yêu cầu họ phải cho bạn nhiều hơn. Đó chỉ là việc thừa nhận rằng mối quan hệ đang mơ hồ, và bạn muốn biết họ nhìn nhận nó như thế nào.

Một cuộc trò chuyện như vậy có thể làm dịu bớt nỗi lo bằng cách soi sáng tương lai, ngay cả khi câu trả lời cho câu hỏi “chúng ta có nghiêm túc không?” không phải điều bạn mong đợi. Nếu bạn chưa sẵn sàng cho cuộc nói chuyện ấy, bạn vẫn có thể dừng lại và nhìn lại vị trí của mình. Hãy quan sát mức độ đầu tư của đối phương, không chỉ trong những khoảnh khắc thân mật sâu sắc, mà cả khi bạn cần họ thật sự có mặt.

Hãy tìm kiếm những lựa chọn rõ ràng, thay vì chỉ một sự trôi dạt thụ động về phía những điều dễ chịu. Hãy tin vào những khuôn mẫu hành vi bạn thấy, hơn là những lời hứa bạn nghe. Và cũng hãy thành thật với chính mình về mức độ lo lắng bạn đang mang theo. Đôi khi, lo âu không phải là kẻ thù, nó có thể là tín hiệu hợp lý, cảnh báo về nguy cơ tổn thương trong một môi trường đầy bất định.

Cuối cùng, và cũng là điều quan trọng nhất, nếu người ấy không thể đáp lại nhu cầu được rõ ràng hơn của bạn, có lẽ bạn sẽ phải tự tìm lấy sự minh bạch cho mình bằng cách bước đi. Sự mơ hồ không phải là vùng đất ai cũng có thể sống yên ổn. Nhiều khi, nó không chỉ gây ra nỗi đau mà còn kéo dài nỗi đau ấy dai dẳng hơn. Việc kết thúc một mối quan hệ mập mờ để đổi lấy sự rõ ràng có thể khiến tim bạn nhói lên trong một thời gian ngắn. Nhưng về lâu dài, đó có thể là lựa chọn đúng đắn, một quyết định dịu dàng mà bạn dành cho chính mình. 

References

Joel, S., Impett, E. A., Spielmann, S. S., & MacDonald, G. (2018). How interdependent are stay/leave decisions? On staying in the relationship for the sake of the romantic partner. Journal of Personality and Social Psychology, 115(5), 805–824. 

Knobloch, L. K., & Solomon, D. H. (1999). Measuring the sources and content of relational uncertainty. Communication Studies, 50(4), 261–278. 

Mikulincer, M., & Shaver, P. R. (2007). Attachment in adulthood: Structure, dynamics, and change. New York, The Guilford Press. 

Priem, J.S, Solomon, D.H. (2011). Relational Uncertainty and Cortisol Responses to Hurtful and Supportive Messages from a Dating Partner. Personal Relationships. 1;18(2): 198-223.

Rusbult, C. E. (1980). Commitment and satisfaction in romantic associations: A test of the investment model. Journal of Experimental Social Psychology, 16(2), 172–186.

Sprecher, S. (2010). The influence of social networks on romantic relationships: Through the lens of the social network. Personal Relationships, 18(4), 630–644. 

Stanley, S. M., Rhoades, G. K., & Markman, H. J. (2006). Sliding Versus Deciding: Inertia and the Premarital Cohabitation Effect. Family Relations: An Interdisciplinary Journal of Applied Family Studies, 55(4), 499–509.

Tác giả: Loren Soeiro, Ph.D. ABPP

Nguồn: 5 Signs of Being Stuck in a Situationship | Psychology Today

Chúng mình xây dựng nội dung hoàn toàn miễn phí và không chạy quảng cáo gây phiền nhiễu. Nếu bạn muốn ủng hộ để duy trì và phát triển dự án, bạn có thể donate qua:

• Nội dung Facebook & Website: Techcombank 19020482295020 (Nguyen Thi Thanh Hang)
• Kênh YouTube: Momo: 0933997099 (Le Xuan Huy)