5 sự tương thích mà các cặp đôi hạnh phúc cùng chia sẻ

Giữa dòng thác lời khuyên tình cảm lan truyền không dứt trên mạng, ta rất dễ bỏ qua một sự thật nhỏ nhưng lẽ ra phải hiển nhiên về các cặp đôi. Những điều lớn lao mà ta mong muốn đồng điệu với người bạn đời, như mục tiêu chung, giá trị sống, hay kế hoạch tương lai, thường bộc lộ qua những khoảnh khắc rất nhỏ, lặp đi lặp lại mỗi ngày như những nhịp quen. Những nhịp ấy chính là điều mà huấn luyện viên hẹn hò Frances Kelleher gọi là “những tương thích vi mô”.

Vì ta không phải lúc nào cũng nhìn thấy được bức tranh toàn cảnh (và thường chỉ nhận ra khi ngoảnh nhìn lại), nên ta buộc phải dựa vào những khuôn mẫu nhỏ bé ấy để đoán biết mối quan hệ của mình đang thực sự ở đâu. Những tương thích vi mô này có nền tảng từ hàng chục năm nghiên cứu khoa học xã hội và sức khỏe. Chúng định hình khả năng cùng điều hòa cảm xúc, cảm nhận về sự đáp ứng của đối phương, sự công bằng, và thậm chí cả những trạng thái sinh lý được chia sẻ.

1. Cách một cặp đôi chia sẻ bữa ăn

Giờ ăn có thể trông như một khoảnh khắc tầm thường trong mối quan hệ, thoáng qua rồi trôi mất, chẳng để lại nhiều dấu ấn. Thế nhưng, cách hai người ăn cùng nhau lại là một tín hiệu bền bỉ về sự hòa hợp (hoặc bất hòa) giữa họ. Dù là cùng ngồi bên bàn ăn không màn hình, trò chuyện về ngày đã qua, hay lặng lẽ nhai bữa tối trong im lặng.

Trong một nghiên cứu về y học hành vi năm 2021, các nhà nghiên cứu đã khái niệm hóa những hành vi sức khỏe chung, bao gồm các thói quen cốt lõi như ăn cùng nhau, tập luyện cạnh nhau, và cùng bước vào không gian ngủ chung. Những thói quen được chia sẻ này có mối liên hệ với mức độ đồng thuận sức khỏe cao hơn giữa các cặp đôi, cũng như mức độ hài lòng về mối quan hệ do chính họ báo cáo.

Bữa ăn chung không chỉ là chuyện đạt đủ lượng calo, lấp đầy cơn đói, hay nạp năng lượng cho cơ thể. Trong một mối quan hệ, đó còn là những khoảnh khắc hiện diện có thể dự đoán được, những điểm hẹn quen thuộc của sự cùng nhau. Khi các cặp đôi thường xuyên ngồi lại bên nhau mà không bị xao nhãng, họ điều chỉnh lại tần số chung, thứ có thể đã bị lạc nhịp trong những ngày mỗi người sống cuộc đời riêng của mình.

Hơn thế nữa, việc tự nuôi dưỡng bản thân trong khi chứng kiến người kia tận hưởng một bữa ăn lành mạnh cũng có thể mang lại niềm thỏa mãn rất riêng, ngay cả khi không cần lời nói. Những lần tương tác vi mô lặp lại như vậy khuyến khích sự đồng bộ về cảm xúc và hành vi, rồi lan tỏa sang những lĩnh vực khác của cuộc sống.

Image: Source: A. C. / Unsplash

2. Cách một cặp đôi thư giãn cuối ngày

Các cặp đôi khác nhau rất nhiều trong cách họ hạ nhịp vào cuối ngày. Chẳng hạn, một người có thể khao khát sự yên tĩnh và bóng tối, trong khi người kia lại muốn trò chuyện, trút bầu tâm sự, và cười nói trước khi đi ngủ. Việc hòa hợp hoặc ít nhất là thương lượng những sở thích này có ý nghĩa quan trọng đối với sức khỏe lâu dài của mối quan hệ.

Những nghiên cứu được công bố trên Sleep cho thấy sự đồng bộ giấc ngủ, tức mức độ ăn khớp trong nhịp ngủ của các cặp đôi, có mối liên hệ rõ rệt với các biến số của mối quan hệ như cảm giác an toàn gắn bó và mức độ hài lòng. Những người bạn đời đi ngủ và thức dậy vào những khung giờ gần nhau, và cùng quản lý các nghi thức trước khi ngủ, thường báo cáo cảm nhận gắn kết cao hơn.

Dù lĩnh vực này vẫn đang tiếp tục hoàn thiện các mô hình nhân quả, bằng chứng nhất quán cho thấy nhịp ngủ của các cặp đôi có tính liên đới với nhau và liên quan mật thiết đến chất lượng mối quan hệ.

Điều này quan trọng bởi thói quen buổi tối định hình khả năng điều tiết cảm xúc khi ngày khép lại. Khi một người cần được nói ra còn người kia cần sự tĩnh lặng, những lệch nhịp lặp đi lặp lại có thể tạo nên ma sát nhỏ nhưng dai dẳng. Ngược lại, những nhịp thư giãn tương thích, cùng đọc sách, trò chuyện nhẹ nhàng, hay đơn giản là canh thời gian ăn khớp, có thể mở đường cho cảm giác an toàn cảm xúc và sự hồi phục sau những căng thẳng thường nhật.

3. Tần suất nhắn tin mà một cặp đôi ưa thích

Chúng ta mang theo điện thoại bên mình gần như mọi lúc, và chính sự tiện lợi ấy khiến tần suất liên lạc cũng như mức độ sẵn sàng đáp lại trở thành yếu tố then chốt trong các mối quan hệ. Trong các nghiên cứu về truyền thông kỹ thuật số, những khuôn mẫu về tần suất và sự hồi đáp khi nhắn tin có mối liên hệ chặt chẽ với mức độ hài lòng trong tình yêu. Điều này càng rõ rệt hơn trong các mối quan hệ yêu xa, khi hai người phải dựa vào tin nhắn hay cuộc gọi để gửi đi tín hiệu của sự quan tâm.

Việc nhắn tin có hồi đáp kịp thời gắn liền với cảm nhận rằng người kia luôn ở đó, cùng với sự tin cậy lớn hơn. Ngược lại, những thói quen như “phớt lờ người bên cạnh vì mải nhìn điện thoại”, hay dùng màn hình để loại trừ đối phương trong những khoảnh khắc đang ở bên nhau, thường xuyên liên quan đến cảm giác thiếu được đáp ứng và sự thân mật suy giảm. Nói cách khác, cách hai người quản lý màn hình khi ở cạnh nhau quan trọng không kém cách họ dùng điện thoại lúc xa nhau.

Vì thế, điều các cặp đôi bền chặt cùng chia sẻ không phải là những khuôn mẫu nhắn tin giống hệt nhau, mà là những chuẩn mực về sự sẵn sàng đã được cùng nhau thương lượng. Những chuẩn mực này thường bao gồm kỳ vọng về thời điểm trả lời, mức độ phản hồi, và khi nào thì cần đặt điện thoại xuống để có thể hiện diện trọn vẹn cho nhau.

4. Cách một cặp đôi chia nhau việc nhà

Những thói quen trong gia đình không mấy hào nhoáng, nhưng nếu quên không cùng nhau bàn bạc, chúng có thể âm thầm trở nên rắc rối. Những bất đồng về đôi giày để ngoài hành lang, bát đĩa còn trong bồn rửa, hay quần áo giặt xong chưa gấp có thể trông thật vụn vặt. Thế nhưng, tận sâu bên trong, đó thực chất là những tranh cãi về sự công bằng, năng lực, và tính ổn định trong mối quan hệ.

Các nghiên cứu về việc phân chia việc nhà ở các cặp đôi liên tục cho thấy: cảm nhận về sự công bằng và sự phối hợp nhịp nhàng trong công việc dự đoán mức độ hài lòng trong mối quan hệ, thậm chí còn mạnh hơn tổng lượng công việc mà mỗi người đảm nhận. Theo nghĩa này, khi hai người cùng chia sẻ, hoặc ít nhất là cùng thương lượng, khối lượng và lịch trình của những việc nhỏ nhặt (như ai lau bếp, ai đổ rác sau bữa tối), họ sẽ giảm bớt những bực bội li ti vốn dễ tích tụ thành xung đột.

Vì vậy, không phải là những cặp đôi biết phối hợp như một đội thì sẽ chẳng bao giờ bất đồng. Nhưng thường thì họ hoặc có nhịp điệu, thói quen trong việc chung tay làm việc khá tương đồng, hoặc họ đã thẳng thắn thống nhất với nhau cách phân chia trách nhiệm, để sự bừa bộn của người này không trở thành nỗi bực dọc lặp đi lặp lại của người kia.

5. Cách một cặp đôi giao tiếp xã hội

Có người là “bươm bướm xã giao”, luôn muốn “thêm một ly nữa” sau bữa tối; có người lại hướng nội, chỉ đếm từng phút để được về nhà, thả mình vào sự thoải mái. Và vì không phải cặp đôi nào cũng khớp nhau hoàn toàn ở điểm này, nên những sở thích như thế thường trở thành đề tài cần được thương lượng nhiều lần trong mối quan hệ.

Một nghiên cứu năm 2023 đăng trên Personality and Individual Differences cho thấy sự tương đồng ở những đặc điểm như tính giao tiếp, mức độ hướng ngoại, và sở thích về thời gian (ví dụ: người dậy sớm hay cú đêm) có mối liên hệ vững chắc nhưng tinh tế với sự hài lòng trong mối quan hệ. Dù sự giống nhau về tính cách không phải là điều quan trọng nhất trong tình yêu, việc có năng lượng xã hội tương thích sẽ giúp giảm bớt những va chạm vụn vặt và sự ma sát cảm xúc.

Tuy vậy, nhiều cặp đôi bền vững lại không hề có sở thích xã giao giống hệt nhau. Thay vào đó, họ trò chuyện và điều chỉnh theo nhịp xã hội của nhau. Họ học cách biết khi nào nên nán lại, khi nào nên ra về, không phải vì một người luôn đúng, mà bởi những thương lượng nhỏ bé ấy dần xây nên sự tôn trọng và thấu hiểu. 

Tác giả: Mark Travers Ph.D.

Nguồn: 5 Compatibilities That Happy Couples Share | Psychology Today