Cân bằng giữa nghị lực và niềm vui

NHỮNG ĐIỂM CHÍNH

• Chỉ dựa vào nghị lực có thể dẫn đến kiệt sức.
• Những cảm xúc tích cực, như niềm vui, giúp giảm căng thẳng, mở rộng tư duy và nâng đỡ sức khỏe tinh thần.
• Để duy trì sự cân bằng này cần một nỗ lực bền bỉ và có ý thức.

Chúng ta đang sống trong một thế giới luôn nhắc nhở phải cố gắng hơn nữa, phải tập trung hơn nữa, và đừng bao giờ bỏ cuộc. Sự thôi thúc tiếp tục tiến về phía trước, giữ vững cam kết ngay cả khi mọi thứ trở nên khó khăn, là một sức mạnh lớn lao. Nhà tâm lý học của Đại học Pennsylvania, Angela Duckworth, gọi đó là “nghị lực” và chính nó đã tiếp thêm năng lượng cho nhiều bước tiến đáng kinh ngạc. Thế nhưng, chỉ riêng nghị lực thôi có lẽ vẫn chưa đủ. Nếu trên hành trình ấy thiếu đi những khoảng lặng của niềm vui, ta rất dễ rơi vào trạng thái cạn kiệt. Thử thách thực sự nằm ở việc làm sao vừa giữ được động lực, vừa cảm thấy trọn vẹn trên từng chặng đường mình đi.

Điều chúng ta đã biết và điều còn đang học hỏi

Chúng ta biết rằng nghị lực giúp ta bền bỉ theo đuổi những mục tiêu dài hạn và tiếp tục tiến bước qua nghịch cảnh (Duckworth et al., 2007). Chúng ta cũng biết rằng những cảm xúc tích cực, như niềm vui, giúp ta hồi phục nhanh hơn, mở rộng cách nghĩ, và cảm thấy dễ chịu hơn cả về thể chất lẫn tinh thần (Fredrickson & Joiner, 2002; Pressman & Cohen, 2005). Điều chưa thật rõ ràng là làm thế nào để giữ được cả nghị lực lẫn niềm vui theo thời gian, khi cuộc sống không ngừng đổi thay. Tuy vậy, các nghiên cứu đã gợi mở nhiều cách thực tế để ta nuôi dưỡng niềm vui, đồng thời bồi đắp sự kiên trì lâu dài.

Làm thế nào để nuôi dưỡng sự cân bằng bền vững giữa nghị lực và niềm vui

Kết nối nghị lực với ý nghĩa sống: Ta sẽ dễ bền lòng hơn khi mục tiêu mang ý nghĩa cá nhân sâu sắc (Duckworth, 2016).
Dành chỗ cho niềm vui mỗi ngày: Ngay cả những khoảnh khắc nhỏ bé của lòng biết ơn và niềm thích thú cũng có thể giúp ta giảm áp lực và duy trì động lực (Lyubomirsky, 2007).

Tham gia vào những hoạt động mang lại sự thỏa mãn ngoài công việc: Dành thời gian cho sở thích như tập thể dục, nấu ăn hay vẽ vời có thể giúp ta hồi phục năng lượng và cảm hứng (Csikszentmihalyi, 1990).

Xây dựng những mối quan hệ nâng đỡ: Gắn kết với những người quan tâm đến ta giúp củng cố cả sức khỏe tinh thần lẫn thể chất (Cacioppo & Patrick, 2008; Holt-Lunstad et al., 2010).

Thực hành lòng trắc ẩn với chính mình, đặc biệt trong lúc khó khăn: Khi vấp ngã, việc đối xử dịu dàng với bản thân thay vì chỉ trích sẽ giúp ta đứng dậy dễ dàng hơn (Neff, 2011; Zessin et al., 2015)

Đặt ra những bước nhỏ, khả thi để duy trì đà tiến tới mục tiêu: Chia nhỏ những ước mơ lớn thành từng phần giúp ta cảm nhận được sự tiến bộ và tiếp tục tiến lên (Amabile & Kramer, 2011).

Một cách tiếp cận bền vững để sống trọn vẹn

Khi ta kết nối nỗ lực của mình với những điều thật sự quan trọng, tìm cách trải nghiệm niềm vui, dành thời gian cho những hoạt động giúp hồi phục, vun đắp các mối quan hệ nâng đỡ, thực hành sự dịu dàng với bản thân trong thử thách, và đặt ra những cột mốc vừa sức, ta có thể tạo dựng một cách sống bền vững hơn, nơi nghị lực và niềm vui song hành. Nhiều người trong chúng ta đã có sẵn một vài thói quen như vậy trong đời sống, và việc nhận ra, nuôi dưỡng chúng cũng có sức mạnh không kém gì việc học thêm điều mới. Theo thời gian, khi những thực hành này trở thành một phần tự nhiên của cuộc sống, ta không chỉ nở rộ trong những khoảnh khắc thành công, mà còn trong suốt cả hành trình.

Sau cùng, giữ gìn cả nghị lực lẫn niềm vui không phải là một mâu thuẫn. Đó là điều ta có thể chủ động vun trồng. Cách tiếp cận cân bằng này tôn trọng sự an lành của chính ta, đồng thời nuôi dưỡng khả năng kiên định với những điều quan trọng nhất, mà vẫn giữ được sự hứng khởi, khiến mọi nỗ lực trở nên đáng giá. 

References

Amabile, T. M., & Kramer, S. J. (2011). The progress principle: Using small wins to ignite joy, engagement, and creativity at work. Boston, MA: Harvard Business Review Press.

Cacioppo, J. T., & Patrick, W. (2008). Loneliness: Human nature and the need for social connection. New York, NY: W. W. Norton & Company.

Csikszentmihalyi, M. (1990). Flow: The psychology of optimal experience. New York, NY: Harper & Row.

Duckworth, A. L. (2016). Grit: The power of passion and perseverance. Scribner.

Duckworth, A. L., Peterson, C., Matthews, M. D., & Kelly, D. R. (2007). Grit: Perseverance and passion for long-term goals. Journal of Personality and Social Psychology, 92(6), 1087–1101. https://doi.org/10.1037/0022-3514.92.6.1087

Duckworth, A. L. (2016). Grit: The power of passion and perseverance. New York, NY: Scribner.

Fredrickson, B. L., & Joiner, T. (2002). Positive emotions trigger upward spirals toward emotional well-being. Psychological Science, 13(2), 172–175. https://doi.org/10.1111/1467-9280.00431

Holt-Lunstad, J., Smith, T. B., & Layton, J. B. (2010). Social relationships and mortality risk: A meta-analytic review. PLoS Medicine, 7(7), e1000316. https://doi.org/10.1371/journal.pmed.1000316

Lyubomirsky, S. (2007). The How of Happiness: A New Approach to Getting the Life You Want. New York, NY: Penguin Books.

Neff, K. D. (2011). Self-compassion: The proven power of being kind to yourself. New York, NY: William Morrow.

Pressman, S. D., & Cohen, S. (2005). Does positive affect influence health? Psychological Bulletin, 131(6), 925–971. https://doi: 10.1037/0033-2909.131.6.925

Tác giả: Mansoo Yu, Ph.D.

Nguồn: Balancing Grit and Joy | Psychology Today