Có một đứa con có phải là ích kỷ không?

NHỮNG ĐIỂM CHÍNH

• Quan niệm về quy mô gia đình đã dần thay đổi, nhưng vẫn còn không ít người cảm thấy bị phán xét khi họ “chỉ” có một đứa con.
• Nhãn “ích kỷ” gán cho cha mẹ sinh con một mình thường xem nhẹ những khó khăn mà họ phải đối mặt.
• Cha mẹ của con một cho biết mô hình này giúp họ cân bằng những đòi hỏi của cuộc sống và làm điều tốt nhất có thể cho con.
• Cha mẹ có một con đôi khi vẫn day dứt với ý nghĩ rằng mình ích kỷ khi hài lòng với một đứa trẻ và khẳng định như thế là đủ với họ.

Khi thực hiện những cuộc phỏng vấn trực tiếp cho cuốn sách của tôi Just One: The New Science, Secrets & Joy of Parenting an Only Child, nhiều phụ nữ tôi trò chuyện cùng bày tỏ cảm xúc rất mạnh mẽ trước việc bị nghĩ là – hay bị gọi là – “ích kỷ”.

Nhưng theo báo cáo “Emerging Trends and Enduring Patterns in American Family Life” của Viện Doanh nghiệp Hoa Kỳ, gần ba phần tư người Mỹ (73%) thừa nhận rằng không thể nuôi dạy con cái mà không phải “thực hiện những hy sinh cá nhân rất lớn”.

Tất cả các bậc cha mẹ đều phải hy sinh, bất kể họ có bao nhiêu con. Vì thế, có lẽ bạn đang tự hỏi: tôi nên vạch ranh giới ở đâu giữa việc chấp nhận một mức độ hy sinh nào đó và việc vẫn có một cuộc sống cho phép mình là một con người và một người làm cha mẹ an yên, hạnh phúc? Với cha mẹ có một con, câu trả lời có thể là: họ tập trung vào việc nuôi dạy con và không bận tâm đến người khác sẽ nghĩ hay nói gì. Cũng cần nhắc lại, như nhiều bậc cha mẹ tôi từng phỏng vấn đã nói, rằng đây là một quyết định rất riêng tư, rất cá nhân.

Source: miltonhuallpa95/Pixabay

Veronica*, 37 tuổi, người xuất thân từ một “dòng họ toàn con một”, đã chia sẻ với tôi điều cô từng đăng trên một diễn đàn nuôi dạy con dành riêng cho thành viên: Theo cô, sinh một con “bị xem là ích kỷ, bởi con cái được coi là sự hy sinh tối thượng. Những người trong chúng tôi cố gắng dung hòa tốt nhất mọi khía cạnh của đời mình thường bị cho là tham lam, vì muốn có tất cả. Tôi muốn và yêu con mình hơn bất cứ điều gì, nhưng tôi cũng muốn có sự nghiệp, và tôi thật sự mong một cuộc hôn nhân hạnh phúc. Việc thêm một đứa trẻ nữa vào cuộc sống sẽ trực tiếp ảnh hưởng đến ba điều có tác động lớn nhất đến tôi”.

Tôi hỏi Veronica liệu cô có bao giờ cảm thấy áy náy vì “chỉ” có một con không, và nhận được câu trả lời dứt khoát: “không”. Cô khẳng định chắc chắn: “Thêm một đứa trẻ nữa không phù hợp với chúng tôi. Chúng tôi có thể làm được không? Có. Nhưng với một con, chúng tôi có thể dành thời gian chăm sóc sức khỏe tinh thần và có thể yên tâm rằng đứa con 3 tuổi của mình đang nhận được sự chăm sóc chất lượng”.

Mia* gọi việc có một con là “tự gìn giữ”. Với một đứa trẻ, cô và bạn đời có thể thay phiên nhau chăm con khi người kia cần nghỉ ngơi. “Tôi sẽ không tạo điều kiện để con mình thành công nếu tôi sinh thêm con nữa,” cô nói. “Một đứa con cho chúng tôi cơ hội ở bên con trai trong trạng thái không căng thẳng và không liên tục lo lắng xem ai đang ở đâu, lúc nào. Tôi không nghĩ đó là ích kỷ. Với tôi, đó là tự gìn giữ.”

Samantha* cũng mạnh mẽ phản bác mọi phán xét dành cho những bậc cha mẹ không sinh nhiều con. “Tôi ước gì người khác hiểu rằng tôi không có một con vì tôi ích kỷ. Tôi làm vậy để có thể trở thành người mẹ tốt nhất cho con gái mình,” cô nói. “Tôi làm điều đó từ sự vị tha. Tôi muốn con nhận được phần tốt đẹp nhất từ tôi, và tôi biết mình sẽ không thể cho con điều tốt nhất ấy nếu có hơn một đứa con.”

* Tên của những người tham gia nghiên cứu trong Dự án Nghiên cứu Con Một đã được thay đổi để bảo vệ danh tính của họ.

Tác giả: Susan Newman, PhD

References

Cox, Daniel A. (2022). “Emerging Trends and Enduring Patterns in American Family Life,” Survey Center on American Life, February 9. www.americansurveycenter.org/research/emerging-trends-and-enduring-patt…

Newman, Susan. (2025). Just One: The New Science, Secrets & Joy of Parenting an Only Child. CT: Globe Pequot/Prometheus Books.

Nguồn: Is Having Only One Child Selfish? | Psychology Today