Đặc điểm khiến sếp dễ bị ghét nhất

Gần đây tôi trò chuyện với một người đang nhìn lại chặng đường sự nghiệp của mình, và chị đã nhắc tôi nhớ đến một sự thật rất căn bản trong quản lý. Chị từng làm nhiều năm cho một công ty bảo hiểm khá vững vàng và phần lớn thời gian đều yêu thích công việc. Chỉ có duy nhất một giai đoạn trong sự nghiệp là chị cảm thấy không ổn, và ký ức ấy vẫn còn rất rõ. Trước đó chị vẫn làm việc khá độc lập, nhưng rồi có một người quản lý mới quyết định can thiệp sâu hơn vào từng chi tiết nhỏ trong công việc hằng ngày của chị và trở nên kiểm soát đến bất ngờ. Hiệu ứng đến ngay lập tức. Sự bực bội với công việc tăng lên, còn niềm vui thì giảm xuống. Đó là một ví dụ đúng như sách giáo khoa: nhân viên gần như chẳng bao giờ phản ứng tốt với kiểu quản lý vi mô.

Image: TZIDO SUN/Shutterstock

Sự can thiệp quá mức

Ranh giới chính giữa việc quản lý sát sao một cách hợp lý và kiểu quản lý vi mô đầy rối loạn nằm ở chỗ: liệu sự can thiệp ấy có thực sự cần thiết hay không. Dĩ nhiên sẽ có những lúc nhân viên làm việc chưa đạt yêu cầu, và khi đó người quản lý cần theo dõi kỹ cách họ xử lý nhiệm vụ hằng ngày. Điều đó chỉ đơn giản là quản lý tốt mà thôi. Nhưng nó hoàn toàn khác với quản lý vi mô, khi người quản lý dính quá sâu vào những chi tiết nhỏ nhặt trong công việc của nhân viên, ngay cả khi người ấy vốn đã có năng lực, thậm chí rất giỏi trong công việc của mình.

Quản lý vi mô thực ra phổ biến đến đáng ngạc nhiên. Suốt nhiều năm qua, vô số khảo sát đã được thực hiện về chủ đề này, và kết quả thường cho thấy khoảng 60 đến 70 phần trăm nhân viên từng có lúc cảm thấy mình bị quản lý theo kiểu đó.

Sự kiểm soát trong một mối quan hệ

Vì sao người ta lại ghét quản lý vi mô đến thế? Tôi tin rằng gốc rễ nằm ở quyền tự chủ và cảm giác bị kiểm soát. Dù muốn hay không, giữa sếp và nhân viên vẫn tồn tại một mối quan hệ. Họ gặp nhau thường xuyên, và ngay cả trong hình thức làm việc từ xa, họ vẫn liên lạc đều đặn. Rất ít ai thích bị kiểm soát trong một mối quan hệ, hay bị người khác chen vào từng chi tiết của đời sống hằng ngày; đó là công thức chắc chắn dẫn đến bực bội và chán nản. Không có gì lạ khi những động lực ấy cũng vận hành y hệt trong môi trường công sở lẫn ngoài đời.

Người ta đã ghi nhận rất rõ rằng quản lý vi mô có thể kéo theo hàng loạt hệ quả tiêu cực trong kinh doanh. Thường thấy nhất là tinh thần sa sút, thiếu sáng tạo, năng suất giảm và cuối cùng là tỷ lệ nghỉ việc cao hơn. Như câu nói quen thuộc: “nhân viên rời bỏ sếp, chứ không rời bỏ công ty.”

Người phụ nữ mà tôi kể ở đầu câu chuyện thật ra còn khá may mắn. Dù trải nghiệm bị quản lý vi mô rất khó chịu, nó chỉ là một giai đoạn ngắn trong toàn bộ hành trình sự nghiệp của chị. Người quản lý thích kiểm soát ấy sau đó chuyển đi nơi khác, bộ máy lãnh đạo của chị cũng thay đổi, điều vốn xảy ra khá thường xuyên ở các tổ chức lớn, và chị có thể quay lại với môi trường làm việc dễ chịu hơn.

Ít nhất thì đó cũng là một mặt tích cực khi phải làm việc dưới quyền một người quản lý vi mô. Giữa vòng xoay thay đổi và tái cấu trúc không ngừng của thế giới kinh doanh ngày nay, các nhà quản lý có thể đến rồi đi rất nhanh. Điều đó đôi khi là rắc rối, nhưng đôi khi cũng lại là một sự giải thoát. 

Tác giả: Victor Lipman MBA

Nguồn: The Most Widely Disliked Trait in a Boss | Psychology Today