Điều gì thực sự khiến ta bị hút về phía nhau?

NHỮNG ĐIỂM CHÍNH

• Sự hấp dẫn ở khuôn mặt và cơ thể có mối tương quan dương đáng kể ở cả nam lẫn nữ.
• Mối liên hệ giữa sự hấp dẫn của giọng nói với khuôn mặt và cơ thể yếu hơn.
• Kết quả ủng hộ cả giả thuyết “một tín hiệu duy nhất” lẫn giả thuyết “nhiều thông điệp” về sự hấp dẫn.

Khi tìm kiếm một người bạn đời, chúng ta thường có sẵn trong lòng một hình dung về người ấy sẽ như thế nào. Thậm chí, có người còn lập hẳn một danh sách những phẩm chất mình mong chờ ở người sẽ đi cùng mình suốt quãng đường dài phía trước.

Nhưng khi viết ra những điều ấy, liệu ta thực sự đang tìm kiếm vô số mảnh ghép nhỏ, hay chỉ là một điều cốt lõi bao trùm tất cả? Nói cách khác, những đặc điểm khiến ta rung động trước một ai đó đang kể cho ta nghe những câu chuyện khác nhau về họ, hay tất cả chỉ là những dấu hiệu cùng chỉ về một phẩm chất nền tảng?

Giả thuyết “Một Tín Hiệu” và “Nhiều Thông Điệp”

Một nhóm các nhà tâm lý học tại Đức, do Tobias Kordsmeyer thuộc Đại học Goettingen dẫn dắt, đã tìm cách kiểm chứng điều được gọi là “giả thuyết một tín hiệu.” Theo giả thuyết này, những khía cạnh khác nhau của vẻ hấp dẫn ngoại hình—giọng nói, khuôn mặt, cơ thể, thực chất chỉ là những tín hiệu lặp lại. Tất cả đều cùng nói lên một điều: người ấy có hệ miễn dịch khỏe mạnh, có khả năng chống chọi với bệnh tật.

Ý tưởng này cho rằng trong quá trình cơ thể phát triển, những tổn hại đối với hệ miễn dịch sẽ ảnh hưởng đến các dấu hiệu hấp dẫn theo cách tương tự. Nếu một người có giọng nói cuốn hút, khuôn mặt ưa nhìn hay thân hình cân đối, đó là bởi họ sở hữu một nền tảng sức khỏe vững vàng.

Đối lập với điều đó là “giả thuyết nhiều thông điệp.” Theo giả thuyết này, mỗi đặc điểm lại truyền tải một thông tin khác nhau. Chẳng hạn, khuôn mặt có thể gợi lên sự khỏe mạnh; cơ thể có thể cho thấy khả năng sinh sản và sức mạnh; còn giọng nói có thể báo hiệu sự tự tin hay tính thống lĩnh. Vì tất cả những yếu tố ấy đều có thể quan trọng trong một mối quan hệ, nên chúng ta chú ý đến từng điều một, thay vì chỉ dựa vào một dấu hiệu duy nhất.

Kordsmeyer và các cộng sự cho rằng cách để xác định giả thuyết nào đúng là kiểm tra xem các đánh giá về mức độ hấp dẫn của từng đặc điểm có tương quan với nhau hay không. Nếu một người có khuôn mặt hấp dẫn thì đồng thời cũng có cơ thể và giọng nói hấp dẫn, điều đó gợi ý rằng tất cả các đặc điểm đang nói cùng một điều. Nhưng nếu các điểm số về sự hấp dẫn không liên quan với nhau, ví dụ, vẻ đẹp của khuôn mặt hầu như không nói lên điều gì về sức hút của cơ thể, thì đó sẽ là bằng chứng ủng hộ giả thuyết “nhiều thông điệp.”

Phần lớn các nghiên cứu trước đây về sự hấp dẫn chỉ xem xét từng đặc điểm riêng lẻ, khiến ta không thể biết giả thuyết nào giải thích tốt hơn những rung động của con người.

Kordsmeyer và cộng sự đã mời khoảng 150 nam và 150 nữ đến phòng thí nghiệm. Họ chụp ảnh khuôn mặt của những người tham gia, quét 3D cơ thể và ghi âm giọng nói của họ. Sau đó, một nhóm nam nữ khác được yêu cầu đánh giá mức độ hấp dẫn của các hình ảnh và bản ghi âm này. Các hình ảnh và giọng nói được đánh giá riêng rẽ, nên không ai biết khuôn mặt nào đi cùng cơ thể và giọng nói nào.

Image: PeopleImages/Shutterstock

Mối liên hệ giữa khuôn mặt, cơ thể và giọng nói

Các nhà tâm lý học phát hiện rằng đánh giá về sự hấp dẫn của khuôn mặt và cơ thể có tương quan dương ở mức 0,44 (tương quan bằng 0 nghĩa là không có mối liên hệ; tương quan bằng 1 nghĩa là hai biến trùng khớp hoàn toàn). Điều này cho thấy những người có khuôn mặt hấp dẫn thường cũng có cơ thể hấp dẫn, nhưng hai đặc điểm này không hoàn toàn trùng lặp.

Sự hấp dẫn của khuôn mặt và giọng nói cũng có tương quan dương, nhưng chỉ ở mức 0,23. Mối tương quan giữa cơ thể và giọng nói là 0,09 và không có ý nghĩa thống kê: dường như cơ thể và giọng nói đang truyền tải những thông tin gần như hoàn toàn khác biệt.

Khi xét riêng nam và nữ, kết quả có phần khác nhau. Mặc dù sự hấp dẫn của khuôn mặt và cơ thể tương quan tích cực như nhau ở cả hai giới (0,44), các cặp đặc điểm còn lại thì không giống vậy. Sự hấp dẫn của khuôn mặt và giọng nói chỉ có tương quan đáng kể ở nam giới (0,26); ở nữ giới, hai yếu tố này không liên quan đến nhau. Ngược lại, ở nữ giới, sự hấp dẫn của cơ thể và giọng nói có tương quan dương đáng kể, dù mức tương quan chỉ là 0,18.

Kordsmeyer và các cộng sự kết luận rằng kết quả của họ “ủng hộ giả thuyết một tín hiệu nhiều hơn đối với khuôn mặt và cơ thể, dù cần lưu ý rằng hiệu ứng chỉ ở mức nhỏ đến trung bình.” Nói cách khác, khuôn mặt và cơ thể dường như truyền tải những thông tin tương tự và có phần lặp lại.

Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu cũng thừa nhận rằng “đối với giọng nói, các mối liên hệ khá nhỏ hoặc thậm chí không đáng kể, qua đó cung cấp bằng chứng cho giả thuyết nhiều thông điệp.”

References

Kordsmeyer, T. L., Rasokat, P. A. C., Stern, J., Schild, C., & Penke, L. (2026). Correlated perceptions and underlying hormonal factors of bodily, facial, and vocal attractiveness, health, and physical dominance. Evolution and Human Behavior, 47, 106818

Tác giả: Robert P. Burriss Ph.D.

Nguồn: What Really Makes Us Attracted to Each Other? | Psychology Today