Hôn nhân không tình dục thực sự là như thế nào

NHỮNG ĐIỂM CHÍNH

• Những cuộc hôn nhân không tình dục thường đánh mất sự thân mật vì vợ chồng không còn chia sẻ và không còn thực sự hiểu nhau.
• Chính mối dây gắn bó giữa hai người đôi khi lại khiến cái giá của việc nói ra vấn đề trở nên quá lớn.
• Có rất nhiều yếu tố âm thầm lấy đi sợi dây gắn kết tình dục giữa vợ chồng: sự giận dữ, những xao nhãng, nỗi lo về trục trặc chức năng, và nhiều điều khác nữa.
• Những cuộc hôn nhân không tình dục thường mang theo một mất mát không được nói ra, và cũng rất ít khi được thật sự đối diện.

Khi sự kết nối thể xác và sự thân mật giữa hai vợ chồng dừng lại, họ thường vẫn ở bên nhau, nhưng mắc kẹt trong cảm giác bị từ chối, mất mát, giận dữ và cam chịu. Chiếc bẫy thật sự chính là sự im lặng, sự bất lực trong việc nói ra việc hai người không còn kết nối tình dục với nhau, để rồi mặc nhiên rơi vào một cuộc hôn nhân không tình dục.

Im lặng và không còn tình dục

Sau nhiều năm làm việc với các cặp đôi, tôi nhận ra rằng với hầu hết mọi người, nói về tình dục vốn đã không dễ, huống chi là nói về việc không còn tình dục.

Tôi lo rằng có điều gì đó không ổn với mình. Nhưng tôi phải nói sao đây?

Tôi đoán cô ấy đang ngoại tình. Liệu tôi có thật sự muốn biết không?

Tự thỏa mãn với phim khiêu dâm giờ trở nên dễ dàng hơn. Tôi không thể nói gì cả.

Sống như thế này thật quá cô đơn.

Trong cuốn sách Can Love Last, Stephen Mitchell cho rằng chính sự gắn bó sâu sắc giữa hai người lại khiến mọi thứ trở nên mong manh hơn. Bởi khi đó, việc bộc lộ nhu cầu, ham muốn, sự thờ ơ hay những trục trặc của bản thân đều trở nên đầy rủi ro.

Image: BLACKDAY/Shutterstock

Hôn nhân không tình dục qua những con số

Sự ngại ngùng khi nói về việc không còn tình dục có lẽ là một trong những lý do khiến dữ liệu và nghiên cứu về những cuộc hôn nhân như vậy còn khá hạn chế. Nhưng những gì chúng ta biết cho thấy rằng những cặp đôi đánh mất sự kết nối tình dục không hề hiếm.

Trong một nghiên cứu về quyết định ở lại trong một “mối quan hệ độc thân bất đắc dĩ”, Diane Donnelly và Elizabeth Burgess (2008) phát hiện rằng 16% người đã kết hôn cho biết họ không hề quan hệ tình dục trong tháng trước khi tham gia nghiên cứu.

Một khảo sát Relationships in America năm 2014 cũng cho thấy 12% người đã kết hôn trong độ tuổi từ 18 đến 60 nói rằng họ không hề quan hệ tình dục trong ít nhất ba tháng trước khi tham gia khảo sát.

Những điều con số không thể nói hết

Những cặp đôi không còn tình dục có thể phù hợp hoặc không phù hợp với định nghĩa thường được nhắc tới về một “cuộc hôn nhân không tình dục”, tức là quan hệ ít hơn một lần mỗi tháng hoặc dưới 10 lần mỗi năm. Nhưng vấn đề thật sự không nằm ở con số.

Điều quan trọng hơn là sự mất đi của thân mật, ham muốn và khả năng cùng nhau nói về nó để tìm lại nó.

Và với nhiều người, tình hình càng trở nên phức tạp khi sự im lặng (thường nhằm bảo vệ nhau) lại dễ bị hiểu theo hướng tiêu cực.

Anh lo lắng về khả năng của mình nên không còn chủ động nữa và bắt đầu xem phim khiêu dâm. Cô cảm thấy bị từ chối và giận dữ, nhưng không nói gì.

Cô sợ rằng mình đã mất đi ham muốn tình dục nên tránh né sự thân mật bằng cách đi ngủ sớm hơn hoặc muộn hơn. Anh cảm thấy bị từ chối và dần sinh ra oán giận.

Anh muốn nói rằng cô ấy chẳng bao giờ còn ăn mặc đẹp như trước. Còn cô lại ước anh chịu cạo râu gọn gàng như ngày xưa. Nhưng cả hai đều không nói gì.

Anh biết mình đang trầm cảm, nhưng lại nghe rằng thuốc chống trầm cảm có thể ảnh hưởng đến chức năng tình dục.

Cô không thể quên được chuyện anh từng tán tỉnh người khác nhiều năm trước. Điều đó khiến cô không còn mở lòng.

Cả hai thực ra đều hài lòng với nhiều sự âu yếm hơn và ít quan hệ thể xác hơn, nhưng không ai nói ra, vì sợ người kia sẽ phê phán. Sự đồng điệu của họ vì thế cũng không được nhận ra.

Giả định, phóng chiếu và sự bảo vệ

Một trong những lý do khiến chúng ta khó tìm được lời để nói về sự thân mật tình dục là vì cái giá của sự thân mật dường như quá lớn. Như nhà trị liệu và tác giả Winifred Reilly từng mô tả: “Thân mật xuất hiện khi một người chủ động tiến gần hơn tới người kia, mà không hề có sự đảm bảo rằng bước tiến đó sẽ được đáp lại.” Chính vì vậy, bất kể mối quan hệ đang ở trạng thái nào, với nhiều cặp đôi, việc chỉ đơn giản là quan hệ tình dục hoặc từ chối nó, lại dễ hơn là nói về nó.

Nhiều người không muốn làm đối phương xấu hổ, tổn thương hay căng thẳng, nên họ không nói rằng chiếc áo choàng cũ kia thật kém hấp dẫn, rằng thói quen tình dục hiện tại không còn hiệu quả, rằng việc sờ soạng không phải là một lời mời gọi quyến rũ, rằng sự thiếu vắng lời khen thật đáng buồn, hoặc rằng họ đang quá trầm uất để có thể nghĩ tới tình dục.

Trong nhiều trường hợp, sự ngại ngùng và cả cảm giác xấu hổ khiến các cặp đôi khó chia sẻ những vấn đề thể chất trong tình dục, như đau khi quan hệ ở phụ nữ, hay rối loạn cương dương ở đàn ông.

Khi cuộc sống xen vào chuyện tình dục

Giữa vòng xoáy của công việc, con cái, cha mẹ hai bên, thai kỳ, bệnh tật và những lần chuyển nhà, rất dễ để hai người đánh mất cảm giác yêu thương thuở ban đầu. Esther Perel đã gói gọn điều này ngay trong tựa cuốn sách của bà: Mating in Captivity (bản tiếng Việt tại: https://s.shopee.vn/6pw2ItQOz2)

Giữa những áp lực ấy, một cặp đôi có thể buông xuôi và đánh mất sợi dây gắn kết tình dục của mình, hoặc họ cũng có thể định nghĩa lại sự kết nối ấy: qua những mẩu giấy nhắn, những cử chỉ nhỏ, những nụ hôn, một cái ôm vội vàng, ánh mắt nói rằng “Anh yêu em, anh nhớ em”, hay một tin nhắn đùa rằng:

“Có vẻ cả thế giới đang âm mưu giữ chúng ta không được ở bên nhau.”

Nếu một cặp đôi không nhìn thấy giá trị của việc điều chỉnh cách họ kết nối tình dục, để bằng cách nào đó vẫn cho nhau biết rằng họ còn khao khát nhau, họ có thể dần dần nghĩ theo hướng tồi tệ nhất và đánh mất những gì mình từng có.

Nghiên cứu nói gì

Trong cuốn sách Why Men Stop Having Sex, nhà tâm lý học Bob Berkowitz và vợ ông, Susan Berkowitz, đã công bố kết quả khảo sát với 4.000 người tham gia (33% nam, 67% nữ). Nghiên cứu tập trung vào những người tự nhận rằng họ là những người đàn ông đã ngừng quan hệ tình dục với vợ, và những phụ nữ có chồng đã ngừng quan hệ với mình.

Cả nam và nữ đều được cung cấp danh sách gồm 22 lý do có thể giải thích vì sao người đàn ông không còn quan hệ tình dục, hoặc vì sao người vợ tin rằng chồng mình đã ngừng quan hệ với mình.

Lý do được 68% nam giới lựa chọn nhiều nhất là: “Cô ấy không đủ cởi mở và phiêu lưu trong chuyện tình dục đối với tôi.” Trong khi đó, lý do được 66% phụ nữ chọn nhiều nhất lại là: “Anh ấy mất hứng thú, và tôi không biết vì sao.” Ngay cả khi những câu trả lời này đến từ những người không phải là vợ chồng của nhau, ta vẫn có thể thấy rõ một điều: sự thất bại trong việc “hiểu nhau và được hiểu”.

Một phát hiện khác từ cuộc khảo sát cho thấy: trong năm lý do hàng đầu mà đàn ông đưa ra để giải thích việc họ không còn muốn quan hệ tình dục và cũng là những lý do phụ nữ nghĩ rằng chồng mình đã không còn muốn gần gũi thì sự giận dữ xuất hiện rất thường xuyên.

Sự giận dữ là một trạng thái khá phổ biến trong những cuộc hôn nhân không còn tình dục. Nó thường trở thành một bức tường vô hình, ngăn cản cuộc trò chuyện và sự kết nối.

Vì vậy, điều quan trọng cần nhấn mạnh là: giận dữ gần như luôn chỉ là một cảm xúc thứ cấp, một lớp vỏ che phủ những cảm xúc sâu hơn như nỗi sợ hãi, sự mong manh, cảm giác xấu hổ, tội lỗi, trầm cảm, hoài nghi bản thân, nỗi buồn hay mất mát. Những cảm xúc này thường không được cả hai người nhận ra.

Không thể phủ nhận rằng phim khiêu dâm luôn tồn tại. Trong khảo sát của Berkowitz, 25% đàn ông đã ngừng quan hệ tình dục với vợ cho biết lý do là “thích xem phim khiêu dâm và tự thỏa mãn hơn.”

Trong số những phụ nữ có chồng đã ngừng quan hệ, 27% cũng chọn lý do tương tự.

Nhà nghiên cứu Justin Lehmiller, tác giả cuốn Tell Me What You Want, cho rằng vấn đề không nằm ở bản thân phim khiêu dâm. Vấn đề nằm ở việc sử dụng nó như một sự thay thế cho sự kết nối tình dục với bạn đời.

Ông nhấn mạnh rằng các cặp đôi cần hiểu rõ hơn mong muốn của chính mình và của người bạn đời, đồng thời học cách giao tiếp về tình dục một cách tốt hơn. Việc quay lưng với bạn đời để tìm đến phim khiêu dâm không phải là câu trả lời. Nếu bạn đang ở trong một cuộc hôn nhân không còn tình dục, hãy nhớ rằng bạn không hề đơn độc, và cũng không phải không có lựa chọn.

Trong cuốn sách Can Love Last?, Stephen Mitchell nhắc nhở chúng ta rằng: “Sự lãng mạn trong một mối quan hệ giống như một lâu đài cát được xây bởi hai người.” Ai cũng phải đối mặt với thử thách: cùng nhau giữ gìn sự lãng mạn ấy và xây lại nó khi những con sóng cuốn đi. Mà điều đó, sớm hay muộn, gần như chắc chắn sẽ xảy ra.

Hãy bắt đầu xây lại theo cách khiến hai người đứng cạnh nhau, thay vì đối diện trong căng thẳng. Hãy mời người bạn đời của bạn đi dạo 10 phút mỗi ngày. Hãy cùng nhau tạo một khoảng nghỉ uống cà phê trong một góc yên tĩnh. Hoặc hãy bật lại những bản nhạc của những ngày đầu hai người quen nhau khi đang làm việc nhà hay khi lái xe cùng nhau.

Nếu người ấy hỏi: “Tại sao chúng ta phải làm điều này?”

Bạn có thể nhẹ nhàng trả lời: “Bởi vì chúng ta vẫn đang ở đây, và anh/em yêu em/anh.”

Hoặc: “Bởi vì chúng ta đang ở bên nhau, và em/anh rất quan trọng với anh/em.”

Hoặc đơn giản: “Bởi vì chúng ta xứng đáng với điều đó.”

Khi mọi thứ dần diễn ra, bạn sẽ tự biết điều gì phù hợp và điều gì có thể là một rủi ro tình cảm đáng để thử. Nếu người bạn đời hỏi vì sao bạn lại nhắc đến chuyện tình dục hay những ký ức cũ, hãy thành thật nói rằng bạn muốn nói về sự thân mật giữa hai người, nhưng bạn vẫn chưa thật sự biết phải bắt đầu thế nào. Nếu bạn nhận lại rất ít phản hồi, hoặc thậm chí bị gạt đi, nhưng trong lòng bạn vẫn còn yêu người ấy, hãy hít một hơi thật sâu, tin vào chính mình và tiếp tục với sự bình tĩnh.

Hãy kiên nhẫn ở lại. Hãy làm gương cho điều bạn mong muốn: một lời khen, một mẩu giấy nhắn, một cái ôm, những bước thân mật nhỏ bé. Một lời mở đầu như thế rất khó để bị bỏ qua. Biết đâu, nó sẽ cho hai người một điều gì đó để bắt đầu nói với nhau.

“Tình yêu là một lựa chọn, không phải là định mệnh. Đó là một lựa chọn được làm mới mỗi ngày.”
— Francis Alfar  

Tác giả: Suzanne B. Phillips, Psy.D., ABPP

Nguồn: What Sexless Marriages Are Really Like | Psychology Today