Làm sao để biết đã đến lúc kết thúc một mối quan hệ?

NHỮNG ĐIỂM CHÍNH

• Hoài nghi trong tình yêu là điều bình thường, nhưng sự do dự kéo dài có thể là dấu hiệu của những nhu cầu không được đáp ứng hoặc sự không tương thích sâu xa.
• Hãy tìm kiếm sự quan tâm, ngưỡng mộ và cảm giác được lựa chọn, đặc biệt là trong những lúc xung đột.
• Phản ứng cảm xúc của bạn là dữ liệu; cảm giác nhẹ nhõm hay nặng nề đều chỉ ra điều gì đó cần được chú ý.

Hoài nghi là điều thường thấy trong các mối quan hệ, nhưng nếu sự hoài nghi ấy cứ lặp đi lặp lại, nó có thể báo hiệu một sự không tương thích sâu hơn, hoặc rằng người bạn đang ở bên có lẽ không thực sự phù hợp với bạn. Không hiếm khi các thân chủ của tôi, với ánh mắt đầy tuyệt vọng, hỏi: “Tôi có nên kết thúc mối quan hệ này không? Làm sao tôi biết mình nên dừng lại?”

Không ai có thể trả lời câu hỏi đó thay bạn. Và sự khó chịu của việc này, tin tôi đi, tôi hiểu rất rõ. Con người ta vốn muốn né tránh trách nhiệm cho những lựa chọn của mình, muốn tránh nỗi đau có thể xảy ra nếu sau này cảm thấy mình đã quyết định sai. Có rất ít điều mang lại cảm giác nhẹ nhõm hơn việc có ai đó để đổ lỗi cho hướng đi của cuộc đời mình, và cũng rất ít điều khó chịu hơn việc biết rằng chính ta chịu trách nhiệm cho những lựa chọn ấy. Mà câu hỏi bạn sẽ dành cả đời mình cho ai thì không thể quan trọng hơn: hàng chục năm nghiên cứu cho thấy chất lượng các mối quan hệ thân thiết là yếu tố dự báo mạnh mẽ nhất cho một cuộc sống khỏe mạnh và hạnh phúc, vượt lên trên cả hút thuốc, vận động hay dinh dưỡng (Vaillant, Nghiên cứu Phát triển Người trưởng thành của Harvard). Cái giá ở đây là rất lớn.

Từ công việc của tôi với tư cách là một nhà trị liệu cho các cặp đôi, tôi nhận ra những khuôn mẫu giúp hé lộ liệu một mối quan hệ có tiềm năng tạo ra hạnh phúc song hành hay không. Để làm rõ xem mối quan hệ này có phù hợp với bạn, hãy tự hỏi mình những câu hỏi sau về người bạn đời.

Image: PeopleImages/Shutterstock

1. Họ có quan tâm đến sự an yên của bạn không, và họ thể hiện điều đó như thế nào?

Bạn sẽ nhận ra điều này trong những khoảnh khắc rất nhỏ. Khi bạn nói về một điều đã làm bạn tổn thương, hãy quan sát phản ứng của họ. Nếu họ ở lại cùng bạn, an ủi bạn và dám nhận trách nhiệm, bạn đã gặp một người có thể khiến bạn cảm thấy được chăm sóc và giúp niềm tin không bị xói mòn. Nếu họ quan tâm đến những điều quan trọng với bạn và khích lệ những theo đuổi của bạn, đó là sự nâng đỡ thiết yếu cho hạnh phúc. Một mối quan hệ vững vàng bao gồm việc có mặt khi mọi thứ trở nên khó khăn: cho bạn trút bầu tâm sự, ở bên khi bạn đau buồn hay ốm yếu, và hiện diện một cách đáng tin cậy. Những mối quan hệ tốt cho phép bạn quay về với người kia khi buồn bã, quá tải hay sợ hãi, và biết chắc rằng mình sẽ nhận được sự nâng đỡ về mặt cảm xúc. Qua nhiều năm chứng kiến những khoảnh khắc thân mật nhất của các mối quan hệ, tôi thấy chúng nở rộ khi ta biết người bạn đời của mình có mặt về mặt cảm xúc đúng lúc cần.

2. Bạn có thích và ngưỡng mộ con người này không?

Một người có thể sở hữu nhiều phẩm chất tuyệt vời, nhưng vẫn có những nét khác trở thành ranh giới không thể vượt qua đối với bạn. Việc thích và có cảm tình với người bạn đời là điều cốt lõi; nó không thể giả vờ. Nghiên cứu cho thấy 94% các cặp đôi nhìn nhau và nhìn lịch sử chung của họ bằng ánh mắt tích cực thì có một tương lai hạnh phúc, trong khi cái nhìn tiêu cực dự báo ly hôn và mức độ hài lòng thấp hơn (Gottman, 1999). Khi bạn ngưỡng mộ nhân cách của họ — con người họ là, những giá trị họ trân trọng, và cách họ hiện diện trong thế giới, đó là nền tảng cho sự yêu mến và trân trọng cần thiết để cùng nhau đi qua những giai đoạn khó khăn. Nhưng bạn không thể ở lại với ai đó chỉ vì về mặt lý trí hay trên giấy tờ là “hợp”; bạn cần cảm được điều đó. Thời gian bên người bạn đời không nên là gánh nặng; nó nên mang lại cảm giác dễ chịu.

3. Tôi có cảm thấy mình được người này lựa chọn không?

Mọi mối quan hệ dài lâu đều trải qua những mùa của thất vọng, bực bội và hoài nghi. Các cặp đôi phản ứng rất khác nhau trước những mùa ấy. Có người đe dọa kết thúc mối quan hệ ngay khi phát hiện một khuyết điểm ở bạn đời; có người lại kiên định gắn bó cho chặng đường dài. Hàng chục năm nghiên cứu cho thấy sự cam kết, sự lựa chọn liên tục để ở lại, đầu tư cảm xúc và cùng vun đắp mối quan hệ, dự báo không chỉ sự bền vững lâu dài mà còn cả mức độ hài lòng, thậm chí còn mạnh hơn niềm vui tức thời hay sự tương thích (Rusbult, 1980). Trên thực tế, cam kết nghĩa là người bạn đời không dọa rời bỏ khi xảy ra xung đột, và sẵn sàng đối diện những cuộc trò chuyện khó thay vì né tránh. Nếu một hoặc cả hai người thường xuyên rút lui, luôn chừa một lối thoát, hoặc dựa vào sự lưỡng lự thay cho nỗ lực, mối quan hệ sẽ không thể mang lại cảm giác an toàn hay lớn lên được.

Hãy để ý cảm giác của bạn, ngay lúc này, khi đọc đến cuối bài viết này. Bạn thấy nhẹ nhõm không? Hay nặng nề? Nếu là nhẹ nhõm, đó có phải vì bạn đã trả lời “có” cho tất cả những câu hỏi trên và cảm thấy được trấn an? Hay vì câu trả lời là “không”, và giờ bạn thấy mình được xác nhận để làm điều bạn thật sự muốn, dù nó có thể căng thẳng và đáng sợ? Nếu bạn cảm thấy nặng nề, đó là vì người ấy không đáp ứng những nhu cầu của bạn, và bạn biết mình cần hành động? Hay họ đáp ứng đủ, nhưng vẫn có điều gì đó không ổn? Hãy chú ý đến cảm xúc của bạn khi trả lời những câu hỏi này; cảm xúc mang theo những gợi ý quan trọng. Những mối quan hệ bền vững mang lại sự an toàn về mặt cảm xúc và mong muốn được ở lại. Nếu cả hai đều vắng bóng, hãy lắng nghe, cảm xúc của bạn có ý nghĩa. 

References

Gottman, J. (1999). The Seven Principles for Making Marriage Work. (Fondness and admiration system research). Crown Publishers.

Rusbult, C. E. (1980). Commitment and satisfaction in romantic associations: A test of the investment model. Journal of Experimental Social Psychology, 16(2), 172–186. https://doi.org/10.1016/0022-1031(80)90007-4

Vaillant, G. E. (2012). Triumphs of Experience: The Men of the Harvard Grant Study. Harvard University Press.

www.Dr-Tasha.com

Tác giả: Tasha Seiter MS, PhD, LMFT

Nguồn: How Do You Know It's Time to End Your Relationship? | Psychology Today