Bạn không cần phải làm việc thật nhiều mới xứng đáng được nghỉ ngơi
Có một điều tôi nhận thấy là rất nhiều người trong chúng ta đã ăn sâu vào suy nghĩ rằng mình chỉ có thể dành thời gian nghỉ ngơi khi đã làm việc đủ chăm chỉ. Hoặc đôi khi, chúng ta tự nhủ: “Bây giờ mình cứ nghỉ ngơi đi, để ngày mai có thể làm việc hiệu qu
Tác giả: Leo Babauta
Có một điều tôi nhận thấy là rất nhiều người trong chúng ta đã ăn sâu vào suy nghĩ rằng mình chỉ có thể dành thời gian nghỉ ngơi khi đã làm việc đủ chăm chỉ. Hoặc đôi khi, chúng ta tự nhủ: “Bây giờ mình cứ nghỉ ngơi đi, để ngày mai có thể làm việc hiệu quả hơn”.
Lối tư duy đã ăn sâu vào chúng ta là: việc nghỉ ngơi phải được biện minh bằng khả năng giúp chúng ta làm việc năng suất hơn. Niềm tin này đã ăn sâu đến mức chúng ta thậm chí không nhận ra sự tồn tại của nó. Nó bắt nguồn từ suy nghĩ rằng chúng ta phải luôn làm việc năng suất hơn, và cuộc sống của mình phải được xây dựng xoay quanh mục tiêu đạt được nhiều thành tựu hơn nữa. Đó chính là một trong những nguyên tắc cốt lõi chi phối xã hội chúng ta đang sống.
Và theo lối tư duy ấy, việc nghỉ ngơi chỉ được xem là chính đáng khi nó phục vụ cho mục tiêu đạt được nhiều hơn, khi nó góp phần duy trì cỗ máy năng suất và tối ưu hóa hiệu quả hoạt động của con người.
Nhưng nếu chúng ta từ chối lối tư duy đó thì sao? Nếu việc nghỉ ngơi vốn dĩ không cần phải có bất kỳ lý do nào để biện minh thì sao?

Người quản lý bên trong chúng ta
Trong cuốn sách The Burnout Society (Xã hội kiệt sức), nhà triết học Byung-Chul Han nói về cách chúng ta đã nội tâm hóa hình ảnh những người quản lý của thời đại công nghiệp. Nhiều người trong chúng ta mang trong mình một “người cai ngục” vô hình, luôn thúc ép bản thân phải làm việc, phải làm nhiều hơn, nhanh hơn và không được tụt lại phía sau.
Đây chính là sự tự bóc lột bản thân dưới vỏ bọc của tự do: chúng ta có quyền tự do theo đuổi bất cứ điều gì mình mong muốn, nhưng để đạt được điều đó, chúng ta lại phải không ngừng ép buộc bản thân làm việc và duy trì năng suất.
Tôi hoàn toàn ủng hộ việc làm những công việc có ý nghĩa. Nhưng tôi nghĩ chúng ta nên dành thời gian nhìn lại những cách thức tinh vi mà mình đang dùng để tự ép buộc bản thân. Và học cách buông bỏ một vài trong số đó.
Một trong những cách tự ép buộc bản thân gây tổn hại nhiều nhất là chúng ta luôn nghĩ mình đang lười biếng, đang thiếu cố gắng nếu không làm việc hay không tạo ra điều gì hữu ích. Cứ như thể mọi khoảng thời gian nghỉ ngơi, không làm gì cả, đều cần phải có một lý do chính đáng để được chấp nhận.
Nhưng sẽ thế nào nếu chúng ta có thể giành lại quyền được sống mà không nhất thiết lúc nào cũng phải làm một điều gì đó?
Một sự cho phép sâu sắc hơn
Tôi nghĩ rằng chúng ta vẫn chưa đi đủ xa nếu chỉ đơn giản nói: “Nghỉ ngơi cũng chẳng sao cả”. Tôi nghĩ chúng ta cần nhìn nhận vấn đề sâu sắc hơn và tự nhắc mình rằng: “Tôi không cần phải chứng minh giá trị của sự tồn tại của mình bằng những thành tựu đạt được”.
Việc sáng tạo chỉ vì chúng ta cảm thấy sáng tạo là một điều đẹp đẽ cũng hoàn toàn chính đáng. Làm việc chỉ vì chúng ta quan tâm và yêu thích công việc ấy cũng vậy. Hay nỗ lực hết mình để xây dựng một điều gì đó có tác động tích cực đến người khác, hoặc đơn giản vì chúng ta muốn thử thách chính mình.
Nhưng không điều gì trong số đó khiến chúng ta trở nên xứng đáng được tồn tại hơn những người khác. Chúng ta không cần bất kỳ lý do hay lời biện minh nào để được sống.
Dành cả một buổi chiều chẳng làm gì không phải là một lỗi lầm mà chúng ta cần tìm cách biện minh. Đó đơn giản chỉ là đang sống cuộc đời mình!
Vì vậy, chúng ta có thể thử thách bản thân bằng cách trải nghiệm những điều hoàn toàn không cần bất kỳ lý do nào để biện minh:
- Ngồi ở một nơi yên tĩnh và nhâm nhi tách trà.
- Đi dạo mà không cần theo dõi số bước chân hay nghe podcast về phát triển bản thân.
- Cho phép mình nghỉ ngơi cả một buổi chiều, ngay cả khi chúng ta chưa làm việc đủ chăm chỉ để cảm thấy mình đã “xứng đáng” được nghỉ.
- Ngắm nhìn những đám mây lững lờ trôi trên bầu trời.
- Mải mê trò chuyện với một người mà bạn yêu quý đến mức quên cả thời gian.
Và khi làm những điều ấy, hãy chú ý xem liệu có một tiếng nói nhỏ bé nào đó trong đầu đang không ngừng khiến bạn cảm thấy tội lỗi, hay sử dụng những cách thức khác để ép buộc bạn hay không. Hãy để ý xem tiếng nói ấy đang nói gì, hoặc bạn đang cảm thấy như thế nào.
Đây không phải là một phương pháp để sửa chữa hay khắc phục những khiếm khuyết của bạn. Đây là một cách để hiểu sâu sắc hơn về chính mình, đồng thời từng bước giành lại quyền được sống mà không cần phải đưa ra bất kỳ lời biện minh nào.
Sẽ thế nào nếu trong cuộc đời bạn có một khoảng không gian riêng mà những thành tựu, những thành công và áp lực phải luôn đạt được điều gì đó không thể chiếm hữu?

