Sự chữa lành có thể đến khi bạn ngừng mong chờ 3 điều

NHỮNG ĐIỂM CHÍNH

• Sự chú ý là vốn quý giá nhất của bạn. Hãy rút nó khỏi những nơi không biết trân trọng.
• Hàn gắn mối liên kết với chính mình bằng cách thấu hiểu những nhu cầu của bản thân.
• Đừng bao giờ bằng lòng với những tiêu chuẩn tối thiểu, cũng đừng cảm thấy mình phải chứng minh giá trị của bản thân.

"Nỗi đau ngự trị trong sợi dây vô hình liên tục kéo bạn trở lại," Najwa Zebian đã viết như thế trong cuốn sách The One Who Broke You Can’t Heal You: Let Go of Toxic Bonds and Build Healthy Ones (Kẻ làm tổn thương bạn không thể chữa lành cho bạn: Buông bỏ những liên kết độc hại và xây dựng những kết nối lành mạnh). "Chữa lành đòi hỏi bạn phải bước ra khỏi mối liên kết tổn thương đó và hàn gắn lại mối liên kết với chính bản thân mình."

Đó chỉ là một trong rất nhiều triết lý sâu sắc mà Zebian, nữ tác giả kiêm nhà giáo dục người Canada gốc Liban, đã gửi gắm qua thông điệp cốt lõi: những kẻ khiến ta tan vỡ không phải là người chữa lành cho ta, bởi vì tổn thương vốn nằm ngay trong chính mối liên kết ấy.

Khi con người ngừng chờ đợi ba điều, đặc biệt là trong các mối quan hệ, và cả trong cuộc sống, họ mới có thể tìm thấy sự tự do để buông bỏ và tiếp tục bước đi.

1. Ngừng chờ đợi một lời xin lỗi

Khi chúng ta bị tổn thương, một lời xin lỗi sẽ xác nhận cho nỗi đau đó và bắt đầu quá trình đền bù. “Những người thực sự cảm thấy tồi tệ vì những gì họ đã làm với bạn, và những người muốn sửa chữa những gì họ đã làm vỡ, sẽ thể hiện điều đó cho bạn thấy qua lời nói và hành động,” Zebian viết. Họ sẽ không khiến bạn phải hoài nghi chính mình, cũng không giảm nhẹ tổn thương hay thao túng tâm lý thực tế của bạn. Họ sẽ dũng cảm nhận lỗi.

Thế nhưng, chuyện gì sẽ xảy ra nếu điều đó chẳng bao giờ xuất hiện? Nhận được một lời xin lỗi là điều rất tuyệt vời, nhưng liệu chúng ta có thực sự cần nó? Đúng vậy, sự thừa nhận đó có thể xoa dịu đôi chút, nhưng sự sống còn của chúng ta đâu có phụ thuộc vào nó.

Đừng đòi hỏi lời xin lỗi đó nữa. Đừng tha thứ cho những điều có thể là không thể vị tha, vị tác giả khuyên. Hãy cho phép bản thân cảm nhận sự giận dữ, nhưng đừng chĩa nó vào bên trong hay phát tán nó ra ngoài như thể mong muốn kẻ gây tổn thương phải gánh chịu đau khổ. Thay vào đó, hãy gạch tên họ khỏi danh sách ưu tiên của bạn và xây dựng cuộc sống riêng biệt ngoài sự tồn tại của họ.

Image by Mohamed_hassan from Pixabay

2. Ngừng chờ đợi người khác trở thành người không phải là chính họ

Những mối liên kết lành mạnh giúp xoa dịu, điều hòa cảm xúc và giúp ta mở rộng bản thân. Nếu chúng ta cứ mãi vương vấn hoặc khắc khoải bám chấp vào một mối quan hệ mà ta vốn biết (nhưng cố tình phủ nhận) là độc hại, chúng ta sẽ chỉ tự làm mình rối trí và mắc kẹt. Cuộc sống khi ấy sẽ co hẹp lại thay vì vươn mình mở rộng. Để rồi, hầu hết mọi người lại chìm vào những trăn trở, suy ngẫm miên man với những câu hỏi "giá như", mỏi mòn chờ đợi người kia trở thành mẫu người mà họ từng hứa hẹn và sửa chữa những gì họ đã làm rạn nứt trong mối quan hệ.

Các nhà nghiên cứu khi tìm hiểu về kỳ vọng đối với mức độ hài lòng trong tương lai của quan hệ tình cảm đã nhận thấy rằng: con người thường đặt mức độ gắn kết của mình vào sự hài lòng kỳ vọng trong tương lai hơn là mức độ hài lòng ở hiện tại, và chính điều này ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định mang tính bước ngoặt: tiếp tục hay chấm dứt mối quan hệ.

Hãy nhận ra rằng những gì từng có giữa hai người có thể đã kết thúc, thế nhưng sợi dây liên kết vẫn tồn tại mãnh liệt, đó là lý do vì sao việc buông bỏ lại khó khăn đến vậy, buông bỏ tất cả những nhu cầu chưa được đáp ứng, những lời hứa hẹn, những ước mơ đã cùng lên kế hoạch. Đừng cố dùng lý trí để giải thích nó. Hãy bước qua nỗi đau mất mát về hình mẫu mà họ đã không thể trở thành hoặc không thể sống đúng như kỳ vọng. Vì bất kỳ lý do gì, họ đã thay đổi suy nghĩ. Như tác giả đã nói, lý do chẳng còn quan trọng nữa, mà sự thật là: họ đã đổi thay. Bạn không thể cưỡng ép sự cởi mở, chân thành từ một ai đó. Đôi khi, điều đó chẳng liên quan gì đến bạn cả, mà sự thật là chính họ còn không thể trung thực với bản thân mình. Có những kết cục đơn giản là không thể được sắp đặt hay kịch bản hóa.

“Đừng nhìn nhận bản thân là một kẻ tồi tệ chỉ vì bạn đã nhìn thấu bản chất thật của ai đó và lựa chọn không để mình bị vấy bẩn bởi cùng một cọ vẽ,” Zebian viết, và sau đó trong cuốn sách, cô nhắn nhủ: “Hãy trở thành cho chính mình điều mà bạn từng ước mong họ sẽ dành cho bạn.”

3. Ngừng chờ đợi người khác chữa lành cho bạn

Chúng ta thường tìm kiếm sự an toàn trong những điều quen thuộc, và khi đứng trước những ngã rẽ cuộc đời (trong mối quan hệ, công việc hay những thay đổi khác), sự tiện nghi dễ dàng sẽ trở thành lựa chọn mặc định. Hãy thử nghĩ theo hướng này: Chúng ta không thể rộng mở đón nhận một người mới (hay một công việc, một cơ hội mới) nếu cứ giữ khăng khăng quá khứ vì nỗi sợ thay đổi. Thay đổi luôn đi kèm với sự khó chịu, và việc bứt phá vượt ra khỏi vùng an toàn đó chính là trọng tâm của rất nhiều liệu pháp trị liệu tâm lý.

Một khía cạnh rất riêng mà Zebian mang vào cuốn sách của mình là những "sợi dây chữa lành". Một trong những sợi dây đầu tiên đã nhắn gửi: “Con đường duy nhất để thoát khỏi bóng tối là đi xuyên qua nó. Con đường để tiến tới một kết nối tốt đẹp hơn với chính mình và với người khác là đi qua niềm đau của việc phải cắt đứt những sợi dây đang làm bạn ngạt thở. Bạn phải tự giải thoát cho mình trước, rồi mới bắt đầu lại.”

Có những sai lầm có thể sửa chữa, nhưng cũng có những điều thì không thể. Mỗi người đều phải tự nhận trách nhiệm về những vấn đề của riêng mình và tự hoàn thiện bản thân, biết khi nào cần đối diện đào sâu để chữa lành, và khi nào nên lật sang trang mới để bước tiếp. Zebian trở thành điểm tựa cho độc giả, những người thường tìm kiếm sự nâng đỡ từ người mà họ đã đánh mất, người mà đáng ra từng đóng vai trò đó. Thông điệp đưa ra là: Bạn sẽ không sụp đổ nếu thiếu đi người đó, nơi chốn đó, công việc đó hay hoàn cảnh đó.

Những liên kết lành mạnh quả thực giúp chúng ta đứng vững. Những công việc và môi trường lành mạnh cũng vậy. Nhưng nhiệm vụ duy nhất của chúng ta là tự làm cho bản thân mình vững vàng trước, để rồi từ đó, ta sẽ dễ dàng nhận ra đâu là điều nâng đỡ mình và đâu là điều đang kéo mình xuống. Khi ấy, chúng ta sẽ tự khắc tìm thấy sự đồng điệu với những giá trị cốt lõi chung: sự chân thành, lòng tôn trọng và một không gian giao tiếp cởi mở, an toàn.

Như lời kết gọn gàng mà sâu sắc của Zebian: “Đừng tiếp tục tưới nước cho những cái cây đã chết trong cuộc đời bạn.” Trong cuộc sống, chúng ta thường có xu hướng không ngừng cố gắng. Đã bao nhiêu lần chúng ta tưới quá nhiều nước cho một cái cây và khiến nó úa tàn không thể cứu chữa? Khi chính bạn đang héo hon, hãy tự tưới tắm và chăm sóc cho bản thân mình trước tiên. Hãy biết rõ giới hạn của mình, sống trọn vẹn trong giới hạn đó và vươn mình vươn lên rực rỡ.