3 cách khiến bất kỳ ai cũng muốn làm điều gì đó cho bạn

NHỮNG ĐIỂM CHÍNH

• Khả năng khiến người khác làm theo điều bạn mong muốn là một phẩm chất hữu ích trong rất nhiều tình huống của cuộc sống.
• Một nghiên cứu mới đã kiểm nghiệm các yếu tố góp phần tạo nên sức hút cá nhân thông qua ba kênh giao tiếp không lời.
• Thay vì xem sức hút ấy là một đặc điểm bẩm sinh, nghiên cứu cho thấy rằng với sự luyện tập, bạn hoàn toàn có thể đánh thức và phát triển nó trong chính mình.

Nếu phải kể ra những phẩm chất của một người có sức hút đặc biệt, điều gì sẽ hiện lên đầu tiên trong tâm trí bạn? Jake là một nhân viên bán hàng xuất sắc, người có thể khiến ngay cả những vị khách hàng do dự nhất cũng sẵn sàng chi nhiều tiền hơn họ dự định ban đầu. Nếu bạn từng gặp một người như vậy, rất có thể bạn đã bị cuốn theo sự tự tin toát ra từ họ, sự thân thiện dễ gần, cùng khả năng kéo bạn vào câu chuyện một cách tự nhiên. Và rồi cuối cùng, bạn rời đi với một món đồ trong tay, một món đồ mà có lẽ bạn cũng không chắc mình sẽ mua nếu người đứng ở phía bên kia cuộc giao dịch là một ai khác.

Sức hút cá nhân là gì?

Đúng là có những phẩm chất không dễ dàng chuyển hóa thành những yếu tố cụ thể có thể đo lường được. Tuy vậy, việc nghiên cứu về sức hút cá nhân vẫn mang lại nhiều ý nghĩa thực tiễn và lý thuyết quan trọng. Về mặt thực tế, sức hút này có thể trở thành một lợi thế khi bạn muốn thuyết phục người khác làm theo điều mình mong muốn. Về mặt lý thuyết, bản thân sức hút ấy cũng là một hiện tượng đáng để khám phá, bởi nó dường như là sự hòa quyện của nhiều phong cách giao tiếp khác nhau, đặc biệt là những tín hiệu không lời.

Một nghiên cứu mới của Sandra Pauser thuộc Trường Kinh doanh Lauder và Udo Wagner của Đại học Vienna (2026) cho rằng sức hút cá nhân, “một phẩm chất then chốt thường được gán cho những người giao tiếp năng động trong lĩnh vực bán hàng trực tiếp”, chính là yếu tố cần thiết để việc bán hàng đạt được thành công. Dựa trên dữ liệu thu thập từ chương trình Shark Tank, các tác giả cho biết rằng chỉ cần “tăng thêm một đơn vị hành vi mỉm cười” đã có thể làm “tăng khả năng nhận được đầu tư lên gấp 1,47 lần.”

Dĩ nhiên, chỉ riêng nụ cười thôi có lẽ chưa đủ để tạo nên một kết quả ấn tượng đến vậy; ngoài ra, người bán hàng thành công còn cần thể hiện một mức độ sức hút cá nhân nhất định. Vấn đề nằm ở chỗ: sức hút ấy lại không hề dễ định nghĩa.

Để tìm ra sự kết hợp của những biểu hiện trên khuôn mặt, giọng nói và cử chỉ cơ thể, vượt ra ngoài nụ cười đơn thuần, tạo nên sức hút cá nhân, các tác giả đã dựa vào một mô hình có tên là EASI (Emotions and Social Information). Theo mô hình này, những biểu cảm cảm xúc của người giao tiếp có sức hút có thể ảnh hưởng đến người khác theo hai con đường: một là định hình cách họ diễn giải và suy luận về tình huống (con đường suy luận), hai là tác động trực tiếp đến chính cảm xúc của họ (con đường cảm xúc).

Ba con đường ảnh hưởng của sức hút cá nhân

Khi tách giao tiếp không lời thành từng phần nhỏ, Pauser và Wagner trước hết cho rằng nét mặt nên được hiểu qua những thay đổi rất tinh tế, gần như khó nhận ra, gọi là vi biểu cảm. Dù chúng chỉ tồn tại trong vài phần nghìn giây, những chuyển động nhỏ bé ấy vẫn đủ để tiết lộ đôi điều về cảm xúc và trạng thái nội tâm của một người, giúp người đối diện hình thành một phán đoán nhất định.

Kênh giao tiếp không lời tiếp theo nằm ở tín hiệu cơ thể, bao gồm các cử chỉ và chuyển động. Hẳn bạn đã nghe nhiều về “ngôn ngữ cơ thể” và việc cần khiến nó trở thành lợi thế cho mình. Khi bạn khoanh tay trước ngực, bạn dễ tạo cảm giác khép kín; còn khi chỉ tay vào người khác, bạn có thể bị nhìn nhận là hung hăng hoặc áp đặt.

Và cuối cùng, như câu nói quen thuộc: “Không phải bạn nói gì, mà là cách bạn nói.” Khía cạnh này được gọi là cận ngôn ngữ (paralanguage). Nó bao gồm cao độ giọng nói, tốc độ nói, và sự hài hòa trong âm điệu. Trong đó, sự hài hòa thể hiện qua việc giọng nói của bạn có truyền tải được niềm vui, sự quan tâm và cảm giác hứng thú hay không.

Những người có sức hút thường tận dụng tất cả những tín hiệu ấy một cách khéo léo. Họ trông thoải mái nhưng không quá buông lỏng, mỉm cười vừa đủ để tạo cảm giác vui vẻ (nhưng không đến mức ngây ngô), và đôi khi còn sử dụng một chút sắc thái giận dữ đúng lúc để khiến người đối diện nhượng bộ. Lạ thay, một lượng giận dữ vừa phải đôi khi lại khiến người nói trông có năng lực và quyền lực hơn.

Cách người có sức hút sử dụng ngôn ngữ cơ thể cũng càng củng cố hai con đường giao tiếp này. Pauser và Wagner dẫn lại những nghiên cứu cho thấy sức ảnh hưởng mạnh mẽ của các chuyển động đầu, việc tránh xoay vặn thân mình quá nhiều, giữ tư thế đứng thẳng, mở tay thay vì khép lại, và hạn chế những cử động chân hay đầu gối quá mức. Nếu bạn từng nghe đến lời khuyên “lean in”, nghĩa là hơi nghiêng người về phía trước khi giao tiếp, thì đây cũng là một cách giúp tăng thêm sức hút. Cuối cùng, giao tiếp bằng ánh mắt có thể là yếu tố “chốt lại tất cả”, giúp người có sức hút thể hiện sự quan tâm và chú ý dành cho người đối diện.

Nhóm nghiên cứu đã kiểm tra những dự đoán của mình về sức ảnh hưởng của sức hút cá nhân bằng cách tạo ra các đoạn video mô phỏng những “elevator pitch”, tức những bài thuyết trình ngắn gọn nhằm thuyết phục người khác. Trong các đoạn video này, một người bán hàng thể hiện phong thái năng động, giàu sức hút; người còn lại là một người bán hàng “kiềm chế”, ít biểu lộ. Những người tham gia nghiên cứu sẽ đóng vai khách hàng.

Kết quả cho thấy các biểu hiện không lời mang tính năng động (so với kiểu kiềm chế) đóng vai trò quan trọng trong việc tạo nên cảm nhận về sức hút cá nhân. Nụ cười và ấn tượng thân thiện ban đầu là một phần của “công thức”, nhưng chỉ khi nụ cười ấy được giữ ở mức vừa phải. Những vi biểu cảm của sự tức giận được nhìn nhận khá tích cực, nhưng những biểu hiện giận dữ quá rõ ràng thì không. Một mảnh ghép cuối cùng của bức tranh nằm ở chuyển động của đầu. Theo các tác giả, nếu bạn giữ đầu quá bất động trong khi nhìn chằm chằm vào người đối diện, bạn có thể bị cảm nhận là quá áp đảo hoặc quá thống trị.

Đánh thức sức hút trong chính bạn

Pauser và Wagner kết luận rằng những phát hiện của họ ủng hộ quan điểm của mô hình EASI: chính tổng hòa các tín hiệu giao tiếp không lời của một người sẽ góp phần tạo nên khả năng thể hiện sức hút cá nhân. Quan trọng hơn, họ cũng cho rằng không hề tồn tại một “tính cách bẩm sinh” gọi là sức hút. Nếu bạn từng nghĩ cơ hội để mình trở nên cuốn hút gần như bằng không, thì những phát hiện này mang lại một tia hy vọng. Như lời các tác giả: “Sức hút không phải là một đặc điểm cố định, mà là một nhận thức được hình thành trong từng hoàn cảnh, chịu ảnh hưởng từ những tín hiệu giao tiếp của người bán hàng.”

Cũng giống như nhiều kết luận khác trong lĩnh vực nghiên cứu ngôn ngữ cơ thể, các phát hiện về sức hút cá nhân cho thấy cách tốt nhất để xây dựng nó là tập luyện. Hãy đứng trước gương và quan sát cách bạn nhìn, cách bạn nói, và cách bạn giữ dáng đứng của mình. Nếu bạn chưa thật sự tin vào đánh giá của bản thân, hãy nhờ một người bạn hoặc một người cố vấn góp ý. Và nếu nghĩ đến hình ảnh Jake, bạn cũng có thể học hỏi bằng cách quan sát những người có sức hút xung quanh mình.

Ngoài ra, cũng cần ghi nhớ sự khác biệt giữa nụ cười và những biểu cảm giận dữ nhỏ. Trong nghiên cứu của Pauser và Wagner, một trong những biến thể được thử nghiệm là so sánh giữa sản phẩm mang tính thực dụng và sản phẩm thiên về trải nghiệm, niềm vui. Nếu bạn đang cố thuyết phục ai đó nghe theo lời khuyên mang tính thực tế, có lẽ bạn nên thêm vào sự nghiêm nghị và uy tín trong biểu hiện không lời của mình. Suy cho cùng, nếu bạn đang cố gắng xin một công việc, có lẽ bạn sẽ không muốn mỉm cười suốt mọi lúc; một vài vi biểu cảm nghiêm túc hơn chắc chắn sẽ cần thiết (dĩ nhiên, không phải là sự giận dữ).

Tóm lại, sức hút cá nhân là một phẩm chất có thể đưa bạn đi rất xa trong cuộc sống. Ba yếu tố đơn giản này hoàn toàn có thể được luyện tập và điều chỉnh sao cho phù hợp với phong cách riêng của mỗi người.  

References

Pauser, S., & Wagner, U. (2026). Selling with negative emotions—better than none? Nonverbal expressiveness during sales presentations: An experimental approach. Psychology & Marketing. https://doi.org/10.1002/mar.70117

Tác giả: Susan Krauss Whitbourne PhD, ABPP

Nguồn: 3 Ways to Convince Anyone to Do Anything for You | Psychology Today