Cách tạo ra một ngày "vừa đủ tốt" đáng sống nhất
Sự lặp lại vĩnh cửu của Nietzsche: Chuyện gì sẽ xảy ra nếu mỗi ngày trôi qua đều là một bản sao?
NHỮNG ĐIỂM CHÍNH
- Khái niệm "Sự lặp lại vĩnh cửu" (Eternal recurrence) của Nietzsche đặt ra cho chúng ta thử thách: dừng lại một nhịp để nhìn nhận và đánh giá lại cuộc đời mình.
- Quá nhiều người trong chúng ta rơi vào trạng thái sống tự động và ngập chìm trong danh sách công việc, để rồi dần đánh mất cảm nhận về niềm vui.
- Để kiến tạo nên một ngày mà ta sẵn lòng sống đi sống lại vô hạn lần, điều cốt lõi nằm ở việc lắng nghe xu hướng mong muốn và cảm xúc của chính mình để hành động.
Trong tác phẩm Khoa học vui vẻ (The Gay Science), triết gia Friedrich Nietzsche đã đưa ra ý niệm về Sự lặp lại vĩnh cửu: Nếu bạn phải sống đi sống lại cuộc đời mình đến vô tận, với trọn vẹn những niềm vui, nỗi đau giằng xé lẫn sự tẻ nhạt, liệu bạn có thể mỉm cười chấp nhận nó? Cuộc đời ấy đã "vừa đủ tốt" hay chưa? Điều kỳ diệu ở câu hỏi này là nó buộc bạn phải chậm lại, tự đo đếm từng nhịp đập của đời sống thường nhật: Rốt cuộc, ngày qua ngày của mình đã thực sự đủ tốt chưa?
Với đa số chúng ta, guồng quay hối hả hiếm khi cho phép ta dừng lại để lắng nghe "mạch đập" của một ngày. Nhưng khi tôi đề nghị các thân chủ của mình thử làm điều đó, điểm số cho ngày thường nhật của họ thường chỉ quẩn quanh mức 5, không đến mức tồi tệ như điểm 1, nhưng cũng chẳng chạm tới niềm hân hoan của điểm 10. Nó nhạt nhòa, nằm ngay dưới ngưỡng "vừa đủ tốt", chỉ vì một lý do: không có chuyện gì tồi tệ xảy ra.
Và khi tôi hỏi điều gì đang lấp đầy cuộc sống của họ, câu trả lời cũng giống như phần lớn chúng ta: là chuỗi thói quen lặp lại, là danh sách việc phải làm, là những trách nhiệm đè nặng. Đến cuối ngày, họ kiệt sức. Dù có 8 hay 9 ngày dành riêng cho kỳ nghỉ hay cuối tuần, thì ngay cả khoảng thời gian đó cũng bị đong đếm, lên lịch dày đặc; chỉ một biến cố nhỏ ngoài dự tính cũng đủ dập tắt hoàn toàn niềm vui hứa hẹn.
Nhưng sẽ ra sao nếu bạn sẵn sàng khắc ghi câu hỏi của Nietzsche vào tâm trí, dùng nó như một chiếc kim chỉ nam để tự tay kiến tạo nên những ngày "vừa đủ tốt" nhất, những ngày mà bạn nguyện lòng sống đi sống lại mãi mãi? Dưới đây là những gợi ý để bạn bắt đầu thử nghiệm ý tưởng này:
Hãy nghĩ về một ngày lý tưởng của bạn
Đây là một câu hỏi kinh điển: Nếu chỉ còn một ngày để sống, bạn sẽ làm gì ngoài việc nói lời tạm biệt với những người thương yêu? Bạn có tiếp tục đi làm không? Tại sao? Bạn sẽ tìm đến một nơi chốn đặc biệt nào đó hay ở bên một ai đó thật đặc biệt? Tại sao? Bạn có muốn thực hiện một ước nguyện luôn nằm trong danh sách mơ ước, như nhảy dù, chỉ huy một dàn nhạc giao hưởng, đơn giản là quây quần bên gia đình, hay thưởng thức một bữa ăn ngon nhất cuộc đời?
Giá trị sâu sắc của việc suy ngẫm trọn vẹn câu hỏi này là nó trao cho bạn manh mối về những điều thực sự quan trọng, cũng như những khoảng trống đang thiếu vắng nhất trong tâm hồn bạn. Cho dù điều bạn khao khát có vẻ xa tầm tay, một chuyến đi xa, một trải nghiệm ly kỳ, thì bản chất cốt lõi mà bạn đang tìm kiếm là gì? Đó là sự phấn khích, sự gắn kết sâu sắc, cảm giác mới mẻ, hay sự trân trọng?
![]()
Source: caroloscuellito87/pixabay
Trong một ngày bình thường nhưng êm đằm hiện tại, hãy nhận diện những điểm sáng đẹp đẽ nhất
Đó có thể là bữa trưa ra ngoài ăn cùng đồng nghiệp; là giây phút đọc truyện cổ tích cho con trai trước giờ đi ngủ; hay những trò chuyện bên mâm cơm tối cùng người bạn đời về một ngày đã qua. Hoặc đơn giản là cảm giác thư thái, yên bình và khoảng không gian riêng tư dành cho chính mình khi ngâm mình trong làn nước ấm vào cuối ngày.
Đây là một biến thể của câu hỏi trước, một lăng kính không chỉ cho bạn thấy những gì còn thiếu, mà còn soi sáng những giá trị mà bạn trân quý và muốn gìn giữ nhất trong đời.
Hành động theo sự ưu tiên chuyên biệt của bản thân
Nói về "sự ưu tiên chuyên biệt" là chạm đến hai khía cạnh đan xen: Một là những lựa chọn, những quyết định nhỏ nhặt ta đưa ra suốt cả ngày sẽ định hình nên cách mọi việc diễn ra (ngay cả việc lặp lại các thói quen quen thuộc cũng là một sự lựa chọn). Khía cạnh còn lại là khả năng coi cảm xúc như một nguồn thông tin, giúp ta nhận biết mình thực sự muốn hay không muốn điều gì, khao khát hay ưu ái điều gì, dẫu là nhỏ bé nhất.
Chẳng hạn, ta có thể muốn đổi vị cho bữa trưa, hay muốn một sự thay đổi nho nhỏ trong thói quen sinh hoạt cùng gia đình sau bữa tối. Để bắt đầu hành động theo ưu tiên của chính mình, trước hết hãy sống chậm lại một nhịp, lùi lại một bước và tự hỏi: Cảm xúc và linh tính đang muốn nói điều gì với mình ngay lúc này? Bất kể điều gì hiện lên trong tâm trí, hãy nương theo nó, dù nó có vẻ vặt vãnh đến đâu.
Thay đổi góc nhìn
Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng: việc đề nghị những người đang trải qua trầm cảm viết ra những điều họ trân trọng và biết ơn dù là nhỏ nhặt nhất, giúp làm giảm đáng kể cảm xúc tiêu cực của căn bệnh này. Bằng cách chuyển hướng góc nhìn, họ đang tái định hình các dây thần kinh trong bộ não và nâng cao trạng thái cảm xúc của mình.
Điều tương tự cũng có thể mang lại hiệu quả cho bạn, đặc biệt là khi những lựa chọn hành vi của bạn trong ngày bị giới hạn vì những lý do chính đáng. Hãy thay thế những hành động lớn lao bằng những chuyển biến tinh tế trong thái độ và sự chú ý, như dừng lại ngắm nhìn vẻ đẹp của một buổi chiều hoàng hôn, hay trân trọng sự tử tế từ một người lạ. Nếu những gì bạn kỳ vọng cũng chính là những gì bạn sẽ tìm thấy, và những gì bạn trăn trở suy tư sẽ dệt nên con người bạn, hãy thử nghiệm việc thay đổi góc nhìn và suy nghĩ của mình xem điều kỳ diệu nào sẽ xảy ra.
Sợi dây lý tưởng xuyên suốt ở đây là: Việc chủ động dịch chuyển từng hành động một cách có chủ đích, lựa chọn nơi đặt để sự chú ý, và dùng cảm xúc làm kim chỉ nam, thay vì bị giam hãm trong những từ "phải làm", "nên làm" hay những hành vi vô thức, chính là chìa khóa để kiến tạo nên một đời sống thường nhật "vừa đủ tốt", một cuộc đời mà bạn nguyện lòng sống đi sống lại mãi mãi.
Bạn đã sẵn sàng để thử chưa?

