Cách buông bỏ những nỗi niềm u uất

NHỮNG ĐIỂM CỐT LÕI

• Sự oán giận giống như một luồng sóng ngầm của cơn giận, âm thầm đẩy những người thân yêu ra xa và tạo nên khoảng cách trong các mối quan hệ.
• Những niềm u uất thường bắt nguồn từ chuyện đã qua, từ những tổn thương thời thơ ấu hay những vấn đề chưa bao giờ được giải quyết triệt để.
• Chìa khóa để tháo gỡ chính là sự chủ động kết nối, cùng nhau giải quyết vấn đề, thay đổi cách nhìn nhận câu chuyện và tìm kiếm sự an yên trong tâm hồn.

Có thể đó là cách anh trai đã đối xử với bạn trong đám cưới của chị gái, hay việc người bạn đời chưa từng giải thích rõ ràng lý do họ đột ngột bỏ việc. Hoặc giả, đó là ký ức xa xăm về phản ứng của mẹ khi lần đầu gặp anh người yêu thời đại học của bạn. Dù đó là gì, trong hoàn cảnh nào, nó vẫn cứ mãi lởn vởn trong tâm trí. Bạn nhớ chính xác từng lời họ nói, ánh mắt họ nhìn và cả cách bạn đã phản ứng lúc bấy giờ. Nó "ám" chặt lấy đại não, trở thành mồi lửa cho những cuộc tranh cãi; đó là nỗi oán hận bạn cứ khư khư giữ lấy, dẫn đến những gượng gạo, xa cách, và thậm chí là cắt đứt liên lạc. Nó giống như một bóng ma thi thoảng lại hiện về vào lúc bạn ít ngờ tới nhất; bạn không thể rũ bỏ, chẳng thể buông tay, để rồi nó cứ mãi ám ảnh cuộc sống thường nhật của bạn theo một cách nào đó.

Source: Sunriseforever/Pixabay

Sự oán giận là một ngăn cảm xúc và ký ức rất riêng biệt. Dưới đây là "giải phẫu" về những nỗi niềm này:

1. Chúng luôn thuộc về quá khứ

Đó luôn là chuyện đã rồi, có thể là chuyện hôm nay, hôm qua, hay từ 10 năm trước; chứ không phải những gì đang diễn ra ngay lúc này. Nó là một suy nghĩ muộn màng, một cơn giận âm ỉ, hay một vết thương chóng vánh nhưng giờ đây chẳng chịu lành da.

2. Chúng thường phản chiếu sự tích tụ của những vấn đề chưa được tháo gỡ

Thái độ của anh trai tại đám cưới thực chất chỉ là "phần nổi của tảng băng chìm" trong cách anh ấy đối xử với bạn suốt bấy lâu nay. Lời giải thích của người bạn đời chỉ là một phần trong cái vòng lặp thiếu trung thực bấy lâu nay của họ.

3. Chúng thường khơi lại những vết thương lòng từ thuở nhỏ

Bạn luôn cảm thấy anh trai xem thường mình ngay từ những ngày đầu, và dần dà, bạn tin rằng chẳng có ai chịu lắng nghe hay tôn trọng ý kiến của mình cả. Sự thiếu trung thực của người bạn đời cũng chỉ là một mắt xích trong chuỗi dài những người từng đối xử với bạn như thế trong quá khứ. Ngay cả những lời chê bai của mẹ về người bạn trai cũng vậy.

Nỗi oán giận cứ thế lớn dần lên từ cảm giác rằng bạn không đáng phải chịu đựng những điều đó, và bạn đã quá mệt mỏi khi bị đối xử theo cách này.

Có lẽ đã đến lúc để những nỗi niềm ấy được ngủ yên. Đây là cách để bạn bắt đầu:

Chủ động kết nối và tháo gỡ vấn đề

Nếu bạn chưa từng ngồi lại nói với anh trai về cảm xúc của mình sau đám cưới đó, hay nếu bạn vẫn giữ khoảng cách, thậm chí là cắt đứt liên lạc, thì sẽ chẳng có gì thay đổi nếu bạn cứ tiếp tục im lặng. Với người bạn đời hay mẹ của bạn cũng vậy. Đã đến lúc nhấc máy lên hoặc viết một lá thư để bắt đầu cuộc trò chuyện, để trải lòng và đối diện với "con voi trong phòng" – những vấn đề lớn bấy lâu nay ai cũng né tránh.

Bằng cách chủ động, bạn không chỉ tìm cách giải quyết vấn đề mà còn nắm quyền kiểm soát tiến trình, tự mình quyết định thời điểm và cách dẫn dắt câu chuyện. Chẳng hạn, bạn có thể nhắn trước với anh trai rằng muốn dành chút thời gian cuối tuần để tâm sự về chuyện đám cưới; hoặc gửi cho mẹ một bức thư điện tử nói về những lời chỉ trích của bà. Viết lách cho bạn không gian để trau chuốt lời nói, giúp mẹ có thể thực sự thấu hiểu nỗi lòng của bạn. Bạn cũng có thể nói với người bạn đời rằng mình cần 30 phút để thực sự hiểu lý do vì sao anh ấy lại quyết định nghỉ việc.

Hãy cho họ biết tại sao đến tận bây giờ bạn mới khơi lại chuyện cũ, điều gì bạn mong mỏi được nghe nhất, và bạn hy vọng nhận được gì sau cuộc trò chuyện này. Sau cùng, tất cả đều là để tìm thấy sự an bài và thanh thản trong tâm hồn.

Thay đổi cách nhìn nhận câu chuyện

Một phần lý do khiến nỗi u uất trong bạn cứ mãi âm ỉ chính là "kịch bản" mà bạn tự kể cho mình nghe suốt bấy lâu nay, rằng anh trai luôn coi thường bạn, người bạn đời thì thiếu trung thực, còn mẹ thì lúc nào cũng khắt khe. Hãy thử thay đổi góc nhìn, hãy tin vào những thiện chí và sự bao dung, rằng mỗi người lúc đó đều đã cố gắng hết sức trong khả năng của họ. Có lẽ anh trai bạn đơn giản là đang quá căng thẳng hoặc vốn dĩ là người ăn nói vô tâm; người bạn đời có xu hướng né tránh xung đột; hay mẹ bạn thường xuyên lo âu, hay nhìn đâu cũng thấy vấn đề, hoặc chỉ vì bà luôn muốn bảo vệ bạn quá mức mà thôi.

Nhìn lại vai trò của chính mình

Mọi mối quan hệ đều vận hành theo những khuôn mẫu nhất định, nơi hai người phản ứng với nhau theo những cách rất dễ đoán. Hãy thử ngẫm xem việc thay đổi phản ứng của chính bạn có thể xoay chuyển cục diện này như thế nào, nếu người bạn đời luôn né tránh mâu thuẫn, bạn có thể làm gì khác đi để họ cảm thấy an tâm hơn khi chia sẻ? Hãy can đảm nhận lấy phần trách nhiệm của mình trong vòng lặp đó.

Cân nhắc việc trị liệu tâm lý

Nếu việc tự mình kết nối khiến bạn cảm thấy e dè hay quá sức, hãy thử gợi ý một buổi gặp gỡ cùng chuyên gia tâm lý. Họ sẽ tạo ra một không gian an toàn để bắt đầu những cuộc đối thoại này bằng cách giữ cho mọi người sự tập trung, đảm bảo ai cũng được lắng nghe, xoa dịu những cảm xúc bùng nổ và giúp bạn cùng người thân tiến về phía trước, thay vì mãi sa lầy vào những chi tiết vụn vặt hay tranh cãi xem ai mới là người đúng.

Và nếu bạn không thể kết nối trực tiếp...

Chẳng hạn như khi mẹ bạn đã qua đời, hoặc bạn chưa sẵn sàng để đối mặt với anh trai, bạn vẫn có thể tự tìm thấy sự nhẹ lòng thông qua bài tập viết lách sau: Hãy tưởng tượng bạn có một giờ đồng hồ để gặp lại người đó. Hãy viết tay tất cả những gì đang dồn nén trong lòng, những cơn giận, nỗi thất vọng, hay cả những ký ức cũ, theo dòng cảm xúc tuôn trào tự nhiên nhất. Hãy xem điều gì sẽ hiện ra trên trang giấy. Sau đó, hãy viết một lá thư thứ hai, ghi lại những điều mà bạn hằng khao khát được nghe họ nói lại với mình. Hãy dành trọn thời gian, viết hết trong một lần ngồi, quan sát những gì trỗi dậy và cảm nhận sự thay đổi trong tâm hồn bạn.

Sự oán giận giống như một luồng sóng ngầm cảm xúc trong bất kỳ mối quan hệ nào, nó có thể nhấn chìm cả bạn và đối phương vào sự mệt mỏi triền miên. Liệu bạn đã thực sự sẵn sàng để khép lại những tổn thương và để chương cũ ấy được ngủ yên? 

References

Taibbi, R. (2018). Doing family therapy, 4th ed. New York: Guilford.

Tác giả: Robert Taibbi L.C.S.W.

Nguồn: How to Let Go of Resentments | Psychology Today