Có nhiều người độc thân hơn bao giờ hết. Và điều đó hoàn toàn ổn

Một báo cáo do Pew Research Center công bố đã khẳng định điều đó. Báo cáo cũng chỉ ra rằng, về mặt kinh tế, đàn ông độc thân đang tụt lại phía sau so với những người đàn ông đã có bạn đời.

Nhưng cùng với những con số ấy là một làn sóng định kiến dâng cao, sự kỳ thị người độc thân (singlism) và sự tôn sùng hôn nhân quá mức (matrimania). Trên PBS, chẳng hạn, người ta buông những lời như thể người độc thân đang “thất bại trong cuộc sống” hay “mắc kẹt trong sự phát triển dở dang.” Trên Time, có những nhà xã hội học giấu tên được dẫn lời rằng: “Có bạn đời nghĩa là có tương lai.”

Suốt vài thập kỷ qua, tôi đã dành phần lớn cuộc đời mình để phản biện lại những câu chuyện đầy miệt thị ấy về đời sống độc thân. Thay vào đó, tôi cố gắng đưa ra một cách nhìn khác công bằng hơn, tôn trọng hơn về việc sống một mình thực sự có ý nghĩa ra sao. Một cách nhìn dựa trên nghiên cứu nghiêm túc, chứ không phải thành kiến.

Một nửa người Mỹ không có bạn đời không hề muốn tìm kiếm ai cả

Những cuộc thảo luận quanh báo cáo của Pew thường xoay mòng mòng quanh “triển vọng tình yêu.” Nếu đàn ông tụt lại về kinh tế, liệu phụ nữ còn muốn kết hôn với họ không? Phụ nữ chẳng phải vẫn mong người đàn ông “xứng tầm” với mình sao? Và nếu họ không tìm được người phù hợp, ôi thôi!, họ sẽ phải sống độc thân mất.

Năm ngoái, Pew công bố một báo cáo khác về mối quan tâm tình cảm của những người độc thân, tức là những người chưa kết hôn, không sống chung với bạn đời và cũng không ở trong một mối quan hệ nghiêm túc. Dựa trên khảo sát ngẫu nhiên toàn quốc với người Mỹ từ 18 tuổi trở lên, họ phát hiện rằng 50% trong số những người độc thân ấy không hề muốn một mối quan hệ tình cảm nghiêm túc. Thậm chí, họ cũng chẳng có hứng thú đi hẹn hò.

Vì thế, tất cả những lo lắng, bồn chồn về “khả năng kết hôn” thực ra chẳng mấy liên quan đến những người vốn dĩ không muốn kết hôn hay thậm chí không muốn hẹn hò.

Image: Anna Kraynova/Shutterstock

Với nhiều người, sống độc thân là một cuộc sống đẹp, và còn tốt hơn mọi lựa chọn khác

Những ai gieo rắc nỗi sợ về số lượng người độc thân ngày càng tăng thường mang một cái nhìn cũ kỹ: rằng độc thân là một số phận buồn bã, là điều người ta buộc phải chấp nhận khi không còn lựa chọn nào khác. Đúng là có những người độc thân khao khát được gắn bó cùng ai đó, nhưng như tôi đã chỉ ra, con số ấy không nhiều như những câu chuyện quen thuộc vẫn thường khiến ta tin.

Với những người “thuộc về đời sống độc thân,” sống một mình chính là phiên bản tốt đẹp nhất của cuộc đời họ, vui hơn, trọn vẹn hơn, và có ý nghĩa hơn bất kỳ con đường nào khác. Với họ, và cả với những người yêu cuộc sống tự do nhưng vẫn để ngỏ khả năng gắn bó, đời sống độc thân mang lại những phần thưởng sâu sắc, như tôi từng chia sẻ trong một bài viết gần đây thuộc chuyên mục “Living Single.”

Những cuộc bàn luận về sự sa sút kinh tế của đàn ông độc thân đã bỏ qua nhiều điểm quan trọng

Dĩ nhiên, việc tình hình kinh tế của người độc thân suy giảm là điều không tốt. Đặc biệt, đàn ông độc thân đang tụt lại phía sau những người đàn ông có bạn đời, cả về tỷ lệ có việc làm lẫn mức thu nhập. Những phát hiện ấy lập tức thổi bùng lên một loạt tuyên bố quen thuộc, rằng đàn ông đã kết hôn dường như “vượt trội” hơn trong vai trò người lao động.

Khi tôi tìm hiểu vấn đề này trong cuốn Singled Out, tôi thấy các nghiên cứu chỉ ra rằng đàn ông đã kết hôn thường dành nhiều thời gian hơn cho những công việc mang lại lợi ích trực tiếp cho chính họ. Họ có xu hướng làm việc nhiều giờ hơn đàn ông độc thân. Nhưng nếu họ ly hôn rồi tái hôn, số giờ làm việc lại giảm so với thời kỳ họ còn độc thân sau ly hôn. Trong khi đó, đàn ông độc thân thường dành nhiều thời gian hơn cho những công việc có thể đem lại lợi ích cho nhiều người khác ngoài bản thân mình. Chẳng hạn, họ đóng góp nhiều thời gian hơn cho các tổ chức nông nghiệp, công đoàn hay hiệp hội nghề nghiệp.

Những nghiên cứu gần đây hơn, công bố năm 2020, cho thấy tỷ lệ việc làm thấp hơn và mức lương thấp hơn của đàn ông độc thân có thể, ít nhất một phần, bắt nguồn từ sự phân biệt đối xử, chứ không phải vì đàn ông đã kết hôn “xứng đáng hơn.” Trong một nghiên cứu mà đàn ông độc thân và đàn ông đã kết hôn có hồ sơ năng lực và đặc điểm hoàn toàn giống nhau, nhà tuyển dụng vẫn muốn phỏng vấn nhiều đàn ông đã kết hôn hơn, và cũng sẵn sàng trả lương cho họ cao hơn. Cũng có khả năng rằng một phần lý do khiến đàn ông đã kết hôn làm việc nhiều giờ hơn (khi họ làm vậy) là vì người sử dụng lao động trao cho họ nhiều giờ làm hơn, trong khi đàn ông độc thân cũng mong muốn được làm thêm giờ.

Những cuộc bàn luận về cách sống của người độc thân cũng đã bỏ qua nhiều điều quan trọng

Trong những bằng chứng được đưa ra để chứng minh cho “số phận ngày càng tệ hơn” của đàn ông độc thân, người ta thường nhấn mạnh rằng có nhiều đàn ông không có bạn đời sống cùng cha mẹ hơn so với đàn ông có bạn đời. Với những người đàn ông độc thân đang sống cùng cha mẹ nhưng không mong muốn điều đó, quả thật đây là điều khó chịu.

Nhưng sẽ là sai lầm nếu đem việc sống cùng cha mẹ ra để xấu hổ hay phán xét bất kỳ ai. Thanh niên ngày nay và cha mẹ của họ thường thực sự tận hưởng sự đồng hành của nhau. Thời nay không còn là thập niên 1970 nữa. Và với một số nhóm người, ở một số nơi, việc sống cùng cha mẹ vẫn là một giá trị được trân trọng.

Những cuộc bàn luận về số lượng đàn ông độc thân sống cùng cha mẹ ngày càng tăng thường mặc định rằng cha mẹ đang “nuôi” những đứa con trưởng thành của mình. Đúng là đôi khi điều đó xảy ra. Nhưng cũng đúng rằng người độc thân, bao gồm cả đàn ông độc thân, có xu hướng chăm sóc cha mẹ già khi họ cần nhiều hơn so với người đã kết hôn. Điều này đúng với cả con trai, con gái da đen lẫn da trắng.

Một số phụ nữ độc thân đang sống cùng cha mẹ là những bà mẹ. Và nhìn chung, con cái của họ đang phát triển đáng kinh ngạc. Một nghiên cứu trên hơn 11.000 thiếu niên thuộc 10 kiểu gia đình khác nhau cho thấy: những em sống cùng mẹ đơn thân và ít nhất một ông hoặc bà đạt kết quả ít nhất ngang bằng với con của các cặp vợ chồng đã kết hôn, từ việc tốt nghiệp trung học, vào đại học, cho đến không hút thuốc và không uống rượu. Nếu mẹ các em luôn sống độc thân, các em thậm chí còn có xu hướng làm tốt hơn cả con của những gia đình có cha mẹ kết hôn.

Người độc thân không chỉ có xu hướng sống cùng cha mẹ nhiều hơn; họ cũng có xu hướng sống một mình nhiều hơn so với người có bạn đời. Như tôi từng chia sẻ trước đây, những người sống một mình có thể phát triển những thế mạnh đặc biệt mà hiếm khi được công nhận. Với đàn ông độc thân nói riêng, những người ngày nay sống một mình lâu hơn so với các thế hệ trước, trải nghiệm ấy có thể mang tính chuyển hóa sâu sắc, đem lại những lợi ích quan trọng cho họ về sau trong cuộc đời.

Sức mạnh của người độc thân đang lớn dần

Nhân dịp Tuần lễ Người Độc Thân năm 2019, tôi đã ghi nhận sự lớn mạnh của cộng đồng độc thân qua 10 xu hướng quan trọng. Sức ảnh hưởng ấy bắt đầu từ chính số lượng ngày càng tăng của họ, và tiếp tục được củng cố bởi cách mà người độc thân, cùng những người quan trọng trong đời họ, đang nhận được nhiều sự chú ý tích cực và sự tôn trọng hơn bao giờ hết. Ngay cả một báo cáo có vẻ đáng lo như báo cáo gần đây từ Pew Research Center cũng không thể đảo ngược những chuyển động ấy. 

Tác giả: Bella DePaulo Ph.D.

Nguồn: There Are More Single People Than Ever. Here's Why That's OK | Psychology Today