Tìm kiếm tình yêu hay để tình yêu tìm đến ta – điều gì tốt hơn?

NHỮNG ĐIỂM CHÍNH

• Có thể tốt nhất là nên thể hiện mong muốn tìm được tình yêu, nhưng đừng tìm kiếm một cách tuyệt vọng.
• Ta cần học cách vững tin vào giá trị của chính mình, bất kể kết quả của một cuộc hẹn ra sao.
• Hẹn hò không nhất thiết phải là gánh nặng; nếu nhẹ nhàng đón nhận, nó có thể là một niềm vui.

“Bạn không tìm thấy tình yêu, tình yêu sẽ tự tìm thấy bạn.” 

— Anais Nin

Trong xã hội hiện đại, việc tìm được một người bạn đời phù hợp trở nên phức tạp, không phải vì thiếu người, mà bởi có quá nhiều lựa chọn. Điều quan trọng nằm ở cách ta tìm kiếm tình yêu. Khi ta quá nghiêm túc hay quá khao khát, kết quả thường phản tác dụng.

Shutterstock image

Những lời hồi đáp ngẫu nhiên

Dưới đây là vài phản hồi ngẫu nhiên (trích từ Reddit) về câu nói: “Khi bạn ngừng tìm kiếm tình yêu, nó sẽ tự đến.”

• “Câu này có nghĩa là: cứ sống cuộc đời mình thôi, đừng dồn toàn bộ năng lượng vào việc đi tìm tình yêu.”
• “Hãy học cách hạnh phúc với chính mình, nỗ lực trở thành phiên bản tốt nhất của bản thân, rồi tình yêu sẽ đến.”
• “Thành thật mà nói, tôi không đồng ý. Theo tôi, đúng hơn là: đừng cố gượng ép thứ không tồn tại.”
• “Đừng tập trung vào việc tìm đúng người, mà hãy tập trung vào việc trở thành người phù hợp.”
• “Người khác sẽ thấy bạn hấp dẫn hơn nếu bạn không tỏ ra tuyệt vọng.”
• “Bạn không thể chỉ ngồi yên và mong tình yêu đời mình đột nhiên xuất hiện với một cái hôn và chiếc bánh chocolate.”
• “Điều đó chỉ hiệu quả nếu bạn là một cô gái trông ổn hoặc một chàng trai hấp dẫn.”
• “Nếu điều đó đúng, thì tôi đã có đầy tình yêu rồi, vì tôi chưa bao giờ đi tìm nó. Nhưng không, chẳng có gì cả.”
• “Việc chủ động tìm kiếm tình yêu đôi khi bị coi là ‘kỳ quặc’ hay ‘đáng sợ’.”

Đi tìm tình yêu

“Sự tuyệt vọng không hề hấp dẫn. Người ta thường bị cuốn hút bởi những ai mạnh mẽ và tích cực trong một mối quan hệ, và nếu bạn đang sống một cuộc đời vui vẻ, bận rộn, độc thân, bạn sẽ trở nên thu hút hơn, bởi bạn chính là hình mẫu đó.” 

— SlavaBogo

Lời khuyên “đừng tìm kiếm tình yêu nữa” thường xuất phát từ những trải nghiệm hẹn hò không mấy dễ chịu và tỷ lệ thành công khiêm tốn. Con đường dẫn đến tình yêu có thể ngập tràn những lựa chọn lãng mạn đầy cám dỗ, nhưng việc tìm được người phù hợp lại thường khiến ta mệt mỏi, thậm chí chán nản. Sự thất vọng đó có thể khiến người đang hy vọng rơi vào tâm thế tuyệt vọng, dễ tổn thương – và chính điều đó khiến họ trở nên kém hấp dẫn, dễ đưa ra những lựa chọn sai lầm.

Trong tình yêu, ai cũng mong muốn một người bạn đồng hành có thể cùng mình xây dựng một mối quan hệ nở hoa – nơi cả hai cùng nâng đỡ và làm nổi bật những phẩm chất tốt đẹp nhất của nhau. Một người quá lệ thuộc, khát khao yêu đến mức quỵ lụy, sẽ khó lòng tạo nên điều đó.

Lời khuyên “ngừng tìm kiếm tình yêu” thật ra không nói về việc từ bỏ cảm xúc lãng mạn, mà ám chỉ cách ta đi tìm tình yêu. Ý tưởng ở đây là: nếu ta cải thiện hành vi khi hẹn hò, con đường đi đến tình yêu sẽ nhẹ nhàng hơn, và kết quả cũng khả quan hơn. Có nhiều cách để ta làm mới hành trình tìm kiếm tình yêu (xem thêm tại đây). Một trong số đó là: biết cách khơi gợi sự hứng thú nơi đối phương, và song song với điều đó, cũng cần biết cách củng cố lòng tự trọng và sự tự tin nơi chính mình. 

Tăng sức hút trong mắt người ấy

"Đừng chơi trò khó gần, hãy là người khó quên." 

— Drake

"Nếu bạn thật sự muốn được người mình yêu tôn trọng, bạn phải cho họ thấy rằng bạn vẫn sống tốt khi không có họ." 

— Michael Bassey Johnson

Một cách để cải thiện hành trình tìm kiếm tình yêu là khiến đối phương cảm thấy hứng thú và bị thu hút nhiều hơn. Hai chiến thuật thường được dùng là: tỏ ra "khó chinh phục" và khơi gợi sự ghen tuông. Những chiêu này thường hiệu quả hơn với phụ nữ, nhằm mục đích khiến người kia khao khát ta nhiều hơn.

Khi ta giả vờ “khó gần”, nghĩa là ta tỏ ra ít hứng thú với ai đó hơn thực tế, sự lạnh nhạt ấy có thể khiến đối phương cố gắng hơn để chinh phục một người tưởng như không dễ nắm bắt (Birnbaum và cộng sự, 2020). Tương tự, việc tạo ra chút ghen tuông trong mức độ vừa phải cũng có thể nâng cao giá trị của ta trong mắt người ấy, vì ta dường như đang được người khác để ý, thèm muốn.

Tuy nhiên, cả hai chiến thuật trên đều dựa vào sự giả tạo và thao túng cảm xúc. Dù đôi khi có thể hữu ích trong giai đoạn hẹn hò, và phần nào đó trong mối quan hệ lâu dài, hiệu quả của chúng cũng chỉ mang tính nhất thời và giới hạn.

Khiến hành trình yêu đỡ nhọc nhằn hơn

"Tôi thích hẹn hò khi thật sự đang ở trong một cuộc hẹn. Còn cái đoạn tìm kiếm và theo đuổi thì thật kinh khủng." 

— Một phụ nữ

Tìm kiếm tình yêu với quá nhiều háo hức và quyết tâm đôi khi lại phản tác dụng. Người ta có thể nhìn ta như kẻ vô giá trị, đầy tuyệt vọng. Lời khuyên “đừng đi tìm tình yêu nữa” không nhằm mục đích khiến người khác quan tâm đến ta nhiều hơn, mà là nhắm vào chính cách ta sống: làm sao để giữ được sự bình thản và lòng tự trọng, hai điều vô cùng quan trọng trong cả chuyện hẹn hò lẫn tình yêu lâu dài.

Việc từ bỏ hành trình kiếm tìm tình yêu cũng có phần giả tạo, bởi rõ ràng ai mà chẳng khao khát yêu thương. Nhưng sự giả tạo ở đây không phải là để lừa dối người khác, mà là để tỉnh táo nhìn nhận cái giá phải trả khi quá lao vào tìm kiếm, và hệ quả tiêu cực có thể kéo theo.

Tuy vậy, tỏ ra khó chinh phục vẫn là một chiến lược hiệu quả hơn việc buông xuôi hoàn toàn. Bởi cách này ít cực đoan hơn và người trong cuộc vẫn có thể chủ động điều chỉnh khi cần, khi ta còn nắm quyền kiểm soát thì mọi thứ vẫn có thể thay đổi.

Dù việc giấu đi lo âu có lợi ích nhất định, nhưng thể hiện thái độ tích cực cũng là một điểm cộng không nhỏ. Hãy nghĩ đến “dư âm” của tình dục, cảm giác lâng lâng hạnh phúc còn đọng lại sau những trải nghiệm thể xác ngọt ngào. Đó là thứ ánh sáng âm ỉ nhưng rực rỡ, vừa cuốn hút, vừa dễ lan tỏa. Nghiên cứu chỉ ra rằng, so với khoảnh khắc lên đỉnh, thì dư âm tình dục còn ảnh hưởng lớn hơn đến cảm xúc của con người dành cho bạn tình (Meltzer và cộng sự, 2017; Ben-Ze’ev, 2023).

Một người phụ nữ có gia đình từng chia sẻ: "Khi ngoại tình, tôi cảm thấy ham muốn và nhận ra những người đàn ông khác cũng bắt đầu chú ý đến tôi. Ngay cả chồng tôi cũng thấy tôi hấp dẫn hơn. Khi mưa, là mưa như trút nước vậy.”

Cũng giống như cách đàn ông dễ bị thu hút bởi phụ nữ đang hừng hực ham muốn, người ta cũng rất nhạy với những ai đang tuyệt vọng vì tình và bản năng thường khiến họ... tránh xa.

Thể hiện sự quan tâm nhưng đừng tuyệt vọng kiếm tìm

"Nếu bạn đến các bữa tiệc chỉ để tìm người yêu, bạn sẽ trông thật tuyệt vọng và chẳng gặp được ai. Nhưng nếu bạn cứ sống hết mình, hài lòng với chính mình, làm những điều thú vị, lui tới những nơi đông người, lúc đó người ta sẽ bị bạn thu hút." 

— Vô danh

Để vượt qua nghịch lý trong hành trình tìm kiếm tình yêu, ta cần phân biệt rõ giữa việc chủ động tìm kiếm tình yêu và sự quan tâm dành cho tình yêu. Theo từ điển, "tìm kiếm" hàm ý một nỗ lực nghiêm túc, toàn diện nhằm phát hiện ra sự thật ẩn giấu. Còn "quan tâm" lại gợi lên hình ảnh của một hành trình thú vị, một mong muốn được khám phá và học hỏi thêm.

Khát vọng tìm được tình yêu không nằm ở chỗ ta phải truy lùng một sự thật khó nắm bắt, mà nằm ở mong muốn được hiểu và khám phá người khác trong lúc vẫn vui sống với chính mình. Tình yêu, nếu đến, nên là một phần thưởng trong hành trình sống hạnh phúc, chứ không phải là cái đích đầy mỏi mòn và ám ảnh.

Bạn cần tin vào giá trị của chính mình, bất kể buổi hẹn hò có đi đến đâu. Như người ta vẫn nói: "Tự tin không phải là 'Họ sẽ thích mình', mà là 'Họ không thích cũng chẳng sao cả'." Giá trị bản thân và lòng tự trọng của bạn không nên phụ thuộc vào một cuộc hẹn. Sự lo lắng sợ thất vọng có thể trở thành một lời tiên tri tự ứng nghiệm, khiến bạn hành xử thiếu tự nhiên và đánh mất sức hút của chính mình.

Khi bạn thật sự tin vào giá trị của mình, bạn sẽ bớt phán xét, bớt lo âu và nhờ đó dễ thành công hơn. Biết tự nhẹ nhàng với chính mình là một nét cuốn hút sâu sắc, nó thường đi cùng sự hài hước, một công cụ tuyệt vời giúp ta vượt qua những điều không như ý, như một buổi hẹn chẳng ra gì. Nhà văn G. K. Chesterton từng nói rất hay: "Thiên thần có thể bay vì họ không quá coi trọng bản thân." Thái độ nhẹ nhàng với chính mình mang lại sự bình thản, một phẩm chất thiết yếu để nuôi dưỡng tình yêu đích thực (Ben-Ze’ev, 2019).

Chúng ta không nên từ bỏ khái niệm về tình yêu, nhưng cũng đừng vùi mình vào một cuộc săn tìm nghiêm trọng, mệt mỏi để kiếm cho bằng được "người duy nhất". Hẹn hò không nhất thiết phải là cực hình, nếu biết đón nhận nó nhẹ nhàng, ta có thể tìm thấy niềm vui và cả thành công trong đó.  

Tài liệu tham khảo

Ben-Ze’ev, A. (2019). The arc of love: How our romantic lives change over time. Chicago University Press.

Ben-Ze’ev, A. (2023). “Is casual sex good for you? Casualness, seriousness and wellbeing in Intimate relationships.” Philosophies, 8, 2023, 25.

Birnbaum, G. E., Zholtack, K., & Reis, H. T. (2020). No pain, no gain: Perceived partner mate value mediates the desire-inducing effect of being hard to get during online and face-to-face encounters. Journal of Social and Personal Relationships, 37, 2510-2528.‏

Meltzer, A. L., Makhanova, A., Hicks, L. L., French, J. E., McNulty, J. K., & Bradbury, T. N. (2017). Quantifying the sexual afterglow: The lingering benefits of sex and their implications for pair-bonded relationships. Psychological science, 28, 587-598.

Tác giả: Aaron Ben-Zeév Ph.D.

Nguồn: Is It Better to Search for Love or Let It Find You? | Psychology Today