Điều những cặp đôi khôn ngoan nhất làm với thời gian và tiền bạc của mình

NHỮNG ĐIỂM CHÍNH

• Các cặp đôi có hai nguồn thu, đặc biệt là những người đã làm cha mẹ, đang gánh trên vai vô vàn áp lực.
• Họ rất dễ đặt trách nhiệm lên trên khoảng thời gian chất lượng dành cho nhau.
• Nghiên cứu mới cho thấy những cặp đôi có khoản tiền linh hoạt có thể dùng nó để mua các dịch vụ giúp tiết kiệm thời gian.

Người ta vẫn nói tiền không mua được hạnh phúc, nhưng liệu nó có thể mua một cuộc hôn nhân hạnh phúc hơn không? Có lẽ là có. Một nghiên cứu mới mang đến bằng chứng thuyết phục rằng những cặp đôi hai nguồn thu, nếu biết phân bổ khéo léo phần tiền dư dả, có thể cải thiện những thước đo quan trọng của chất lượng mối quan hệ (Whillans và cộng sự, 2025).

Đây không phải câu chuyện về những món quà xa xỉ, những bữa tối sang trọng hay những chuyến du thuyền lộng lẫy. Đây là câu chuyện về giặt giũ, cắt cỏ và đi chợ mua đồ. Khi được thực hiện một cách hợp lý, việc chi tiền cho những dịch vụ tiết kiệm thời gian có thể mang lại cho các cặp đôi khoảng thời gian quý giá mà họ đang thiếu, đồng thời nâng cao sự hài lòng trong mối quan hệ (Whillans và cộng sự, 2025).

Image: PeopleImages/Shutterstock

Các cặp đôi hai nguồn thu chật vật với thời gian chất lượng

Với nhiều cặp đôi cùng đi làm, thời gian thực sự dành cho nhau trở thành một thứ xa xỉ hiếm hoi. Điều này cũng dễ hiểu khi mỗi người đều đang theo đuổi những mục tiêu nghề nghiệp riêng. Rốt cuộc, “tắt máy” không đơn giản như bước ra khỏi văn phòng. Công việc có thể len lỏi vào những buổi tối hay cuối tuần. Sự thiếu vắng thời gian rảnh chung càng rõ rệt hơn với những cặp đôi chịu áp lực theo mùa (ví dụ mùa quyết toán thuế), làm việc theo ca, trực theo giờ gọi, hay có lịch trình thất thường theo nhiều cách khác.

Ngoài công việc, thời gian rảnh còn bị kéo về bởi những nhu cầu cá nhân. Mỗi người có thể cần đến phòng gym, đi khám bệnh, làm tình nguyện hay gặp gỡ bạn bè. Những hoạt động độc lập ấy có thể tốt cho từng cá nhân, nhưng chúng không phải là khoản đầu tư cho mối quan hệ. Dẫu vậy, vẫn còn khá nhiều giờ để vun đắp tình cảm, phải không? Có lẽ là có, nếu không tồn tại thứ gọi là lao động gia đình.

Lao động gia đình – kẻ đánh cắp thời gian thầm lặng

Các học giả gọi đó là “lao động gia đình” (Shelton và John, 1996), còn bạn và tôi thì biết nó như danh sách việc cần làm bất tận dán trên tủ lạnh. Với nhiều cặp đôi, danh sách việc nhà dài dằng dặc và không bao giờ kết thúc: từ thay lõi lọc nước, cắt cỏ, đến “mua thêm kem đi!” hay “trả cuốn sách thư viện đã quá hạn!”. Ngay cả những việc không được ghi ra vẫn tính là lao động gia đình: chuẩn bị bữa ăn, thông ống thoát nước, thêm một mẻ quần áo nữa.

Tất cả những công việc ấy đòi hỏi sự chú ý, lên kế hoạch và bắt tay thực hiện. Tất cả ngốn lấy thời gian và chen vào giữa khoảng không gian riêng tư cần có cho hai người.

Cha mẹ – nhóm có nguy cơ cao thiếu vắng thời gian bên nhau

Rồi còn cuộc sống của những người làm cha mẹ. Với họ, thời gian chất lượng dành cho nhau gần như là một chú kỳ lân hiếm gặp. Việc chăm sóc con cái, một dạng lao động gia đình (Sheldon và John, 1996), đòi hỏi 24 giờ mỗi ngày, 7 ngày mỗi tuần. Cha mẹ nhiều khi giống như những con tàu lướt qua nhau trong đêm, bận rộn đưa đón con hết nơi này đến nơi khác. Họ lên lịch hẹn, theo dõi bài vở, tạo nên những ký ức nền tảng cho con trẻ. Quả thực, gánh nặng tinh thần vô hình của việc sắp xếp, điều phối, để tâm và lo lắng là một sức nặng khôn cùng (Reich-Stiebert và cộng sự, 2025). Ở giai đoạn con còn bé hay lúc con bắt đầu lái xe tuổi thiếu niên, các cặp cha mẹ gần như không còn mấy không gian riêng chỉ dành cho hai người.

Vấn đề thời gian còn trở nên nặng nề hơn với thế hệ “kẹt giữa”, những người vừa phải chăm lo cho con cái vừa gánh trách nhiệm với cha mẹ già. Những nghĩa vụ tiêu tốn thời gian bủa vây khắp nơi, và ngay cả khi các cặp đôi có ở cạnh nhau trong lúc chăm sóc con hay người thân, thì khoảng thời gian ấy cũng không thực sự được dùng để nuôi dưỡng sự gần gũi và thân mật mà những phút giây riêng tư đúng nghĩa mới có thể mang lại.

Mua những thứ giúp tiết kiệm thời gian – dự báo cho một mối quan hệ viên mãn hơn

Khi không còn thời gian cho những phút giây riêng tư nhưng lại có một khoản tiền linh hoạt, các nhà nghiên cứu từ Harvard và Đại học Colorado Boulder đưa ra một lời khuyên đáng suy ngẫm (Whillans và cộng sự, 2025).

Qua bảy nghiên cứu với nhiều phương pháp khác nhau – theo dõi dọc thời gian, nhật ký hằng ngày, thực nghiệm – cùng sự tham gia của khoảng 40.000 người, các nhà khoa học đã tìm thấy bằng chứng ủng hộ một giả thuyết đầy sức thuyết phục: những cặp đôi hai nguồn thu hoàn toàn có thể cải thiện mối quan hệ của mình bằng cách dùng tiền dư để mua các dịch vụ giúp tiết kiệm thời gian.

Bạn đang căng thẳng và luôn thiếu giờ trong ngày? Hãy chi tiền để đi lối ưu tiên. Dùng dịch vụ giao hàng tận nhà. Thuê người sơn lại căn phòng hay trả công cho cậu thiếu niên đầu phố cắt hộ bãi cỏ. Nghiên cứu mới này gợi ý rằng khi thời gian trở nên khan hiếm nhưng tài chính vẫn cho phép, các cặp đôi có thể hưởng lợi nếu biết dùng tiền để tạo ra những khoảng thời gian thực sự dành cho nhau.

Những khoản chi tiết kiệm thời gian chỉ có ý nghĩa khi tạo ra thời gian chất lượng

Việc nhà vốn nặng nề và ngốn rất nhiều giờ, nhưng giao chúng cho người khác không tự động làm mối quan hệ trở nên tốt đẹp hơn. Theo Whillans và cộng sự (2025), mảnh ghép quan trọng nằm ở chỗ bạn dùng khoảng thời gian vừa có được để kết nối với người bạn đời. Nếu việc mua dịch vụ không chuyển hóa thành cảm nhận rõ ràng về thời gian chất lượng bên nhau, bạn có thể không phải tự lau bếp nữa, nhưng mối quan hệ cũng chẳng nhận được lợi ích gì.

Không có gì ngạc nhiên khi lợi ích của việc thuê ngoài lao động gia đình đặc biệt rõ rệt ở những người đang chịu áp lực lớn nhất (Whillans và cộng sự, 2025). Phần lớn các cặp đôi đều trải qua những đợt căng thẳng có thể dự đoán được, như mùa lễ, giai đoạn ngay trước kỳ nghỉ hay khi vừa có em bé, vì thế phát hiện này mở ra một hướng đi mới cho cách sử dụng tiền dư. Việc chủ động dành ngân sách cho việc nhà trong những thời điểm áp lực có thể trở thành cách bảo vệ mối quan hệ, miễn là khoảng thời gian được giải phóng ấy thực sự dành cho nhau.

Một “liệu pháp” cho những cặp đôi hai nguồn thu đang kém hạnh phúc

Điều thú vị là phương pháp nghiên cứu đã chỉ ra rất rõ: không phải vì mối quan hệ hạnh phúc nên người ta mới chi tiền để tiết kiệm thời gian; mà ngược lại, chính việc bỏ tiền ra thuê ngoài lao động gia đình có thể nâng cao sự hài lòng trong mối quan hệ. Hiệu ứng một chiều này thật sự đáng khích lệ, bởi nó mang lại cho những cặp đôi đang chật vật một con đường cụ thể để tìm lại sự gắn kết và thân mật. Họ có thể khôn ngoan dùng tiền để “mua” những phút giây ở bên nhau.

Dĩ nhiên, điều đó chỉ đúng nếu họ đủ khả năng tài chính. Không phải cặp đôi hai nguồn thu nào cũng có khoản tiền dư để thoải mái chi cho dịch vụ giao thực phẩm hay dọn nhà. Việc thuê ngoài khó lòng phát huy tác dụng khi bản thân tài chính đã là một gánh nặng. Nghiên cứu của Whillans và cộng sự (2025) chủ yếu mang lại góc nhìn cho những cặp đôi có độ dư dả nhất định, và đây là giới hạn quan trọng của kết quả này.

Biến tiền thành thời gian

Thời gian là hữu hạn. Năng lượng cũng có giới hạn. Với những cặp đôi cùng đi làm, có chút tiền dư nhưng ngập trong căng thẳng, dùng khoản tiền ấy để mua thời gian chất lượng có lẽ chính là “toa thuốc” mà các nhà trị liệu muốn kê.

Điều này càng đúng hơn khi hai người cùng nhau quyết định thuê ngoài những việc tốn thời gian, thay vì chỉ một bên tự ý làm (Whillans và cộng sự, 2025). Sự cải thiện trong mức độ hài lòng có thể đến từ toàn bộ trải nghiệm ấy: 1) cùng nhận ra nhu cầu cần thêm thời gian cho nhau và trò chuyện về việc mua các dịch vụ tiết kiệm giờ, 2) cùng đưa ra quyết định chi tiêu, và 3) cùng dùng khoảng thời gian có được để ở bên nhau.

Những cặp đôi bận rộn thường đặt vô số trách nhiệm lên trên việc vun đắp tình cảm. Nghiên cứu này gợi ý một sự thay đổi trong cách nghĩ, có thể giúp những người bạn đời đang kiệt sức vì công việc và nghĩa vụ tìm lại lối ra. Thay vì mua một món đồ lấp lánh vô thưởng vô phạt, hãy cân nhắc dùng khoản tiền linh hoạt để tặng cho nhau món quà quý nhất: thời gian được ở cạnh nhau. 

References

Reich-Stiebert, N., Froehlich, L., & Voltmer, J. B. (2023). Gendered mental labor: A systematic literature review on the cognitive dimension of unpaid work within the household and childcare. Sex Roles, 88(11), 475-494.

Shelton, B. A., & John, D. (1996). The division of household labor. Annual Review of Sociology, 22(1), 299-322.

Whillans, A., Pow, J., & Gladstone, J. (2025). Buying (quality) time predicts relationship satisfaction. Journal of Personality and Social Psychology, 128(4), 821-863.

Tác giả: Theresa E. DiDonato Ph.D.

Nguồn: What the Smartest Couples Do With Their Time and Money | Psychology Today