Hẹn hò, Gắn kết và Quy luật 37%

NHỮNG ĐIỂM CỐT LÕI

• Lý thuyết dừng tối ưu chỉ ra rằng, một nhóm mẫu thử chiếm 37% là đã đủ để ta hiểu về toàn bộ tổng thể.
• Áp dụng vào chuyện lứa đôi, điều này có nghĩa là bạn nên dành 37% khoảng thời gian hẹn hò đầu tiên chỉ để định hình và cân chỉnh những kỳ vọng của mình.
• Sau cột mốc ấy, lựa chọn khôn ngoan là hãy mở lòng với người đầu tiên xuất hiện mà vượt trội hơn tất cả những "mẫu thử" trước đó.

Xin bạn đừng làm vậy. Xin hãy dừng lại một chút. Ngoài kia có biết bao lý thuyết bảo bạn rằng khi nào nên khép lại hành trình tìm kiếm, rằng bạn đã trải nghiệm đủ rồi và hãy chọn lấy một bến đỗ tốt nhất trong số những lựa chọn sẵn có để ổn định cuộc sống. Một trong số đó chính là lý thuyết dừng tối ưu của toán học – nguồn gốc của quy luật 37%. Quy luật này cho rằng sau khi đã đi qua 37% chặng đường trải nghiệm, bạn đã tích lũy đủ bài học để đưa ra quyết định cuộc đời. Thế nhưng, liệu một quy luật khô khan có thể đúng đắn vẹn toàn 100% trong chuyện tình cảm?

Source: Yan Krukau/Pexels

Quy luật 37% bắt nguồn từ Lý thuyết dừng tối ưu

Tình yêu có thể không phải là một bài toán "đơn giản", nhưng lý thuyết dừng tối ưu lại xem nó như một bài toán về "mẫu thử". Trước khi bước vào thế giới hẹn hò, bạn sẽ hoàn toàn mơ hồ về những gì đang chờ đợi mình phía trước nếu không tự mình dấn thân và trải nghiệm thực tế. Phim ảnh lãng mạn, quảng cáo hay mạng xã hội có thể vẽ lên bức tranh về một chàng hoàng tử hay một nàng công chúa hoàn hảo dành riêng cho bạn. Nhưng chỉ khi thực sự bước vào những cuộc hẹn, va vấp với thực tế, bạn mới nhận ra cuộc đời vốn chẳng như là mơ.

Dẫu vậy, đến một khúc quanh nào đó trên hành trình này, trái tim bạn sẽ khát khao một bến đỗ bình yên. Suy cho cùng, chúng ta chẳng thể nào hẹn hò với tất cả mọi người trên thế gian, và ai cũng có những cột mốc cuộc đời bị ràng buộc bởi thời gian. Vì thế, mục đích ban đầu của việc hẹn hò là giúp bạn có đủ trải nghiệm để hiểu được những mong đợi thực tế của bản thân. Những trải nghiệm đầu đời ấy chính là chiếc thước đo giúp bạn cân chỉnh lại kỳ vọng, để rồi khi gặp được một người đủ tốt, người mang lại cho bạn cảm giác vẹn tròn nhất, bạn biết rằng mình đã có thể an tâm dừng chân xây dựng tổ ấm.

Dựa trên những tính toán toán học, lý thuyết dừng tối ưu định lượng "nhóm mẫu thử" này ở mức 37% trên tổng số những lựa chọn tiềm năng. Lý thuyết này phân tích rằng, nếu bạn có 100 sự lựa chọn khác nhau, bạn nên gặp gỡ và quan sát hết 37 người đầu tiên để thấu hiểu tường tận những gì mình thực sự tìm kiếm cho chặng đường dài phía trước. 37 người đầu này chỉ đóng vai trò như một cột mốc định hình tiêu chuẩn. Và rồi, ở những cuộc gặp tiếp theo, ngay khi bạn tìm thấy một người tốt bằng hoặc hơn người tuyệt vời nhất trong nhóm 37% ban đầu, toán học khuyên bạn hãy chọn họ. Bởi vì nếu cứ tiếp tục tìm kiếm, giá trị nhận lại sẽ chỉ càng hao mòn dần, và xác suất để bạn gặp được một người tốt hơn nữa là vô cùng ít ỏi.

Cách tính con số 37%

Nhìn trên lý thuyết, việc định lượng những ngày tháng hẹn hò nghe có vẻ đơn giản, nhưng khi bắt tay vào thực tế lại vô cùng phức tạp. Chẳng hạn, bạn sẽ lấy con số nào để nhân với 37% nhằm tìm ra điểm dừng cho mình? Chắc chắn đó không thể là tổng số người độc thân trên Trái Đất này, vì kết quả cho ra sẽ lên tới hàng trăm triệu người. Và có lẽ bạn cũng chẳng đủ những lời tán tỉnh ngọt ngào hay quần áo lụa là để đi nhiều cuộc hẹn đến thế.

Một gợi ý được đưa ra là hãy dựa trên tổng số cuộc hẹn mà bạn thực sự có thể tham gia trong một khoảng thời gian nhất định. Giả sử bạn hẹn hò mỗi tuần một lần trong vòng một năm. Trừ đi những tuần lễ nghỉ ngơi hay lễ tết, bạn sẽ có khoảng 50 cuộc hẹn. Nhân con số này với 37%, bạn sẽ có khoảng 19 cuộc hẹn đầu đóng vai trò làm mẫu thử nghiệm. Điều này đồng nghĩa với việc, sau khi trải qua 19 cuộc hẹn mà không tiến xa hơn với bất kỳ ai, bạn đã có một thước đo chuẩn mực để sẵn sàng so sánh từ cuộc hẹn thứ 20 trở đi.

Một cách tiếp cận khác là lấy 37% nhân với quỹ thời gian bạn tự định ra để tìm kiếm người bạn đời của mình. Hãy thử tưởng tượng khoảng thời gian đó là một thập kỷ (10 năm). Khi ấy, 3 năm, 8 tháng và 12 ngày đầu tiên sẽ chỉ là giai đoạn để bạn trải nghiệm và định hình tiêu chuẩn. Phải đến ngày thứ 13 của tháng thứ 9, bạn mới chính thức bước vào giai đoạn lựa chọn bến đỗ cho cuộc đời.

Những góc khuất của Quy luật 37%

Như bạn đã thấy, việc tính toán con số 37% này chẳng bao giờ là một đường thẳng dễ dàng, và việc đếm số cuộc hẹn cũng vậy. Trừ khi bạn sống tách biệt hoàn toàn với thế giới trong một căn phòng kín và chỉ bước ra ngoài khi có hẹn, bằng không, bạn vẫn sẽ gặp gỡ mọi người trong những hoàn cảnh mập mờ – kiểu "không biết đây có phải một cuộc hẹn hò hay không" – và chính những mối quan hệ ấy cũng giúp bạn định hình lại kỳ vọng của mình. Vì thế, câu hỏi đặt ra là: Điều gì mới thực sự được tính vào 37% đầu tiên kia, và có bao nhiêu biến số, bao nhiêu sự mơ hồ ẩn sau những phép tính toán học ấy?

Hơn thế nữa, thật khó để tiên liệu được khi nào mảnh ghép định mệnh của đời bạn mới vô tình lướt qua. Sẽ ra sao nếu người ấy xuất hiện trước cả khi bạn chạm tới cột mốc 37%, hoặc mãi đến khi bạn ngỡ mình đã đi hết 100% chặng đường rồi mới chịu tới? Quy luật 37% này có thể sẽ đánh sập hoàn toàn những câu chuyện tình thanh xuân vườn trường tươi đẹp từ thuở cấp ba hay đại học.

Bên cạnh đó, quy luật 37% trong hẹn hò còn bỏ qua những chuyển biến sâu sắc luôn xảy ra trong phần lớn cuộc đời mỗi người. Bạn của ngày hôm nay, sự thấu hiểu của bạn về chính mình, hoàn cảnh sống, và kéo theo đó là gu người yêu lẫn đối tượng hẹn hò xung quanh bạn chắc chắn sẽ thay đổi theo thời gian, đặc biệt là trong giai đoạn bạn còn chưa thực sự hiểu rõ bản thân. Ví như những nỗ lực hẹn hò ngây ngô và sai lầm của tôi hồi đôi mươi chỉ để lại một nhóm mẫu thử lệch lạc, hoàn toàn chẳng hề tương xứng với con người thật của tôi sau này. Và một diễn viên hài cũng từng hóm hỉnh đùa rằng, nếu anh gặp người vợ gắn bó định mệnh của mình ở thời điểm hiện tại, có lẽ anh đã chẳng bao giờ mở lời xin một cuộc hẹn thứ hai.

Cách vận dụng Quy luật 37%

Chính vì thế, cách tốt nhất để áp dụng quy luật 37% cũng giống như cách bạn nên đối xử với rất nhiều cái gọi là "tuyên ngôn hẹn hò" ngoài kia: hãy đón nhận nó một cách linh hoạt. Linh hoạt ở đây không mang ý nghĩa dễ dãi, buông thả trong các mối quan hệ. Mà đó là sự cởi mở để xem quy luật này như một lời gợi nhắc về những nguyên lý sống căn bản, thay vì biến nó thành một công thức rập khuôn, cứng nhắc buộc phải tuân theo.

Một trong những nguyên lý ấy là hãy cho bản thân đủ thời gian để trải nghiệm và thấu hiểu thế giới xung quanh trước khi can đảm bước vào một cam kết gắn bó trọn đời. Nguyên lý thứ hai lại mang một sắc thái đối lập: Đừng mãi ôm giữ tâm thế đứng núi này trông núi nọ, nuôi hy vọng rằng sẽ luôn có một ai đó tốt hơn đang chờ phía trước, và cũng đừng biến mình thành "chú khỉ chuyền cành", cứ bám víu hết mối duyên này đến mối duyên khác. Nếu bạn đã may mắn tìm thấy một người dường như là mảnh ghép vô cùng vừa vặn với mình, có lẽ đã đến lúc bạn nên học cách cam kết và vun vén. Dĩ nhiên, điều này chỉ có ý nghĩa khi bản thân bạn thực sự có đủ năng lực để gắn bó với một ai đó.

Nói như vậy không có nghĩa là toán học bất lực trong việc giải mã những hiện tượng xung quanh chúng ta. Chỉ là, những phép tính ấy phải đủ bao dung, đủ phức tạp thì mới có thể ôm trọn mọi góc khuất, mọi biến số và sự đa đoan của cuộc đời thực tế. Khi những phép toán ta dùng có phần quá giản đơn, cuộc sống sẽ chẳng thể nào cho ra một đáp số trọn vẹn, và những tổn thương, rắc rối sẵn có từ đó cũng chỉ càng nhân lên mà thôi. 

Tác giả: Bruce Y. Lee M.D., M.B.A.

Nguồn: Dating, Commitment, and the 37% Rule | Psychology Today