Khi người bạn đời nở nụ cười đắc ý trên nỗi đau của bạn

Những điểm mấu chốt:

• Chỉ riêng biểu cảm khuôn mặt có lẽ chưa đủ để chấm dứt một mối quan hệ, nhưng đó là "dữ liệu" vô giá để bạn nhìn lại sự thật.
• Việc một người mỉm cười đắc ý trước nỗi đau của đối phương thường là dấu hiệu của sự thiếu hụt lòng trắc ẩn và khao khát được bề trên.
• Nếu người ấy cười khi bạn đau đớn về thể xác, đó là dấu hiệu cảnh báo một mối quan hệ thiếu an toàn.

Một người mang đậm nét tính cách ái kỷ thường chỉ cảm thấy yên tâm trong mối quan hệ khi họ nắm giữ quyền lực trong tay. Tuy nhiên, thay vì xây dựng quyền lực bằng sự gắn kết tâm hồn, họ lại thích giành thế thượng phong bằng cách hạ thấp bạn. Thường thì, sự thỏa mãn ấy hiện rõ mồn một trên gương mặt họ qua một nụ cười nhếch mép đầy đắc ý mỗi khi thấy bạn đang chơi vơi trong nỗi đau.

Điều này thường không lộ rõ cho đến khi bạn đã lún sâu vào tình cảm. Lúc mới yêu, họ là người ủng hộ bạn nhiệt thành nhất, là người biết lắng nghe và thấu hiểu nhất. Nhưng khi mối quan hệ tiến triển, họ bắt đầu tỏ ra khó chịu trước những khó khăn của bạn và dần chuyển sang chỉ trích bạn một cách nghiệt ngã. Thế nhưng, ngay khi bạn nghĩ rằng họ không còn quan tâm mình nữa, họ lại làm điều gì đó rất tâm lý, ngọt ngào. Lẽ tự nhiên, bạn cảm thấy mình thật ngớ ngẩn khi đã nghi ngờ lòng thủy chung của họ, và bạn tự hứa với lòng mình sẽ không bao giờ lung lay thêm một lần nào nữa.

Cái vòng lặp quẩn quanh giữa việc bị coi thường rồi lại được "dội bom" bằng tình yêu ấy khiến bạn quay cuồng. Bạn chẳng biết mình thực sự đứng ở đâu trong lòng họ, lúc nào cũng nơm nớp lo sợ sẽ mất đi sự công nhận hoặc làm họ phật ý. Thêm vào đó, cách họ kể lại những chuyện cả hai từng trải qua thường khác xa với ký ức của bạn, khiến bạn dần mất đi sự tự tin vào cảm nhận thực tế của chính mình. Thậm chí, bạn bắt đầu tin rằng chính mình mới là người có vấn đề.

Image: DexonDee/Shutterstock

Nụ cười nhếch mép khiến bạn cảm thấy "sai sai"

Dù rất bối rối và đau lòng, nhưng có một dấu hiệu tố cáo họ đang ngược đãi cảm xúc của bạn: đó là khi bạn vô tình bắt gặp nụ cười đắc ý của họ ngay lúc họ vừa làm tổn thương bạn. Nụ cười ấy cũng có thể xuất hiện khi bạn bị ai đó làm đau, hoặc khi bạn rơi vào tình cảnh ê chề, yếu lòng nhất.

Thật khó để tin vào mắt mình khi thấy cảnh tượng đó. Nụ cười ấy chỉ lướt qua trong tích tắc rồi nhanh chóng được thay thế bằng một biểu cảm khác, nhưng nó lại giáng một đòn đau điếng vào sâu thẳm lòng bạn. Tuy nhiên, vì lúc đó bạn đang phải gồng mình chịu đựng những áp lực khác, và vì nụ cười ấy biến mất quá nhanh, bạn lại tặc lưỡi bỏ qua. Bạn tự trấn an rằng: "Chắc là họ đang nghĩ về chuyện gì khác thôi".

Khi cơn khủng hoảng qua đi, điều quan trọng là bạn cần bình tâm nhìn lại những gì mình đã thấy. Dù lúc này thật khó để tin vào chính mình và những gì bạn đang cảm nhận, nhưng hãy thử một lần tin vào trực giác. Cái cảm giác "nhói lòng" khi thấy người ấy mỉm cười trước nỗi đau của bạn có thể là minh chứng rõ ràng cho:

• Sự thiếu hụt lòng trắc ẩn.
• Nhu cầu muốn được đứng cao hơn bạn.
• Sự thỏa mãn khi thấy họ (hoặc ai đó) đã hạ nhục bạn thành công.

Nói cách khác, khi bạn gục ngã, người ấy lại cảm thấy dễ chịu hơn.

Việc ở bên một người luôn có ý định làm tổn thương, hạ thấp và phá hoại lòng tự trọng của bạn chỉ để họ cảm thấy mình thượng đẳng là một mối quan hệ không lành mạnh. Dù đôi khi chỉ dựa vào biểu cảm khuôn mặt thì chưa đủ để quyết định chia tay, nhưng đó là tín hiệu nhắc nhở bạn cần phải quan sát kỹ hơn về con người thật của họ.

Một dấu hiệu khác cho thấy đối phương đang thiếu vắng lòng trắc ẩn và âm thầm cảm thấy thỏa mãn khi bạn yếu đuối, đó là phản ứng của họ khi bạn đang đau đớn về thể xác.

Chẳng hạn, hãy tưởng tượng bạn đang bị một trận cúm nặng và cực kỳ lo lắng vì không thể chăm sóc con nhỏ trong tình trạng này. Bạn mệt đến mức không thể bước chân ra khỏi phòng tắm và cơn sốt thì đang hầm hập. Bạn gọi cho người bạn đời khi họ đang đi chơi golf, nhưng họ không bắt máy. Bạn phải gọi đến tận câu lạc bộ để nhờ người tìm họ. Nhiều giờ trôi qua, bệnh tình của bạn nặng hơn, bạn hoảng loạn tột độ vì lo cho các con. Cuối cùng, khi người ấy phản hồi, họ lại cười cợt trên tình cảnh của bạn và buông lời: "Đã bảo đi tiêm phòng rồi mà không nghe. Tự làm tự chịu nhé." Lúc này, bạn cảm thấy tồi tệ hơn bao giờ hết vì nghĩ rằng tất cả là lỗi của mình.

Nếu người đồng hành cùng bạn cảm thấy thích thú, hài lòng hoặc xem đó là trò đùa khi bạn đang đau đớn, dù là về tinh thần hay thể xác, thì đó là một dấu hiệu cảnh báo đỏ nghiêm trọng. Điều này cho thấy bạn có thể không còn an toàn khi ở bên họ, cả về cảm xúc lẫn thân thể.

Dẫu biết rằng việc rời bỏ một người như vậy sẽ đem lại nhiều đau khổ và gian nan, nhưng đôi khi đó là lựa chọn cần thiết để bảo vệ chính mình. Những chiến lược để thoát khỏi mối quan hệ mà ít tổn thương nhất đã được tôi chia sẻ trong cuốn sách: Cách "vượt mặt" kẻ ái kỷ: Dùng trí tuệ cảm xúc để giành lại quyền kiểm soát cuộc sống, công việc và mái ấm. 

Tác giả: Erin Leonard Ph.D.

Nguồn: When a Partner Wears a Sadistic Smirk | Psychology Today