Một yếu tố thiết yếu cho một mối quan hệ hạnh phúc

NHỮNG ĐIỂM CHÍNH

• Các nghiên cứu cho thấy, để xây dựng một mối quan hệ bền vững, trước hết cần phải gây dựng được niềm tin.
• Khi niềm tin lung lay, hai người trở nên bất an và luôn ở trong trạng thái cảnh giác.
• Một sự phản bội dù là có thật hay chỉ do cảm nhận, cũng có thể gây ra những phản ứng tiêu cực đầy tổn thương.
• Khi có niềm tin, hai người cảm thấy an toàn và dễ dàng dành cho nhau sự tin cậy, thay vì nghi ngờ.

John Gottman là một nhà nghiên cứu trông hiền hậu như một người ông, hơn là một ngôi sao nổi tiếng. Thế nhưng giới học thuật lại ngưỡng mộ ông say mê, và các nghiên cứu sinh tiến sĩ thường xin ông ký vào luận án mỗi khi ông tình cờ đi ngang qua. Suốt hơn 50 năm, ông quan sát và mã hóa những tương tác giữa các cặp đôi. Phần lớn công trình ấy diễn ra trong “phòng thí nghiệm tình yêu”, một căn hộ tại University of Washington, nơi các cặp vợ chồng sống cùng nhau trong khi được quan sát, đo lường và theo dõi. Ông miêu tả đến từng tương tác nhỏ bé nhất giữa hai người, để tìm ra điều gì giúp họ bền lâu và điều gì khiến họ đổ vỡ.

Sau hàng thập kỷ nghiền ngẫm dữ liệu và nheo mắt trước những con số thống kê, ông rút ra điều gì? Rằng phần lớn những thành tựu cốt lõi của một mối quan hệ thành công “đều xoay quanh việc thiết lập niềm tin.” Niềm tin nằm ở trung tâm của một mối quan hệ lành mạnh, và việc nuôi dưỡng nó cũng như hàn gắn khi nó bị tổn thương, là điều bắt buộc. Stephen Covey cũng đồng tình: “Niềm tin là chất keo của cuộc sống. Đó là thành phần thiết yếu nhất của giao tiếp hiệu quả. Nó là nguyên tắc nền tảng giữ vững mọi mối quan hệ.” Rất nhiều nghiên cứu ủng hộ quan điểm này. Niềm tin là một trong những phẩm chất được tìm kiếm nhiều nhất ở người bạn đời, và hầu hết các mối quan hệ sẽ không thể tiến xa nếu thiếu nó.

Trong một dự án của tôi, chúng tôi hỏi những phụ nữ thu nhập thấp sống ở đô thị về quan điểm của họ đối với hôn nhân. Họ coi trọng nhiều điều, nhưng niềm tin và sự chung thủy luôn đứng đầu. Trớ trêu thay, chính điều đó lại khiến nhiều người trong số họ không kết hôn, bởi họ từng bị tổn thương trong quá khứ. Có người đặt ra cái mà cô gọi là “luật bóng chày”: Ba lần phạm lỗi là bị loại. Niềm tin được đề cao đến vậy, bởi nếu bạn không chắc người bên cạnh có làm tổn thương hay rời bỏ mình hay không, thì não bộ của bạn thực sự sẽ luôn ở trạng thái báo động cao. Sống trong tình trạng căng thẳng và bất an như thế là một cách sống mệt mỏi và buồn bã.

Niềm tin và cảm giác an toàn

Sue Johnson nghiên cứu về các cặp đôi và sự thay đổi trong mối quan hệ, và bà cho rằng nhu cầu được gắn kết an toàn đã được “lập trình” trong sinh học của chúng ta. Sự sống của một đứa trẻ phụ thuộc hoàn toàn vào việc có một người chăm sóc biết đáp lại, sẵn sàng đáp ứng nhu cầu của mình. Và khi lớn lên, con người vẫn cần một ai đó ở bên, hồi đáp những tín hiệu của mình, cho mình cảm giác mình quan trọng. Johnson cho rằng đó là lý do vì sao người ta phản ứng dữ dội khi người yêu làm mình thất vọng. Một sự phản bội giống như lưỡi dao, cắt đứt sợi dây an toàn. Con người hoảng loạn khi cảm thấy bị bỏ rơi, đặc biệt là những ai từng bị tổn thương sâu sắc.

Với nhiều người, niềm tin cần thời gian và sự đáp lại nhất quán để lớn dần. Khi cảm xúc vang lên như chuông báo động, đó là lúc cần trấn an, chứ không phải quay lưng. Nếu người bạn đời của bạn trở nên kích động, hãy cố cưỡng lại cám dỗ muốn bỏ chạy hoặc phản công. Thay vào đó, hãy giữ bình tĩnh và thấu cảm; điều ấy sẽ giúp củng cố niềm tin giữa hai người.

Một mối quan hệ an toàn sẽ ít căng thẳng hơn rất nhiều so với một mối quan hệ thiếu niềm tin. Như Gottman từng nói, những người tin tưởng nhau có thể vận hành ngay cả khi thông tin chưa đầy đủ. Những cặp vợ chồng luôn đứng về phía nhau cũng an nhiên như những đứa trẻ được yêu thương trọn vẹn, nằm yên trong chiếc kén ấm áp của một mối quan hệ không biến mất, không cố ý gây đau đớn. Có thể vẫn có những cuộc cãi vã hay phút giây tổn thương, nhưng năng lượng không bị bào mòn bởi lo lắng và nghi ngờ.

Có một câu nói xưa rằng: được tin tưởng còn quý hơn được yêu. Ngay cả khi người ta không còn cảm thấy mình đang yêu say đắm, họ vẫn cần biết rằng mối quan hệ của mình là an toàn và chân thành.  

Adapted from Love Me True: Overcoming the Surprising Ways We Deceive in Relationships.

References

John M. Gottman, The Science of Trust: Emotional Attunement for Couples (New York: WW Norton & Company, 2011), p. 14.

Catherine A. Cottrell, Steven L. Neuberg, and Norman P. Li, "What Do People Desire In Others? A Sociofunctional Perspective on the Importance of Different Valued Characteristics," Journal of Personality and Social Psychology 92, no. 2 (2007): 208.

Amanda Szarzynski, Rob Porter, Jason B. Whiting, and Steven M. Harris, "Low-Income Mothers in Marriage and Relationship Education: Program Experiences and Beliefs About Marriage and Relationships," Journal of Couple & Relationship Therapy 11, no. 4 (2012): 322-342. DOI: 10.1080/15332691.2012.718972.

Susan M. Johnson, Hold Me Tight: Seven Conversations for a Lifetime of Love (New York: Little, Brown, and Co., 2008)

Source: Pexels/Nguyen

Tác giả: Jason Whiting Ph.D.

Nguồn: The One Essential Ingredient for a Happy Relationship | Psychology Today