Phải chăng chúng ta đang dần "ngại" nói trong kỷ nguyên số?

Những điểm chính

• Số lượng từ vựng chúng ta thốt ra mỗi ngày đang sụt giảm một cách bền bỉ.
• Người trẻ là nhóm đối tượng "đánh rơi" nhiều lời nói nhất so với những thế hệ đi trước.
• Các nhà nghiên cứu không tìm thấy bằng chứng xác thực nào cho thấy có sự khác biệt rõ rệt về thói quen nói giữa nam và nữ xuyên suốt các độ tuổi.

Chúng ta đang dành phần lớn cuộc đời mình để nhắn tin, gửi những dòng tin nhắn riêng hay trao đổi qua email. Liệu tất cả những hình thức giao tiếp điện tử bằng con chữ ấy có đang âm thầm cắt xén đi khoảng thời gian ta trò chuyện trực tiếp với nhau? Những nghiên cứu gần đây đã đưa ra câu trả lời là "có", và số lượng từ ngữ ta nói ra trung bình mỗi năm dường như đang vơi dần đi.

Mới đây, một nhóm nghiên cứu (Tidwell và các cộng sự, 2025) đã thực hiện ước tính số lượng từ nói hằng ngày từ một nhóm khảo sát gồm khoảng 2.200 người đến từ Mỹ, Mexico, Úc và Châu Âu. Kết quả cho thấy trung bình mỗi ngày một người nói ra khoảng 12.792 từ. Khi đặt con số này lên bàn cân với một nghiên cứu tương tự vào năm 2007, chúng ta giật mình nhận ra: ở thời điểm đó, một người bình thường nói tới gần 16.000 từ mỗi ngày.

Trong một báo cáo gần đây hơn, các nhà nghiên cứu tại Đại học Missouri-Kansas City và Đại học Arizona ước tính rằng khối lượng trò chuyện đang giảm khoảng 300 từ mỗi ngày sau mỗi năm (Pfeifer & Mehl, 2026). Dù sự sụt giảm này nghe có vẻ nhỏ nhặt, nhưng các nhà khoa học đang trăn trở về những giá trị vô hình mà chúng ta đang thực sự đánh mất.

image: WHYFRAME/Shutterstock

"Khi định lượng sự mất mát này bằng những con số, vẫn còn đó rất nhiều câu hỏi về những cuộc trò chuyện đã biến mất mà dữ liệu chưa thể trả lời. Đó là những lời lẽ dành cho bạn bè, người thân, hay với những người lạ ta vô tình gặp? Sự im lặng này chia đều cho tất cả mọi người, hay chỉ tập trung ở một nhóm nhỏ? Những cuộc trò chuyện ấy vốn dĩ nói về điều gì? Và hệ lụy hơn cả, liệu chúng ta có thể đong đếm được cái giá mà mỗi cá nhân và xã hội phải trả cho những cuộc đối thoại bị lãng quên?"

Một câu hỏi quan trọng được đặt ra là liệu giao tiếp điện tử, chẳng hạn như nhắn tin, có đang bù đắp được sự thiếu hụt của lời nói hay không. Điều này đồng nghĩa với việc những người trẻ tuổi, vốn là nhóm giao tiếp qua màn hình nhiều hơn người lớn, sẽ có mức độ sụt giảm lời nói mạnh mẽ hơn. Thực tế nghiên cứu đã xác nhận đúng như vậy: những người dưới 25 tuổi "đánh rơi" 451 từ mỗi ngày, trong khi con số này ở người lớn tuổi là 314 từ.

Đàn ông hay phụ nữ nói nhiều hơn?

Nghiên cứu này cũng đi tìm lời giải cho câu hỏi về sự khác biệt giới tính trong giao tiếp. Dù định kiến xưa nay thường cho rằng phụ nữ nói nhiều hơn nam giới, nhưng nghiên cứu từ năm 2007 không tìm thấy sự khác biệt đáng kể nào. Nghiên cứu mới đây đã đào sâu hơn và nhận thấy giới tính có chịu ảnh hưởng bởi độ tuổi: ở tuổi vị thành niên và thanh niên, phái nữ nói nhiều hơn phái nam, nhưng ở độ tuổi xế chiều, nam giới lại có phần "lấn lướt" hơn một chút. Sau tất cả, các nhà nghiên cứu kết luận rằng không có bằng chứng vững chắc nào chứng minh một giới tính nào nói nhiều hơn giới tính kia một cách xuyên suốt trong cuộc đời.

References

Pfeifer, V. A., & Mehl, M. R. (2026). Sliding Into Silence? We Are Speaking 300 Daily Words Fewer Every Year. Perspectives on Psychological Science, 17456916261425131

Tidwell, C. A., Danvers, A. F., Pfeifer, V. A., Abel, D. B., Alisic, E., Beer, A., Bierstetel, S. J., Bollich-Ziegler, K. L., Bruni, M., Calabrese, W. R., Chiarello, C., Demiray, B., Dimidjian, S., Fingerman, K. L., Haas, M., Kaplan, D. M., Kim, Y. K., Knezevic, G., Lazarevic, L. B., . . . Mehl, M. R. (2025). Are women really (not) more talkative than men? A registered report of binary gender similarities/differences in daily word use. Journal of Personality and Social Psychology, 128(2), 367–391. https://doi.org/10.1037/pspp0000534

Mehl M. R., Vazire S., Ramírez-Esparza N., Slatcher R. B., Pennebaker J. W. (2007). Are women really more talkative than men? Science, 317(5834), 82. https://doi.org/10.1126/science.1139940

Tác giả: Ronald E. Riggio Ph.D.

Nguồn: Are People Speaking Less in This Age of Online Communication? | Psychology Today