Phương pháp mì ý: một cách đơn giản để khám phá mục đích sống

NHỮNG ĐIỂM CHÍNH

• Mục đích sống không phải là thứ để “tìm ra”; nó được vun đắp từ những trải nghiệm khơi dậy sự tò mò và niềm vui.
• Những “mỏ neo mục đích” giúp ta nhận ra những hoạt động mang lại ý nghĩa và nguồn năng lượng cho cuộc đời.
• Những thử nghiệm nhỏ có thể mở ra những sở thích mới, nhất là khi những cách tìm kiếm mục đích truyền thống không còn hiệu quả.

Sau khi viết xong cuốn sách đầu tay Taking Stock, tôi đã dành nhiều tháng đi khắp nơi, nói chuyện tại các hội nghị về những điều người cận kề cái chết có thể dạy chúng ta về tiền bạc và cuộc sống. Cuốn sách dựa trên hai ý tưởng chính: Trước hết, chúng ta cần xác định được cảm nhận của mình về mục đích sống, bản sắc cá nhân và những mối kết nối. Từ đó, ta có thể dùng những nền tảng ấy để xây dựng con đường hướng tới sự độc lập tài chính.

Tôi luôn mong các buổi nói chuyện của mình có thể truyền cảm hứng, soi sáng những khó khăn tài chính bằng hy vọng và sự rõ ràng. Thế nhưng, hết lần này đến lần khác, sau mỗi bài thuyết trình, lại có người bước tới gần tôi, không phải với ánh mắt được khích lệ, mà với vẻ bối rối, thất vọng, thậm chí đôi khi là giận dữ.

Lần đầu chuyện đó xảy ra, tôi nghĩ có lẽ chỉ là một ngoại lệ. Hẳn những bài nói chuyện của mình vẫn mang lại tinh thần tích cực. Nhưng khi điều đó lặp lại nhiều lần, tôi bắt đầu nhận ra mình đã chạm vào một vấn đề khó khăn và rất phổ biến: Tìm ra mục đích sống khó hơn nhiều so với những gì người ta vẫn thừa nhận.

Mọi người đều tin rằng mục đích sống là điều quan trọng. Nhưng phần lớn họ đã dành nhiều năm cố gắng định nghĩa nó, và hết lần này đến lần khác đều rơi vào ngõ cụt. Họ không biết mục đích sống của mình trông ra sao trong đời thực, và sự bế tắc ấy hiện rõ trên gương mặt họ. Có người thẳng thắn nói với tôi: “Đừng bảo tôi đi tìm mục đích sống nữa! Tôi đã cố suốt nhiều năm rồi, và giờ tôi bắt đầu nghĩ rằng có khi nó chẳng tồn tại đâu!”

Source: andibreit / Pixabay

Những khoảnh khắc ấy khiến tôi nhận ra một sự thật khá tỉnh táo: Nghiên cứu cho thấy việc có cảm nhận về mục đích sống mang lại rất nhiều lợi ích, nhưng đa số mọi người lại không hề biết phải nuôi dưỡng nó bằng cách nào. Sau vô số cuộc trò chuyện, những buổi hướng dẫn, và quá trình nghiên cứu, tôi đi đến một nhận ra quan trọng: Bạn không “tìm thấy” mục đích sống, bạn xây dựng nó.

Nhưng việc xây dựng mục đích sống không phải là chuyện ngẫu nhiên. Mọi thứ bắt đầu từ việc khám phá điều gì khiến trái tim bạn bừng sáng, những lời gọi nhỏ bé nhưng dai dẳng khiến bạn muốn bước tới gần hơn. Tôi gọi đó là “mỏ neo mục đích.” Đó có thể là những hoạt động, khoảnh khắc hay trải nghiệm khiến trong bạn nhen lên sự tò mò, niềm vui, hay một luồng sinh khí mới.

Có nhiều cách để khám phá những mỏ neo ấy, nhìn lại những điều ta từng hối tiếc, quay về với niềm vui thời thơ ấu, hoặc dần loại bỏ những thứ khiến mình cạn kiệt năng lượng. Nhưng khi mọi cách khác đều không hiệu quả, tôi thường quay về với một phương pháp mà tôi gọi là Phương pháp Mì Ý (Spaghetti Method). Nó rất đơn giản và thực tế: Nếu bạn không biết điều gì làm mình rung động, hãy thử một loạt những thí nghiệm nhỏ.

Trong thực tế, điều đó có nghĩa là làm những việc mà bình thường bạn không làm. Hãy nói “đồng ý” với những lời mời mà trước đây bạn thường từ chối. Hãy thử những hoạt động khiến bạn hơi thấy ngại ngùng, hoặc vượt ra ngoài những kỹ năng hiện có của mình. Hãy bước vào vùng chưa biết. Có thể bạn đi leo núi với một người bạn mới quen, nhảy dù từ máy bay, hoặc cùng người hàng xóm ghé thăm một hội chợ truyện tranh địa phương.

Mục tiêu không phải là sự thoải mái. Mục tiêu là trải nghiệm. Mỗi trải nghiệm mới đều là một cơ hội để phát hiện ra điều gì đó khơi dậy niềm hứng thú hoặc niềm vui trong bạn.

Tôi thường gợi ý mọi người cam kết thực hiện vài “thí nghiệm nhỏ” như vậy mỗi tháng. Hãy dành trọn một ngày để thực sự hòa mình vào một hoạt động mới. Và khi ngày ấy kết thúc, hãy tự hỏi mình vài câu hỏi đơn giản:

• Tôi có cảm thấy mình sống động hơn không?
• Tôi có học được điều gì mới khiến mình hào hứng không?
• Tôi có kết nối với ai đó theo một cách có ý nghĩa không?
• Tôi có muốn làm điều này thêm lần nữa, vào ngày mai, tuần sau, hay tháng tới không?

Điểm tuyệt vời của Phương pháp Mì Ý nằm ở chỗ nó giảm bớt áp lực. Việc tìm mục đích sống thường khiến ta cảm thấy nặng nề, như thể đó là một quyết định lớn lao. Nhưng với phương pháp này, gần như chẳng có gì để mất cả, chỉ là một chút thời gian và một chút tò mò. Bạn hoặc thích trải nghiệm ấy, hoặc không.

Nếu bạn thích, nó có thể trở thành một mỏ neo mục đích. Ví dụ, có thể bạn nhận ra mình rất thích buổi đạp xe cùng bạn bè hôm nọ. Rồi điều gì sẽ đến tiếp theo? Một chuyến đạp xe khác? Tham gia một câu lạc bộ đạp xe? Tìm hiểu những chiếc xe đạp hiệu suất cao? Hay hỗ trợ các cuộc đua địa phương? Những khả năng mới sẽ tự nhiên mở rộng ra.

Mục đích sống không phải là thứ hiếm hoi, phức tạp, hay mang tính “được ăn cả, ngã về không.” Nó được xây dựng xung quanh những mỏ neo nhỏ bé ấy, từng chút một, có chủ ý và bền bỉ. Thách thức thực sự không phải là nhận ra điều gì có thể khiến bạn bừng sáng. Thách thức là dám thử.

Phương pháp Mì Ý biến hành động từ điều đáng sợ thành điều có thể làm được. Nó thay thế sự bực bội bằng thử nghiệm, thay thế lý thuyết bằng trải nghiệm. Bằng cách thử, suy ngẫm, rồi thử lại, bạn dần khám phá ra những hoạt động luôn mang lại ý nghĩa cho cuộc đời mình.

Mục đích sống nảy nở từ sự tham gia, từ tò mò, từ sự sẵn lòng khám phá, chứ không phải từ việc ngồi chờ một tia chớp sáng tỏ bất ngờ. Mỗi thử nghiệm nhỏ là một bước tiến, một cơ hội để nhận ra điều gì thực sự chạm tới bạn. Theo thời gian, những trải nghiệm ấy tích tụ lại, dệt nên một cuộc đời đầy kết nối, gắn bó và ý nghĩa.

Vì thế, nếu bạn vẫn đang loay hoay định nghĩa mục đích sống của mình, hãy tạm dừng việc tìm kiếm và bắt đầu thử nghiệm. Hãy để cuộc sống dẫn dắt bạn qua những “sợi mì Ý”: có chút lộn xộn, phong phú, và đầy bất ngờ.

Những mỏ neo mục đích của bạn đang ở đâu đó phía trước, và biết đâu, cái đầu tiên chỉ đang ở ngay sau góc rẽ tiếp theo của cuộc đời.  

References

Grumet, Jordan. Taking Stock: A Hospice Doctor’s Advice on Financial Independence, Building Wealth, and Living a Regret‑Free Life. Ulysses Press, August 2, 2022.

Kim ES, Chen Y, Nakamura JS, Ryff CD, VanderWeele TJ. Sense of Purpose in Life and Subsequent Physical, Behavioral, and Psychosocial Health: An Outcome-Wide Approach. Am J Health Promot. 2022 Jan;36(1):137-147. doi: 10.1177/08901171211038545. Epub 2021 Aug 18. PMID: 34405718; PMCID: PMC8669210.

Tác giả: Jordan Grumet M.D.

Nguồn: The Spaghetti Method: A Simple Way to Discover Your Purpose