7 quyết tâm dựa trên nghiên cứu khoa học giúp củng cố mối quan hệ tình cảm trong năm mới
Hãy điều chỉnh tư duy để nhìn nhận mối quan hệ của mình như một nguồn mang lại những trải nghiệm tích cực quan trọng trong cuộc sống. Các nhà tâm lý học gọi cách tiếp cận này là tăng cường động lực hướng đến xã hội.
Năm mới rồi sẽ tốt đẹp hơn. Nhất định phải tốt đẹp hơn. Có thể bạn cũng nằm trong số 74% người Mỹ tham gia một cuộc khảo sát cho biết họ dự định bắt đầu lại từ ngày 1 tháng 1 và quyết tâm thay đổi bản thân theo hướng tích cực hơn. Những quyết tâm đầu năm phổ biến nhất thường xoay quanh việc ăn uống lành mạnh hơn, tập thể dục, giảm cân và trở thành một người tốt hơn.
Đó đều là những mục tiêu đáng trân trọng. Tuy nhiên, khi chỉ tập trung vào cơ thể và tâm trí, chúng ta lại dễ bỏ quên một khía cạnh cũng quan trọng không kém: mối quan hệ tình cảm của mình. Các cặp đôi có cuộc hôn nhân hạnh phúc hơn thường ghi nhận mức độ hạnh phúc và an lạc trong cuộc sống cao hơn. Một nghiên cứu cũng phát hiện rằng, việc có một mối quan hệ tình cảm tốt đẹp không chỉ thúc đẩy sức khỏe thể chất và tinh thần ở hiện tại, mà những lợi ích ấy còn có thể kéo dài đến tương lai.
Bài học ở đây rất rõ ràng: Mối quan hệ tình cảm của bạn thực sự quan trọng. Hãy quyết tâm vun đắp để mối quan hệ ấy trở nên tốt đẹp hơn.
Điều đó không có nghĩa là bạn phải trở thành một người hoàn hảo hay xây dựng một mối quan hệ không có bất kỳ sai sót nào. Nhưng dưới đây là bảy quyết tâm được đúc kết từ những nghiên cứu tâm lý học gần đây mà bạn có thể thực hiện trong năm mới, nhằm giúp mối quan hệ tình cảm luôn bền chặt và phát triển tích cực.
1. Tạo nền tảng để mối quan hệ phát triển tốt đẹp
Hãy điều chỉnh tư duy để nhìn nhận mối quan hệ của mình như một nguồn mang lại những trải nghiệm tích cực quan trọng trong cuộc sống. Các nhà tâm lý học gọi cách tiếp cận này là tăng cường động lực hướng đến xã hội.
Thay vì chỉ cố gắng né tránh những vấn đề hay xung đột trong mối quan hệ, những người có động lực tiếp cận tích cực thường chủ động tìm kiếm những điều tốt đẹp và tận dụng chúng để nuôi dưỡng, củng cố mối quan hệ.
Cách thực hiện như sau: Hãy thử hình dung một cuộc trò chuyện giữa bạn và người bạn đời. Khi có động lực hướng đến những điều tích cực, bạn sẽ chú tâm nhiều hơn đến những cảm xúc dễ chịu trong lúc trò chuyện, đồng thời cảm nhận rằng đối phương đang thực sự lắng nghe, thấu hiểu và đáp lại mình. Người bạn đời của bạn cũng sẽ cảm nhận được nguồn năng lượng tích cực ấy, từ đó nhìn nhận bạn như một người biết lắng nghe và đáp ứng những nhu cầu cảm xúc của họ.
Sự tích cực từ một người có thể lan tỏa sang người còn lại, tạo thành một vòng tương tác tích cực mà cuối cùng cả hai đều được hưởng lợi.
Sau một năm mà mối quan hệ của bạn có thể đã phải đối mặt với những áp lực từ bên ngoài chưa từng có, việc xây dựng một nền tảng tâm lý tích cực, giúp cả hai biết nhận ra và tận dụng những điều tốt đẹp vẫn hiện diện trong mối quan hệ, chính là một khởi đầu đáng giá.
Image by congerdesign from Pixabay
2. Hãy nuôi dưỡng tinh thần lạc quan
Dù những chuyện đã xảy ra trong quá khứ không phải lúc nào cũng diễn ra như mong muốn, điều quan trọng là bạn vẫn cần giữ thái độ lạc quan về tương lai. Tuy nhiên, không phải kiểu lạc quan nào cũng mang lại hiệu quả như nhau.
Một nghiên cứu năm 2020 của Krystan Farnish và Lisa Neff phát hiện rằng: những người có xu hướng nhìn cuộc sống theo hướng tích cực nói chung thường có khả năng đối mặt và vượt qua những xung đột trong mối quan hệ hiệu quả hơn. Như cách các tác giả diễn đạt, họ có khả năng “gạt bỏ những chuyện không vui để tiếp tục bước tiếp” tốt hơn so với những người chỉ lạc quan về chính mối quan hệ tình cảm của mình.
Có vẻ như khi một người đặt tất cả những kỳ vọng tươi đẹp vào riêng mối quan hệ tình cảm, họ dễ hình thành suy nghĩ rằng mình sẽ hiếm khi phải trải qua những trải nghiệm tiêu cực với người bạn đời. Nhưng điều đó khó có thể trở thành hiện thực, ngay cả trong những mối quan hệ tốt đẹp nhất. Và khi thực tế không diễn ra như kỳ vọng, họ sẽ dễ rơi vào cảm giác thất vọng.
3. Tăng cường tính linh hoạt tâm lý
Hãy học cách thuận theo dòng chảy của cuộc sống. Nói cách khác, hãy tập chấp nhận những cảm xúc của mình mà không vội vàng phòng vệ hay phản ứng một cách tiêu cực. Bạn hoàn toàn có thể điều chỉnh hành vi của bản thân. Bạn không nhất thiết lúc nào cũng phải làm mọi việc theo cách cũ, hay luôn đến những địa điểm quen thuộc như trước đây. Đừng quá cố chấp với những thói quen đã hình thành. Thay vào đó, hãy thử cởi mở hơn và cho phép bản thân trải nghiệm những cách làm mới.
Một nghiên cứu năm 2020 của Karen Twiselton và các cộng sự cho thấy, mức độ linh hoạt tâm lý càng cao thì chất lượng mối quan hệ càng tốt. Một phần lý do là bởi những người có tính linh hoạt tâm lý cao thường trải nghiệm nhiều cảm xúc tích cực hơn và ít cảm xúc tiêu cực hơn.
Chẳng hạn, việc xoay xở với những dịp lễ thường niên và các truyền thống gia đình đôi khi có thể trở thành một thách thức lớn đối với các cặp đôi, thậm chí dễ dẫn đến những bất đồng và xung đột. Tuy nhiên, nếu cả hai cùng từ bỏ suy nghĩ cứng nhắc rằng mọi việc nhất định phải được thực hiện theo một cách nào đó, để thay thế bằng thái độ cởi mở và sẵn sàng thích nghi, sự hòa hợp trong mối quan hệ sẽ được cải thiện đáng kể.
4. Đôi khi, đặt bản thân lên trước chữ “chúng ta” cũng không sao
Trong một mối quan hệ tình cảm, có những người rất dễ đóng vai người hy sinh tất cả, luôn đặt nhu cầu và mong muốn của đối phương lên trên bản thân. Nếu bạn nhận thấy mình cũng thường xuyên như vậy, hãy thử dành nhiều sự quan tâm hơn cho chính mình.
Điều đó không khiến bạn trở thành một người ích kỷ hay một người bạn đời tồi tệ. Ngược lại, khi bạn có sức khỏe tâm lý tốt, người bạn đời và chính mối quan hệ của bạn cũng sẽ được hưởng lợi từ điều đó.
Các nhà nghiên cứu đã xác định bốn đặc điểm cốt lõi góp phần tạo nên sức khỏe tâm lý tốt, bao gồm: sự cởi mở với cảm xúc, sự ấm áp trong cách đối xử, những cảm xúc tích cực và tính thẳng thắn, chân thật.
Những đặc điểm này giúp mỗi người hiểu rõ hơn mình là ai, cảm thấy hài lòng và chấp nhận bản thân hơn, có cái nhìn lạc quan hơn về cuộc sống, giảm xu hướng phản ứng hung hăng, ít lợi dụng người khác và hạn chế những hành vi chống đối xã hội.
Bạn có thể thấy rằng, những điều tốt đẹp dành cho bản thân trong trường hợp này cũng chính là những điều có lợi cho người bạn đời của bạn.
5. Hãy làm điều gì đó cho người bạn đời
Tuy nhiên, một mối quan hệ không thể chỉ xoay quanh bản thân bạn. Đôi khi, đặt người bạn đời lên trước và quan tâm đến những mong muốn của họ cũng là một phần quan trọng trong việc xây dựng đời sống lứa đôi.
Một nghiên cứu năm 2020 của Johanna Peetz và các cộng sự cho thấy, việc ưu tiên người bạn đời có thể giúp bạn cảm thấy gắn bó với họ hơn, gia tăng những cảm xúc tích cực, giảm bớt cảm xúc tiêu cực và cải thiện cách bạn cảm nhận về chất lượng mối quan hệ.
Trong năm mới, hãy chủ động tìm kiếm những cơ hội để mang lại niềm vui và sự hài lòng cho người bạn đời. Thỉnh thoảng, hãy để họ được làm theo ý mình, đồng thời ủng hộ những điều họ muốn thực hiện. Đừng lúc nào cũng chỉ đặt mong muốn và nhu cầu của bản thân lên hàng đầu.
Điều quan trọng là học cách cân bằng giữa việc chăm sóc chính mình và quan tâm đến người mình yêu. Bởi một mối quan hệ lành mạnh không đòi hỏi một người phải luôn hy sinh, mà cần cả hai biết dành chỗ cho nhau trong cuộc sống.
6. Đừng quá khắt khe với chính mình
Rất nhiều quyết tâm đầu năm thường tập trung vào hình thể. Mong muốn ăn uống lành mạnh hơn hay chăm chỉ tập luyện hơn đôi khi đều xuất phát từ cùng một mục tiêu: sở hữu một thân hình hấp dẫn hơn. Thế nhưng, nghiên cứu của Xue Lei cho thấy có thể bạn không thực sự hiểu rõ người bạn đời mong muốn bạn có ngoại hình như thế nào.
Phụ nữ thường có xu hướng đánh giá quá cao mức độ gầy mà họ nghĩ bạn đời nam mong muốn ở mình. Tương tự, nam giới thường cho rằng bạn đời nữ muốn họ có thân hình cơ bắp hơn so với mong muốn thực sự của những người phụ nữ.
Thoạt nghe, điều này có vẻ không gây ra vấn đề gì đáng kể. Nhưng trên thực tế, trong cả hai trường hợp, mỗi người đều trở nên khắt khe và đặt ra những yêu cầu cao hơn đối với chính mình. Một phần nguyên nhân là do họ hiểu sai về hình mẫu ngoại hình mà người bạn đời thực sự mong muốn.
Đôi khi, áp lực khiến chúng ta không ngừng cố gắng thay đổi ngoại hình không đến từ những đòi hỏi của người mình yêu, mà xuất phát từ chính những kỳ vọng do chúng ta tự đặt ra. Vì vậy, đừng quá khắt khe với bản thân chỉ để cố gắng trở thành một hình mẫu mà có thể người bạn đời chưa bao giờ yêu cầu bạn phải đạt được.
7. Duy trì sự gần gũi qua những tiếp xúc cơ thể
Tôi đã dành điều đơn giản nhất trong danh sách này cho phần cuối cùng: Hãy chạm vào người bạn đời của bạn nhiều hơn.
Trong một nghiên cứu theo dõi 115 người tham gia trong vòng 10 ngày, Cheryl Carmichael và các cộng sự phát hiện rằng việc chủ động trao đi và đón nhận những cử chỉ tiếp xúc cơ thể, chẳng hạn như nắm tay, ôm ấp hay hôn nhau, có mối liên hệ với sự gia tăng cảm giác gắn bó và chất lượng mối quan hệ.
Điều đáng chú ý là việc được người bạn đời chạm vào còn mang lại một lợi ích khác: giúp bạn cảm thấy mình được thấu hiểu và công nhận về mặt cảm xúc. Đó là cảm giác rằng những cảm xúc, suy nghĩ và trải nghiệm của mình được đối phương nhìn nhận, trân trọng và đón nhận.
Ai trong chúng ta lại không muốn có thêm những khoảnh khắc như thế trong năm mới?
