Cơ thể thường thấu biết trước khi tâm trí kịp nhận ra

NHỮNG ĐIỂM CHÍNH

• Nhiều người bỏ lỡ các tín hiệu của cơ thể vì họ từng được dạy phải kìm nén chúng xuống.
• Tín hiệu cơ thể là lời mời gọi hãy dừng lại một nhịp, chứ không phải lời cảnh báo rằng có điều gì đó bất ổn.
• Phản hồi các tín hiệu của cơ thể bằng những bài thực hành định tâm nhỏ có thể ngăn chặn trạng thái quá tải.
• Phản ứng của bạn rất quan trọng; hãy lắng nghe cơ thể mình.

Có một khoảnh khắc mà hầu hết chúng ta đều không nhận thức được khi nó đang diễn ra, đó chính là khoảnh khắc ngay trước khi bạn rơi vào trạng thái quá tải. Trước khi những giọt nước mắt chực trào, trước khi sự khép kín hay niềm bực dọc vô cớ xuất hiện. Đó là lúc cơ thể cố gắng thu hút sự chú ý của bạn bằng một cách đầy tinh tế và lặng lẽ.

Rất nhiều người trong chúng ta bỏ lỡ khoảnh khắc ấy. Chúng ta bỏ lỡ không phải vì vô tâm, mà vì chúng ta từng được dạy phải gắng gượng vượt qua hoặc phải tỏ ra ổn. Thế nhưng, cơ thể sẽ không chấp nhận cam chịu mãi theo cách đó. Nó luôn lên tiếng từ sớm và một cách trung thực; và khi chúng ta bắt đầu nhận biết được những tín hiệu sớm ấy, tâm trí ta mới bắt đầu hiểu rõ mọi chuyện hơn.

Source: Tima Miroshnichenko/ Pexels

Cơ thể luôn nhận biết mọi điều trước tiên

Hệ thần kinh của bạn luôn không ngừng quét tìm sự an toàn. Đây không phải là điều bạn chủ động chú ý hay thực hiện, mà nó chỉ đơn thuần diễn ra một cách thầm lặng ở phía sau, giống như hơi thở hay cái chớp mắt. Nó cũng phản ứng rất nhanh. Nhanh hơn cả suy nghĩ, nhanh hơn mọi lời giải thích, và nhanh hơn cả những câu chuyện bạn tự huyễn hoặc bản thân rằng mình "quá nhạy cảm".

Có lẽ bạn đã từng cảm thấy những điều này trước đây:

• Bạn đang trò chuyện với ai đó, và đột nhiên lồng ngực thắt lại chẳng vì lý do rõ ràng nào.
• Bạn bước vào một căn phòng, và bụng dạ cồn cào thắt lại dù chẳng có điều gì "bất ổn" xảy ra.
• Bạn trở về nhà và cảm thấy kiệt sức theo một cách mà giấc ngủ chẳng thể nào xoa dịu được.
• Ai đó hỏi bạn dạo này thế nào, và bạn thực sự không biết phải trả lời ra sao.

Những điều này không hề ngẫu nhiên. Chúng là những tín hiệu cho thấy cơ thể đang báo cho chúng ta biết rằng đã có một sự dịch chuyển nào đó vừa xảy ra.

Vì sao chúng ta không nắm bắt được những tín hiệu ấy?

Hầu hết mọi người đều không được nuôi dạy để chú ý đến thế giới nội tâm của chính mình. Nhiều người trong chúng ta lớn lên trong những môi trường mà ở đó:

• Cảm xúc bị xem nhẹ hoặc giảm thiểu giá trị.
• Sự bình tĩnh là điều bắt buộc nhưng không phải lúc nào cũng được nâng đỡ.
• Sự tức giận hay nỗi buồn luôn đi kèm với những hệ lụy.
• Sự tự lập được ngợi ca nhiều hơn là sự gắn kết.
• Sức mạnh đồng nghĩa với việc "không được cảm nhận gì cả".

Vì vậy, chúng ta học cách ngắt kết nối với cơ thể của chính mình để duy trì sự gắn kết với những người xung quanh. Cách đó có thể hiệu quả trong một thời gian cho đến một ngày nó không còn tác dụng nữa. Khi ấy, cơ thể sẽ bắt đầu lên tiếng mạnh mẽ hơn thông qua sự lo âu, cảm giác dễ bị kích động, trạng thái đóng băng, hoặc một cảm giác mơ hồ rằng có điều gì đó đang bất ổn.

Cơ thể không hề phản ứng thái quá

Một trong những bước chuyển mình mang lại khả năng chữa lành mạnh mẽ nhất mà tôi chứng kiến trong trị liệu là khi một ai đó nhận ra rằng cơ thể họ không phải đang "làm quá" lên, mà trái lại, nó đang vô cùng thành thực. Ngay cả những phản ứng mà bạn không hề thích, như Thôi thúc muốn thu mình lại, hay việc suy nghĩ quá mức, đều là những nỗ lực nhằm bảo vệ bạn. Đó là những chiến lược cũ kỹ từng giúp bạn sống sót qua những giai đoạn gian khó trong đời.

Bước chuyển dịch ấy thực sự hiển hiện khi câu hỏi được đổi từ "Mình bị làm sao thế này?" thành "Cơ thể đang cố nói với mình điều gì ngay lúc này?". Sự thay đổi trong thế giới quan đó có khả năng tái sinh cả một cuộc đời.

Những tín hiệu sớm

Tín hiệu của mỗi người là hoàn toàn khác nhau, nhưng dưới đây là một vài biểu hiện thường gặp:

• Một chút thắt nhẹ nơi lồng ngực.
• Năng lượng đột ngột sụt giảm.
• Cảm thấy mơ màng, trống rỗng hoặc mất kết nối với thực tại.
• Cơ hàm bị căng cứng.
• Gặp khó khăn trong việc tập trung.
• Một cảm giác hối hả, cấp bách không hề tương xứng với hoàn cảnh thực tại.
• Cảm thấy "sai sai" mà không có lý do rõ ràng.

Đó chính là những lời thì thầm xuất hiện từ rất lâu trước khi cơn khủng hoảng hay trạng thái đóng băng thực sự đổ ập xuống.

Bạn có thể làm gì khi nhận thấy những tín hiệu ấy?

Một khi đã bắt đầu nhận biết được các tín hiệu, bạn có thể phản hồi chúng sớm hơn. Không cần đến những can thiệp đao to búa lớn, mà chỉ cần những thay đổi nhỏ để định tâm và kéo bản thân về với hiện tại, chẳng hạn như:

• Dừng lại một vài giây.
• Đặt một bàn tay lên ngực hoặc lên bụng.
• Gọi tên những gì bạn đang cảm nhận về mặt thể chất mà không sa đà vào việc thêu dệt nên một câu chuyện.
• Hạ chậm nhịp thở ra.
• Bước ra ngoài một lát nếu bạn thấy cần thiết.

Những hành động này không nhằm mục đích "sửa chữa" hay giải quyết bất kỳ điều gì; thay vào đó, chúng hiện diện để giúp bạn dành ra một khoảnh khắc ngắn ngủi nhằm đưa cơ thể trở về trạng thái cân bằng nội tại.

Học lại cách lắng nghe

Chữa lành không phải là việc biến bản thân thành một thực thể có khả năng tự điều hòa cảm xúc một cách hoàn hảo. Đó là hành trình trở nên thân thuộc với những tín hiệu của chính mình. Đó là việc lắng nghe được lời thì thầm trước khi nó biến thành một tiếng thét gào. Đó là việc học cách đủ tin tưởng cơ thể để dung dưỡng và để nó dẫn dắt bạn, thay vì đối xử với nó như một thứ gì đó mà bạn buộc phải chế ngự và quản lý.

Những phản ứng của bạn hoàn toàn có cơ sở. Cơ thể bạn chỉ đang nỗ lực bảo vệ bạn mà thôi. Bạn không cần phải đợi cho đến khi bản thân rơi vào trạng thái hoàn toàn quá tải mới bắt đầu chăm sóc chính mình. Bạn có thể bắt đầu ngay từ tín hiệu đầu tiên, dẫu cho nó có khẽ khàng và lặng lẽ đến đâu. 

Tham khảo: Psychology Today