Một kỹ thuật tức thì giúp bạn cảm thấy bình an hơn

Tác giả: Leo Babauta

Gần đây, tôi đang thực hành một kỹ thuật rất đơn giản nhưng lại có chiều sâu đáng kinh ngạc. Kỹ thuật này giúp tôi cảm thấy bớt căng thẳng, bớt bực bội, không còn bị cảm giác quá tải đè nặng, và điều đặc biệt là nó gần như phát huy tác dụng ngay lập tức.

Kỹ thuật này bắt nguồn từ quá trình tôi tìm hiểu về Phật giáo, đặc biệt là quan niệm cho rằng cái tôi riêng biệt mà mỗi chúng ta vẫn mặc nhiên tin rằng mình đang sở hữu thực chất chỉ là một ảo tưởng. Nói cách khác, ý niệm rằng chúng ta là một cá thể độc lập, tách biệt khỏi tất cả mọi người và mọi thứ xung quanh, chỉ là điều do chính tâm trí chúng ta tạo ra.

Khi suy ngẫm về điều này, tôi gần như luôn nhận ra rằng cách chúng ta nhìn nhận bất kỳ tình huống nào cũng được hình thành trong tâm trí. Chính chúng ta kiến tạo nên thực tại mà mình cảm nhận và tin là có thật.

Hãy xem một vài ví dụ sau:

- Ai đó nói với tôi một điều gì đó khiến tôi cảm thấy như mình đang bị chỉ trích. Tôi bắt đầu bực bội vì có cảm giác rằng người này lúc nào cũng chỉ biết phê phán mình. Cách hiểu đó không nhất thiết là sai, nhưng nó chỉ là một trong nhiều cách diễn giải sự việc, và chính tôi đã tạo ra cách nhìn ấy trong đầu mình. Chẳng hạn, tôi cũng có thể nhìn nhận rằng người này đang bày tỏ một nhu cầu nào đó với mình; hoặc họ đang bị tổn thương và cố gắng tìm kiếm sự giúp đỡ; hoặc có lẽ họ thực sự nghĩ rằng những lời góp ý của mình sẽ hữu ích cho tôi; thậm chí, có thể họ đơn giản là không nhận ra những lời nói ấy đang khiến tôi cảm thấy như thế nào.

- Tôi cảm thấy căng thẳng trước một cuộc họp sắp tới vì không chắc mọi người có thích phần thuyết trình của mình hay không. Trong đầu tôi xuất hiện những suy nghĩ rằng có thể họ sẽ cho rằng bài thuyết trình thật ngớ ngẩn, và rồi tôi sẽ cảm thấy mình chẳng khác nào một kẻ ngốc. Những suy nghĩ ấy khiến tôi căng thẳng đến mức hoặc dành thời gian chuẩn bị lâu gấp mười lần mức cần thiết (chuẩn bị quá mức), hoặc né tránh việc bắt tay vào làm vì nghĩ đến nó đã thấy áp lực. Nhưng thực chất, những phản ứng mà tôi tưởng tượng người khác có thể dành cho bài thuyết trình của mình hoàn toàn là những điều do tâm trí tôi dựng lên. Ngay cả khi họ thực sự có phản ứng tiêu cực, việc cho rằng phản ứng đó nói lên điều gì đó tồi tệ về con người tôi cũng chỉ là một cách diễn giải mà thôi. Có thể họ đơn giản không thích những màu sắc tôi sử dụng, hoặc họ bị dị ứng với từ “về mặt kỹ thuật” mà tôi hoàn toàn không hề hay biết, hoặc đơn giản là hôm đó họ đang có một ngày không vui.

- Tôi không duy trì được sự nhất quán khi cố gắng thay đổi một thói quen. Chẳng hạn, tôi muốn ăn uống lành mạnh mỗi ngày và tập thể dục vào tất cả các ngày trong tuần, nhưng tuần vừa rồi tôi lại bỏ lỡ vài buổi. Điều đó khiến tôi cảm thấy thất vọng về chính mình. Nếu thử nhìn sâu hơn vào cách mình đang diễn giải sự việc, có thể tôi sẽ nhận ra rằng đâu đó trong tâm trí, tôi đang tin rằng việc không thể thực hiện hoàn hảo kế hoạch thay đổi thói quen đồng nghĩa với việc bản thân có điều gì đó không tốt, rằng mình chưa đủ tốt. Nhưng đó chỉ là một câu chuyện do chính tâm trí tôi tạo ra. Thay vì vậy, việc bỏ lỡ vài ngày có thể đơn giản chỉ cho thấy tôi cần đặt thêm lời nhắc nhở, hoặc đang cảm thấy quá tải, quá căng thẳng, hoặc rằng thay đổi thói quen vốn dĩ là một việc không hề dễ dàng!

Đó chỉ là một vài ví dụ. Trên thực tế, phần lớn những cảm xúc như căng thẳng, bực bội, tức giận, lo âu, cảm giác quá tải, tội lỗi, xấu hổ và thất vọng mà chúng ta trải qua đều bắt nguồn từ cách chúng ta diễn giải những gì đang xảy ra. Và cách diễn giải ấy được hình thành ngay trong tâm trí mình.

Điều này không có nghĩa là những gì chúng ta nghĩ đều sai, hay chỉ là giả tạo, không có thật. Nó có nghĩa rằng những suy nghĩ và cách nhìn nhận ấy được chính chúng ta tạo ra, chúng là những cấu trúc do tâm trí kiến tạo. Và nếu chính chúng ta là người tạo ra chúng, thì chúng ta cũng có thể thay đổi chúng.

Image by ELG21 from Pixabay

Kỹ thuật tức thì

Vậy tôi thực hành kỹ thuật này như thế nào?

1. Khi nhận ra mình đang cảm thấy căng thẳng dưới bất kỳ hình thức nào, tôi dừng lại và chú ý đến cảm xúc đang diễn ra bên trong mình. Đây chính là bước then chốt bởi nếu không nhận biết được trạng thái cảm xúc của mình, tôi sẽ không thể thực hành kỹ thuật này.
2. Sau đó, tôi tự nhủ với bản thân một từ: “Tưởng tượng”. (Bạn cũng có thể chọn một từ khác phù hợp với mình.)
3. Từ này nhắc nhở tôi rằng thực tại mà mình đang nhìn nhận thực chất được chính tâm trí kiến tạo nên, và chính cách diễn giải ấy đang khiến tôi buồn bực, căng thẳng, cảm thấy quá tải. Khi nhận ra mọi thứ đều được hình thành trong tâm trí, tôi hiểu rằng mình đang sống trong một thế giới do chính mình tạo dựng.

Điều này giúp tôi không còn nhìn nhận mọi chuyện quá nghiêm trọng. Ngay trong khoảnh khắc ấy, tôi cảm thấy tâm trí mình trở nên rộng mở, nhẹ nhõm hơn. Tôi cảm nhận được sự bình an.

Tôi hiểu rằng vào chính thời điểm đó, chẳng có điều gì thực sự đáng để mình phải căng thẳng, bởi nếu gạt bỏ toàn bộ thực tại do tâm trí kiến tạo (tất cả những gì tôi đang tưởng tượng trong đầu)… thì điều còn lại chỉ là một khoảnh khắc tươi đẹp mà tôi đang thực sự được sống.

Khi không còn bị chi phối bởi cách nhìn nhận chủ quan của mình, khi gạt bỏ tất cả những điều do tâm trí tự vẽ nên, điều còn lại chính là một khoảnh khắc bình yên và tuyệt đẹp.

Sự bình yên ấy có thể xuất hiện ngay tức thì, chỉ cần bạn cho phép điều đó xảy ra.