Thói quen 1 phút để gắn kết mọi mối quan hệ

Trong một tuần bận rộn, chúng ta thường có vô vàn những cuộc trò chuyện lướt qua với bạn bè hay đồng nghiệp, kiểu như thế này:

Bạn: Dạo này bồ sao rồi?

Người bạn: Mình ổn! À... tuần sau mẹ mình phải làm một ca phẫu thuật lớn. Mình lo quá, nên chắc tuần tới sẽ vào bệnh viện chăm mẹ.

Bạn: Ôi thương bác quá! Mong mọi điều bình an và ca phẫu thuật thành công nhé!

Người bạn: Mình cảm ơn nhen!

Bạn: Mình sẽ luôn nghĩ về bồ và bác.

Hầu hết chúng ta đều nói lời ấy bằng tất cả sự chân thành. Nhưng thành thật mà nói: Một tuần sau đó, guồng quay cuộc sống có lẽ đã cuốn trôi tâm trí ta khỏi ca phẫu thuật ấy. Ta nói “Mình sẽ nhớ đến bồ” như một phản xạ tự nhiên của lòng tốt và sự lịch thiệp, nhưng thường thì câu chuyện cũng khép lại ngay tại đó. Và thế là, chúng ta đã vô tình bỏ lỡ một cơ hội để chạm sâu vào tâm hồn nhau.

Bây giờ, hãy thử tưởng tượng câu chuyện ấy diễn ra theo một hướng khác: 

Bạn: Ca phẫu thuật vào ngày nào thế bồ?

Người bạn: Sáng thứ Năm á. Bắt đầu lúc 9 giờ và chắc mất khoảng ba tiếng. 

Bạn: Tuần này có việc gì cần mình đỡ đần một tay không? 

Người bạn: Không đâu, nhưng mình cảm ơn bồ nhiều vì đã hỏi thăm nhé.

Và rồi, hãy hình dung bạn gửi một dòng tin nhắn vào tối thứ Tư: "Nghĩ đến bồ và bác vào ngày mai. Mong ca phẫu thuật thật suôn sẻ nhé." Hoặc có thể, bạn khẽ hỏi thăm vào chiều thứ Năm: "Ca phẫu thuật của bác ổn cả chứ bồ?" Nói cách khác, bạn đã chọn quay lại. Bạn chọn ghi nhớ. Bạn chọn "tìm lại và lắng nghe". Và chính hành động nhỏ nhoi chưa đầy một phút ấy lại mang một sức nặng sưởi ấm tâm hồn vô cùng lớn lao.

Việc "tìm lại và lắng nghe" gửi đi những thông điệp ngầm nhưng vô cùng mạnh mẽ đến đối phương:

• Bạn thực lòng nâng niu những gì họ đã trải lòng về một điều quan trọng đối với họ.
• Bạn đủ quan tâm để hỏi han, đào sâu vào câu chuyện ấy.
• Bạn ghi nhớ từng lời họ nói.
• Bạn thấu cảm với những suy tư, xúc cảm sâu kín bên trong họ.
• Bạn vẫn nhớ đến người bạn của mình ngay cả khi họ không ở bên.

Bằng cách chủ động hỏi thăm vào đúng ngày sự kiện của người bạn diễn ra, bạn đang chứng minh rằng mình thực sự đặt tâm tư vào họ và vào kết quả của câu chuyện.

Image: Callist0/Shutterstock

Hành động này chính là biểu hiện rõ nét nhất của sự phản hồi chân thành. Hai nhà nghiên cứu về mối quan hệ, Harry Reis và Shelly Gable, đã mô tả sự phản hồi này như một trong những chất xúc tác quan trọng nhất để tạo nên một mối quan hệ gắn kết, bền chặt. Nó bao hàm việc thấu hiểu nhu cầu của đối phương, công nhận cảm xúc của họ và thể hiện sự chở che, chăm sóc. Và việc "tìm lại và lắng nghe" đã vẹn toàn cả ba điều đó.

Không chỉ vậy, hành động này còn khỏa lấp hai nhu cầu tâm lý sâu thẳm của con người: nhu cầu được thuộc về và nhu cầu thấy mình có giá trị. Khi ai đó chủ động hỏi thăm bạn sau một câu chuyện cũ, họ đang gửi đi một lời nhắn nhủ giản dị rằng: những gì bạn sẻ chia rất có giá trị, và chính bản thân bạn cũng vô cùng quan trọng.

Thói quen ấy giúp bạn trở thành một người bạn tuyệt vời hơn, khiến tình bạn thêm phần sâu sắc. Và dù ở đây chúng ta đang nói về tình bạn, thì thói quen này vẫn là chiếc chìa khóa vạn năng cho mọi mối quan hệ khác, từ đồng nghiệp, người yêu, bạn đời cho đến những người thân yêu trong gia đình.

Vì vậy, đây là thử thách dành cho bạn: Hãy trở thành một người biết "tìm lại và lắng nghe", một người biến việc quay lại hỏi thăm người khác thành một thói quen tự nhiên trong đời.

Hỏi thăm: Việc dễ làm nhưng lại hiếm hoi

Đáng buồn thay, việc chủ động hỏi thăm lại không mấy phổ biến. Bạn có thể nghĩ rằng nguyên do là vì thiếu kỹ năng, bởi lẽ một vài cử xử trong xã hội đòi hỏi trí tuệ cảm xúc rất cao. Thế nhưng, việc "tìm lại và lắng nghe" thực ra chẳng cần đến tài năng thiên bẩm nào cả. Trong hầu hết các trường hợp, nó chỉ đơn thuần là một dòng tin nhắn ngắn ngủi mà thôi.

Một lý do khác mà mọi người thường vin vào để giải thích cho sự vô tâm của mình là vì "trí nhớ kém". Nhưng cái cớ ấy khó mà đứng vững. Nó chẳng thể lý giải được vì sao chúng ta có thể nhớ như in lịch hẹn khám bệnh của chính mình, nhưng lại dễ dàng quên bẵng ca phẫu thuật của mẹ người bạn thân.

Nguyên nhân thực sự khiến việc hỏi thăm trở nên xa xỉ là bởi nó đòi hỏi chúng ta phải bước ra khỏi chiếc kén "vị kỷ" vốn có, để đón nhận những bận lòng của bạn bè như thể đó là nỗi niềm của chính mình. Tôi nói điều này không phải để phán xét. Việc ưu tiên cho những lo toan của bản thân là bản năng rất tự nhiên của con người; thế nên, ta mới cần một chút nỗ lực tự thân để mở lòng và trao đi sự chăm chút tương tự cho một ai đó khác.

Tôi thú thật rằng mình từng không phải là một người biết hỏi thăm giỏi. Nhưng một khi nhận ra sức mạnh diệu kỳ của thói quen nhỏ bé này, tôi đã quyết định thử nghiệm nó một cách nghiêm túc và chủ đích hơn. Tôi đã học được gì từ hành trình tự mình thực hành ấy? Bài học lớn nhất không nằm ở việc mọi người trân quý những tin nhắn ấy đến nhường nào, dù điều đó là chắc chắn. Điều bất ngờ hơn cả chính là những gì thói quen này đã tưới tắm cho tâm hồn tôi: Dành một chút thời gian để ghi nhớ và khẽ hỏi han đã giúp tôi cảm thấy mình được gắn kết sâu sắc hơn với những người đi qua cuộc đời mình.

Nghệ thuật "Tìm lại và Lắng nghe": Quy trình 4 bước

Để giúp bạn dễ dàng nuôi dưỡng thói quen này, hãy cùng thực hành qua 4 bước đơn giản được gói gọn trong từ khóa FLOW dưới đây:

• F – Feelings (Cảm nhận): Hãy chậm lại một nhịp để lắng nghe cảm xúc của đối phương. Những rung động trong tâm hồn thường hé lộ điều gì là quan trọng nhất với họ. Nếu bạn nhận thấy họ đang hào hứng, lo lắng, bồn chồn hay tràn đầy hy vọng về một điều gì đó, đó chính là dấu hiệu cho thấy câu chuyện này rất cần được bạn quay lại hỏi thăm. Nhưng nếu bạn không thể đoán định được cảm xúc của họ thì sao? Chẳng sao cả. Bạn chỉ cần nhẹ nhàng hỏi xem họ đang cảm thấy thế nào về sự kiện sắp tới. Thực ra, bạn không nhất thiết phải thấu suốt tường tận cảm xúc của họ; điều duy nhất bạn cần làm là nhận ra họ đang thực sự bận lòng về một điều có ý nghĩa với chính họ.
• L – Learn more (Tìm hiểu sâu hơn): Hãy khéo léo đặt vài câu hỏi và chú ý đến những chi tiết nhỏ như ngày giờ. Nếu người bạn ấy nhắc đến một buổi phỏng vấn xin việc, một lịch hẹn khám bệnh, một cuộc trò chuyện khó khăn hay một chuyến đi đầy hứa hẹn, hãy hỏi xem khi nào điều đó diễn ra. Chính những chi tiết nhỏ này sẽ là cái cớ dịu dàng để bạn chủ động hỏi thăm sau này.
• O – Organize a reminder (Sắp xếp lời nhắc): Nếu bạn sợ guồng quay cuộc sống sẽ làm mình quên bẵng đi, hãy ghi nhanh một dòng chú thích vào lịch hoặc đặt một lời nhắc trên điện thoại. Việc này chỉ mất vài giây thôi, nhưng lại làm tăng đáng kể cơ hội để bạn nhớ ra và chạm mở một cuộc trò chuyện sau đó.
• W – Write back later (Viết lời nhắn gửi): Vào đúng ngày sự kiện diễn ra hoặc cận kề thời điểm đó, hãy gửi đi một dòng tin nhắn ngắn gọn. Đó có thể là một lời chúc may mắn trước giờ họ vào phòng họp, một lời hỏi thăm buổi phỏng vấn diễn ra thế nào, hay một cái chạm khẽ sau ca phẫu thuật. Dòng tin nhắn ấy chẳng cần phải dài dòng văn tự; giá trị thiêng liêng của nó nằm ở chỗ: Bạn đã chọn ghi nhớ.

Món quà từ một người biết sẻ chia

Giờ thì, hãy thử đổi vai một chút: Trong cuộc đời mình, bạn có may mắn sở hữu một người biết "tìm lại và lắng nghe" hay không, một người luôn chăm chú lắng nghe, ghi nhớ từng điều bạn sẻ chia và luôn quay lại hỏi thăm bạn sau đó?

Những người biết hỏi thăm như thế luôn là một lời nhắc nhở ấm áp rằng: Những gì chúng ta trăn trở đều có giá trị. Có được những người bạn như vậy là một món quà vô giá trong đời. Nếu bạn chưa từng làm điều đó, hãy gửi một lời cảm ơn chân thành đến họ vì đã luôn ở đây, lắng nghe và ghi nhớ. Để rồi sau đó, bạn có thể tiếp nối vòng tay ấm áp này bằng cách tự mình trở thành một người biết "tìm lại và lắng nghe" cho một ai đó khác.

Tác giả: Joel Wong Ph.D.

Nguồn: The One-Minute Habit That Can Deepen Any Relationship | Psychology Today