Mối quan hệ đã đi đến hồi kết? Nhận diện những dấu hiệu của sự rút lui trong tình yêu

NHỮNG ĐIỂM CHÍNH

* Dấu hiệu dự báo rõ nhất của sự rút lui về mặt cảm xúc là chính sự rút lui về mặt cảm xúc.

* Những mối quan hệ lành mạnh luôn có sự hiện diện của những hành vi hỗ trợ nhau hằng ngày và khả năng đáp lại nhu cầu giao tiếp của đối phương.

* Giao tiếp qua các phương tiện kỹ thuật số có thể tạo ra khoảng cách cảm xúc do sự mơ hồ trong thông điệp và độ trễ trong phản hồi.

Khi đã hẹn hò với ai đó được một thời gian, có thể bạn sẽ đến một thời điểm mà bản thân cảm nhận được rằng mọi thứ dường như đã khác trước. Có lẽ bạn trở nên bất an, lo lắng hơn, hoặc không còn đủ tin tưởng để hình dung về một tương lai chung của hai người. Bạn bè và gia đình cũng nhận thấy sự thay đổi trong thái độ hay cách cư xử của bạn. Bạn dường như luôn có điều gì đó canh cánh trong lòng, tâm trí không lúc nào được yên, thường xuyên kiểm tra tin nhắn hoặc email, đôi khi chỉ để xem người ấy đã đọc tin nhắn cuối cùng bạn gửi hay chưa, rồi tự hỏi vì sao họ vẫn chưa hồi âm.

Khi sự im lặng trở nên vang dội đến mức không thể làm ngơ, có lẽ đã đến lúc bạn cần tự hỏi liệu tình yêu có còn tươi mới như những ngày đầu, hay vẻ đẹp của nó đang dần phai nhạt. Các nghiên cứu khoa học có thể giúp chúng ta hiểu rõ hơn về điều này.

Nhận diện sự rút lui khỏi một mối quan hệ

Molly Schwarzenberger và cộng sự (2025) đã nghiên cứu cách nhận diện sự rút lui về mặt cảm xúc thông qua việc khảo sát các mô hình học máy có khả năng xác định chính xác những dấu hiệu liên quan đến hành vi, tâm lý và giao tiếp. Nghiên cứu được thực hiện trên 156 cặp đôi tại Canada cho thấy, yếu tố dự báo tốt nhất cho sự rút lui về mặt cảm xúc chính là hành vi rút lui về mặt cảm xúc, tiếp theo lần lượt là những hành vi hỗ trợ nhau hằng ngày, mức độ đáp lại trong giao tiếp, xu hướng né tránh trong gắn bó và tần suất xảy ra xung đột.

Khi bàn về việc nhận diện những dấu hiệu bất ổn trong tình yêu, Schwarzenberger và cộng sự thừa nhận rằng môi trường kỹ thuật số khiến những tương tác cảm xúc trở nên phức tạp hơn. Các tác giả chỉ ra một số khó khăn nảy sinh khi giao tiếp trực tiếp được chuyển sang không gian trực tuyến, chẳng hạn như sự mơ hồ của ngôn từ trong tin nhắn và việc phản hồi không đồng thời. Những đặc điểm này có thể tạo ra khoảng cách cảm xúc, gây hiểu lầm và khiến kỳ vọng về sự thân mật trong mối quan hệ trở nên thiếu ổn định.

Các tác giả cũng đề cập đến hiện tượng phubbing, hành vi một người sử dụng điện thoại thông minh trong khi đang tương tác trực tiếp với người khác, chẳng hạn như mải nhìn vào màn hình khi người yêu đang trò chuyện với mình. Thói quen này có thể làm gia tăng cảm giác cô đơn về mặt cảm xúc và giảm mức độ hài lòng với mối quan hệ, từ đó góp phần đẩy hai người xa nhau hơn.

Về tác động của công nghệ, Schwarzenberger và cộng sự lưu ý rằng hiện tượng giảm sự kiềm chế trong môi trường trực tuyến, khi con người ít tự kiểm soát hành vi của mình hơn trong không gian kỹ thuật số, có liên quan đến những hành vi buông lỏng các chuẩn mực đạo đức. Điều này có thể làm xói mòn lòng tin và khiến một người dần rút lui về mặt cảm xúc trong mối quan hệ tình cảm.

Sự buông lỏng các chuẩn mực đạo đức ấy cũng có thể lan từ không gian trực tuyến vào đời sống riêng tư của hai người. Chẳng hạn, một người có thể tự biện minh cho việc né tránh đối phương, hoặc thờ ơ trước những nhu cầu tình cảm của người mình yêu. Khi những hành vi ấy lặp đi lặp lại, mối quan hệ có nguy cơ tiếp tục suy thoái.

Theo các tác giả, khi quá trình này kéo dài, sự rút lui về mặt cảm xúc có thể đi kèm với những biến động tâm trạng, sự đau khổ và căng thẳng trong mối quan hệ, cũng như những lo ngại liên quan đến sức khỏe tâm thần tiềm ẩn.

Photo: RDNE Stock project | pexels.com 

Thừa nhận khi mối quan hệ đang dần phai nhạt

Schwarzenberger và cộng sự mô tả những dấu hiệu cảnh báo sự rút lui về mặt cảm xúc bao gồm việc một người dần khép mình, ít hỗ trợ đối phương trong cuộc sống hằng ngày hơn, đồng thời giảm mức độ phản hồi và tương tác trong giao tiếp. Các tác giả lưu ý rằng sự rút lui này thường diễn ra từ từ, với những dấu hiệu ban đầu có thể nhận biết qua sự suy giảm trong cách thể hiện lòng đồng cảm, xu hướng né tránh gia tăng và sự hiện diện ngày càng mờ nhạt trong mối quan hệ. Họ xem sự rút lui về mặt cảm xúc là đặc điểm cốt lõi của tình trạng mất kết nối giữa hai người, đồng thời là dấu hiệu báo trước sự suy giảm của mức độ thân mật.

Như nhiều người từng trải qua một cuộc chia tay có thể xác nhận, sự rút lui khỏi một mối quan hệ không phải là điều xảy ra chỉ sau một đêm, mà là cả một quá trình. Schwarzenberger và cộng sự giải thích rằng sự thân mật về mặt cảm xúc được duy trì theo thời gian nhờ khả năng đáp lại nhau trong giao tiếp và những hành vi hỗ trợ nhau mỗi ngày. Khi những hành vi ấy suy giảm, sự thân mật về mặt cảm xúc cũng dần phai nhạt. Theo các tác giả, nguy cơ một mối quan hệ rơi vào tình trạng mất kết nối sẽ tăng lên khi cả hai hoặc một trong hai người ít thể hiện sự hỗ trợ dành cho đối phương hơn. Điều này đồng thời làm suy yếu lòng tự trọng trong mối quan hệ, tức cách mỗi người cảm nhận về giá trị của bản thân khi ở bên người mình yêu.

Điều cốt yếu dường như nằm ở việc nhận ra những dấu hiệu cho thấy mối quan hệ có thể đang đi đến hồi kết càng sớm càng tốt, thay vì chờ đến khi mọi thứ đã quá muộn. Nhận diện những dấu hiệu ấy sớm sẽ cho bạn thời gian để suy nghĩ và quyết định: liệu mối quan hệ này còn đáng để cứu vãn, hay đã đến lúc bạn nên buông tay? Khi luôn chú tâm đến cảm giác thoải mái, mức độ hài lòng và chất lượng của mối quan hệ, bạn sẽ có cơ hội nhận ra những dấu hiệu cảnh báo sự tan vỡ sớm hơn, trước khi khoảng cách giữa hai người trở nên quá lớn để có thể dễ dàng hàn gắn.

References

[i] Schwarzenberger, Molly, Derek Péloquin, Sophie Nakamanya, Winfrida Lusignan, and Jessica Brassard. “Machine Learning Models for Early Detection of Couples at Risk for Emotional Disengagement.” Research and Practice in Couple Therapy 3, no. 3 (2025): 1–12.