5 điều chúng ta nay đã hiểu rõ về hẹn hò thành công

Một mặt, buổi hẹn đầu tiên luôn mang đến cảm giác háo hức và hy vọng, biết đâu lần này là "người ấy". Nhưng mặt khác, không ít người bước vào với một nỗi ngại ngần xen lẫn e dè, thường là vì những trải nghiệm đã qua. Việc tìm hiểu một người lạ luôn phức tạp hơn vẻ ngoài của nó. Nếu bạn đã trải qua những buổi hẹn ban đầu đầy triển vọng rồi dần tan biến trong thất vọng, hoặc bạn vừa phát hiện người mình đã tìm hiểu suốt sáu tháng qua không phải như bạn tưởng, thì có lẽ đã đến lúc lắng nghe những lời khuyên từ khoa học.

Dưới đây là 5 góc nhìn từ các nghiên cứu, có thể giúp bạn định hướng tốt hơn khi bắt đầu tìm hiểu ai đó, và biết cách quan sát những điều thật sự quan trọng. (Dù bài viết xoay quanh chuyện hẹn hò, những lời khuyên này cũng hữu ích bất cứ khi nào bạn làm quen với một người mới.)

1. Khiếu hài hước, con dao hai lưỡi

Chúng ta đều bị thu hút bởi những người có óc hài hước. Một lời nói dí dỏm có thể xoa dịu tâm trạng, một tiếng cười có thể kéo hai người lại gần nhau. Thế nhưng, hài hước cũng có thể là lớp mặt nạ khéo léo của những người thiếu an toàn trong cảm xúc, những người sợ sự gắn bó, nhưng lại dùng tiếng cười làm công cụ thu hút trong buổi hẹn đầu, như nghiên cứu của Claudia Chloe Brumbaugh và Chris R. Fraley từng chỉ ra.

Hãy để ý xem liệu sự hài hước có đang khiến bạn không còn nhìn rõ con người thật của đối phương hay không. Nếu buổi hẹn bắt đầu giống như một buổi diễn tấu hài, có lẽ bạn nên dè chừng. Một người thực sự vững vàng trong cảm xúc, người biết trân trọng sự thân mật và kết nối sâu sắc, không cần phải khiến bạn cười không ngớt, nhưng người đang cố thuyết phục bạn về sự chân thành của họ thì lại rất cần điều đó.

2. Chia sẻ cũng cần có ranh giới

Một buổi hẹn mà đối phương quá kín tiếng chắc chắn không dễ chịu, nhưng nghiên cứu cho thấy việc quá cởi mở và chia sẻ quá nhiều trong giai đoạn đầu lại là dấu hiệu cần thận trọng. Những người bất an và lo âu thường là nhóm chia sẻ nhiều nhất trong lần gặp đầu tiên, kể lể, trải lòng, nói chuyện không ngớt, nhưng bằng cách nào đó, họ khiến bạn không cảm thấy như họ đang chiếm hết “sân khấu”.

Thoạt đầu, hành vi ấy có thể mang dáng dấp của sự thành thật, nhưng thật ra lại không phải vậy. Họ đang bị cuốn theo chính mình, đang cần được chú ý và an ủi, chia sẻ ấy là về họ, chứ không phải về bạn. Người hay lo lắng cũng dễ tạo ấn tượng là thú vị hơn những người khác mà bạn từng gặp, câu chuyện của họ có thể sống động, kịch tính hơn so với những người ổn định và điềm tĩnh. Điều đó có thể khiến bạn nhầm tưởng họ hấp dẫn hơn.

Nhưng rồi sớm thôi, cái “hoa hồng” rực rỡ ấy sẽ bắt đầu tàn phai. Như các nhà nghiên cứu viết: “Chỉ đến khi mối quan hệ đã được thiết lập, thì nỗi lo âu ấy mới bắt đầu trở thành gánh nặng với đối phương.”

3. Hãy để ý cách kể chuyện

Không cần đến nghiên cứu, ai cũng có thể nhận ra một người chỉ nói mãi về bản thân suốt 45 phút mà không hỏi bạn lấy một câu, hoặc cứ kể những chuyện có thể tóm gọn bằng câu: “Tôi giỏi lắm, nhìn tôi đi!”, thì không phải là người phù hợp cho một mối quan hệ dài lâu. Nhưng làm sao để đánh giá những người khác qua câu chuyện họ kể?

Nhiều người xem buổi hẹn đầu và thứ hai như một “cuộc điều tra thông tin”, nhưng cách tiếp cận ấy thật ra rất tệ, bởi nó dễ khiến bạn bỏ lỡ những sắc thái tinh tế trong câu chuyện. (Dĩ nhiên, nếu người ấy chỉ đọc ra toàn thông tin khô khan thì bạn cũng biết khi nào nên đứng dậy rời đi rồi.)

Hãy lắng nghe cả nội dung lẫn cách họ kể. Cách một người kể chuyện và mức độ mạch lạc trong đó, đặc biệt khi nói về những biến cố trong đời, tiết lộ rất nhiều về tính cách, nhân phẩm và cách họ nhìn nhận các mối quan hệ.

Trong lúc lắng nghe, hãy tự hỏi:

— Người này có vẻ hay suy ngẫm không?
— Họ đang cố hiểu chính mình hay chỉ như một người “tường thuật viên”?
— Họ kể chuyện để chia sẻ thật lòng, hay chỉ để tạo ấn tượng?

Và đừng quên giữ trong tâm trí mình những dấu hiệu của người chia sẻ quá đà do lo âu. Đôi khi, thứ ta ngỡ là cởi mở, lại chỉ là một cách cầu cứu âm thầm.

4. Để ý đến cách người ta chia sẻ

Một trong những điều các nhà nghiên cứu phát hiện là những đặc điểm tính cách có thể giúp mối quan hệ khởi đầu thuận lợi lại chính là điều khiến nó dần rạn vỡ về sau. William B. Swann cùng các cộng sự gọi đây là “hiệu ứng cặp đôi bấp bênh”, và trong công trình nghiên cứu mang tên “Hấp dẫn hôm nay, rắc rối ngày mai”, họ đã khám phá điều gì xảy ra khi hai người có phong cách chia sẻ cảm xúc hoàn toàn khác nhau.

Ở một đầu là kiểu chia sẻ “tuôn trào”, người này nói ra mọi cảm xúc và suy nghĩ một cách nhanh chóng, không ngần ngại. Ở đầu kia là kiểu dè dặt, người này thường cần thời gian để suy nghĩ, cân nhắc trước khi mở lời. Người dè dặt cũng có xu hướng nói chậm rãi, trái ngược hẳn với người “tuôn trào”.

Vấn đề nằm ở chỗ: sự kết hợp giữa hai phong cách đối lập này tuy có thể giúp mối quan hệ sớm nảy nở, nhưng về lâu dài lại dẫn đến nhiều trục trặc. Nghiên cứu cho thấy, khi người đàn ông thuộc tuýp dè dặt, phụ nữ ban đầu không thấy phiền, họ thậm chí còn nghĩ anh ta là người biết lắng nghe, từ đó gán thêm nhiều phẩm chất tích cực như kiên nhẫn, tử tế. Nhưng sau này, sự chậm rãi trong phản hồi hay chia sẻ có thể bị hiểu lầm là thờ ơ, xa cách.

Tương tự, người đàn ông có thể bị cuốn hút bởi một người phụ nữ nói nhiều và cởi mở, như dấu hiệu của sự hăng hái và gần gũi. Nhưng về sau, anh ta có thể dần lùi bước nếu người phụ nữ ấy vừa nói liên tục, vừa hay chỉ trích, khiến anh không có cơ hội lên tiếng.

Vì thế, đừng chỉ lắng nghe nội dung mà hãy để ý cả cách người ấy trò chuyện. Trong những mối quan hệ dài lâu, sự khác biệt quá lớn về cách chia sẻ giữa hai người có thể khiến cả hai khó lòng giải quyết mâu thuẫn hoặc duy trì được cuộc đối thoại chân thành.

5. Đừng quên tính trung thực (hay “sự thật nửa vời”)

Người ta phát hiện rằng có đến 81% người nói dối trên hồ sơ hẹn hò trực tuyến, chủ yếu về tuổi tác, chiều cao, cân nặng và thu nhập. Chưa kể những bức ảnh đã qua chỉnh sửa. Trong nghiên cứu “Nói dối để có cuộc hẹn”, Wade C. Rowatt và các cộng sự phát hiện rằng đối tượng càng hấp dẫn về ngoại hình, người ta lại càng dễ nói dối để gây ấn tượng. Với những người kém hấp dẫn hơn, tỷ lệ nói dối thấp hơn hẳn. Nhưng khi gặp người “đẹp mắt”, ai cũng sẵn lòng che giấu sự thật về ngoại hình, tính cách, thu nhập, quá khứ yêu đương hay năng lực nghề nghiệp. Đáng chú ý là kết quả này không có sự khác biệt giữa nam và nữ.

Các nghiên cứu khác cũng chỉ ra rằng 46% nam giới và 35% phụ nữ từng thú nhận rằng họ đã nói dối để có được một cuộc hẹn. Điều này không có nghĩa là bạn chắc chắn sẽ gặp phải người dối trá, nhưng tùy vào giới tính và hoàn cảnh, khả năng bạn bắt gặp một kiểu “nửa thật nửa giả” là không hề thấp.

Khi bạn vừa mới hẹn hò, vấn đề không hẳn nằm ở nội dung lời nói dối, trừ khi đó là những chuyện nghiêm trọng như che giấu tình trạng hôn nhân hay tiền án tiền sự, mà quan trọng hơn là động cơ phía sau lời dối trá ấy. Trong một nghiên cứu về sự lừa dối trong tình yêu (với những người đã hẹn hò ít nhất bốn tháng), nhà nghiên cứu Tim Cole đã tìm hiểu lý do người ta nói dối và tác động của những lời dối ấy lên mối quan hệ.

Ông phát hiện rằng người ta nói dối để tránh bị người yêu đánh giá, hoặc để khiến bản thân trông tốt hơn, đôi khi là bằng cách lược bỏ sự thật, tô hồng tình huống (ví dụ nói mình bỏ học thay vì thú nhận là bị đuổi, hay nói mập mờ về việc từng thất nghiệp), hoặc bịa đặt hoàn toàn. Những lời dối này ban đầu có thể khiến người ta trở nên hấp dẫn hơn, tránh bị phán xét, nhưng đến một lúc nào đó, sự thật cũng sẽ lộ diện.

Phần đáng chú ý nhất trong nghiên cứu của Cole là về những người né tránh sự thân mật. Họ tỏ ra muốn có một mối quan hệ, nhưng thật ra lại sợ sự gắn bó sâu sắc. Với họ, việc nói dối giúp kiểm soát ranh giới trong mối quan hệ, nhờ vào lời nói dối, họ biết rằng mối quan hệ sẽ không thể quá gần gũi, và điều đó khiến họ thấy mình vẫn tự do. Đây chính là kiểu người có thể khiến một người vững vàng về cảm xúc phải chịu nhiều tổn thương sâu sắc về sau.

6. Hãy cố gắng tận hưởng niềm vui

Phần này không đến từ nghiên cứu, mà chỉ là một lời nhắn giản dị: Hãy nhẹ lòng một chút. Nếu buổi hẹn không như mong đợi, thì cũng chỉ là một vài tiếng trong cuộc đời thôi mà. Tình yêu cũng cần luyện tập như mọi kỹ năng khác, và nếu bạn đã để tâm đến năm điều vừa rồi, thì rất có thể, bạn đã học được một điều gì đó quan trọng về chính mình, và về người bạn đang thực sự tìm kiếm. 

Tác giả: Peg Streep

Nguồn: 5 Things We Now Know About Successful Dating | Psychology Today