8 cách hâm nóng một mối quan hệ

NHỮNG ĐIỂM CHÍNH

• Sự ấm áp dự đoán mức độ hài lòng trong mối quan hệ, lòng tin và cảm giác an toàn về mặt cảm xúc.
• Các xu hướng xã hội cho thấy sự ấm áp đang suy giảm: ít tình bạn thân thiết hơn, niềm tin giảm sút và sự thiếu lịch thiệp ngày càng tăng.
• Những hành vi nhỏ, một nụ cười, sự tò mò, lắng nghe, tạo ra những tín hiệu ấm áp rất mạnh mẽ.
• Sự ấm áp phát triển tốt nhất khi cả hai người cùng vun đắp, bằng lòng tử tế và khả năng tự nhìn lại chính mình.

Sự ấm áp là một thành phần thiết yếu của những mối quan hệ lành mạnh. Chúng ta càng dành cho nhau nhiều sự ấm áp, sợi dây gắn kết giữa ta càng bền chặt, trong tình yêu, trong gia đình, và cả trong tình bạn. Nhờ vậy, cảm nhận hạnh phúc chủ quan trong cuộc sống cũng dần được nâng lên.

Sự ấm áp trong xã hội có đang giảm đi không?

Liệu chúng ta có đang trở nên lạnh nhạt hơn với nhau? Dữ liệu trong nhiều thập kỷ qua dường như gợi ý điều đó, thể hiện qua sự suy giảm của niềm tin xã hội, số lượng bạn thân ít dần, và cảm nhận rằng sự thô lỗ trong đời sống ngày càng gia tăng.

Số người Mỹ cho biết họ chỉ có ba người bạn hoặc ít hơn đã gần như tăng gấp đôi kể từ năm 1990. Bên cạnh đó, khoảng một nửa người trưởng thành tại Mỹ cho rằng kể từ sau đại dịch, mọi người cư xử thô lỗ hơn ở nơi công cộng, trong đó 20% nói rằng mức độ thô lỗ tăng lên rất nhiều.

Sự phụ thuộc quá mức vào giao tiếp kỹ thuật số cũng có thể là một phần nguyên nhân. Chúng ta đánh đổi những cuộc gặp gỡ giàu cảm xúc và ý nghĩa bằng những kết nối thường xuyên hơn nhưng nông cạn hơn. Chỉ riêng điều đó thôi cũng có thể làm giảm chất lượng của những tương tác giữa con người với nhau.

“Phubbing” tức thói quen cúi xuống kiểm tra điện thoại trong khi đang hẹn hò hay ăn tối, cũng là một rào cản đối với sự ấm áp, đặc biệt trong các cặp đôi. Người ta ước tính rằng có tới 56% mọi người từng có hành vi này.

Điều gì tạo nên sự ấm áp?

Một nụ cười, những lời nói tích cực, và sự phản hồi chân thành có thể thổi vào cuộc trò chuyện của chúng ta một luồng hơi ấm dịu dàng. Khi đánh giá ý định của người khác, chúng ta thường chú ý đến những tín hiệu ấm áp trong giao tiếp xã hội hơn là những tín hiệu về năng lực.

Sự ấm áp cũng gắn liền với những phẩm chất như sự chấp nhận, cởi mở và tò mò. Khi kết hợp lại, chúng có thể tạo nên ảnh hưởng tích cực lâu dài đối với cách chúng ta trò chuyện và kết nối với người khác.

Tuy nhiên, sự ấm áp gượng ép đôi khi lại gây ra hiệu ứng ngược. Gần đây, Target đã áp dụng một chính sách “10–4”, yêu cầu nhân viên phải mỉm cười và vẫy tay khi khách hàng tiến đến trong phạm vi 10 feet. Một số người cho rằng kiểu quy định này dễ khiến sự thân thiện trở nên giả tạo.

Những biểu hiện ấm áp đơn giản cả bằng lời nói lẫn cử chỉ, có thể nuôi dưỡng sự gần gũi. Nhưng điều đó chỉ thực sự có ý nghĩa khi nó xuất phát từ sự tự nguyện, chứ không phải nghĩa vụ, và khi nó mang theo cảm xúc chân thành từ bên trong.

Image: Nebojsa Tatomirov/Shutterstock

5 phẩm chất của người ấm áp

Carl Rogers, người sáng lập liệu pháp lấy con người làm trung tâm, xem sự ấm áp giữa người với người là một phần của “sự trân trọng tích cực”. Một người thể hiện sự trân trọng tích cực dành cho bạn thường là người:

Chấp nhận: không phán xét, cởi mở với bạn dù giữa hai người có những khác biệt.

Nâng đỡ: thật lòng vui khi thấy bạn phát triển và thành công, và sẵn sàng giúp đỡ bạn trong khả năng tốt nhất của mình.

Vô điều kiện: không rút lại sự chấp nhận hay nâng đỡ chỉ vì những kỳ vọng chưa được đáp ứng.

Không chiếm hữu: khi bày tỏ sự quan tâm và tình yêu, họ không thao túng, kiểm soát hay chỉ chăm chăm vào bản thân mình.

Tò mò: chân thành muốn hiểu thêm về con người bạn.

Khi những phẩm chất này được thể hiện một cách bền bỉ và nhất quán, chúng sẽ nuôi dưỡng cảm giác an toàn, khơi gợi sự tự nhìn lại bản thân, và tạo nên sự kết nối. Nếu trong các mối quan hệ của mình, bạn thường xuyên sử dụng những kỹ năng lắng nghe chủ động theo tinh thần lấy con người làm trung tâm, như phản hồi lại điều người kia nói, ghi nhận, và đặt những câu hỏi mở, người khác sẽ có xu hướng cảm nhận bạn là một người quan tâm, ấm áp và giàu sự đồng cảm hơn.

Ảnh hưởng của sự ấm áp trong các mối quan hệ

Mức độ ấm áp trong môi trường gia đình nơi bạn lớn lên có thể ảnh hưởng đến lượng ấm áp mà bạn mang vào các mối quan hệ của mình hiện tại.

Các nhà nghiên cứu nhận thấy rằng sự thiếu ấm áp từ cha mẹ có liên quan đến phản ứng cảm xúc thần kinh bị “cùn đi” ở thanh thiếu niên, đặc biệt là ở các bé trai. Họ cho rằng điều này có thể làm suy giảm khả năng phản hồi bằng sự đồng cảm.

May mắn thay, chúng ta có thể làm tăng sự ấm áp mình nhận được trong một mối quan hệ chỉ bằng cách bắt đầu trao đi sự ấm áp cho người kia. Một nghiên cứu cho thấy khi các cặp đôi đang trò chuyện trong bầu không khí căng thẳng và đầy xung đột, mức độ ấm áp giữa họ sẽ tăng lên theo cách “bù trừ” khi một người chủ động thực hiện “bước nhảy ấm áp” trước.

Hiện tượng được gọi là “sự bổ sung ấm áp” này có thể dự đoán nhiều chỉ số của một mối quan hệ lành mạnh, bao gồm sự thân mật, niềm tin và sự tôn trọng.

8 cách khơi lại sự ấm áp trong mối quan hệ

Một cách tiếp cận nhiều hướng có thể giúp khả năng tạo ra và lan tỏa sự ấm áp của bạn hoạt động mạnh mẽ hơn:

1. Hãy tập trung vào những điều bạn yêu thích nhất ở người kia, thay vì những điểm khiến bạn ít hài lòng. Càng nghĩ nhiều về lý do vì sao bạn quý mến ai đó và điều gì khiến bạn thích ở bên họ, bạn càng dễ nuôi dưỡng sự ấm áp trong lòng mình.
2. Hãy thường xuyên bước vào trạng thái tâm trí tò mò và chấp nhận. Thử tập thực hành “cho phép” trong mối quan hệ, buông bỏ những khó chịu nhỏ nhặt. Hãy đặt những câu hỏi với sự tò mò để hiểu người bạn đời của mình trước khi vội kết luận. Bạn cũng có thể mở rộng cách thực hành này sang những lĩnh vực khác của cuộc sống.
3. Hãy thực hiện một “đánh giá sự ấm áp” một cách chân thành, nhưng với lòng trắc ẩn và tinh thần qua lại. Chia sẻ với người bạn đời về góc nhìn của bạn đối với sự ấm áp. Hãy nói bằng những hành vi cụ thể và hướng tới tương lai (ví dụ: “Anh sẽ rất vui nếu em hỏi thăm ngày hôm nay của anh khi anh về nhà”). Bắt đầu từ một thay đổi nhỏ và áp dụng nguyên tắc có đi có lại.
4. Luân phiên chia sẻ một điều dễ tổn thương trong lòng mình. Các nhà nghiên cứu nhận thấy rằng khi chúng ta bớt sợ bị từ chối, chúng ta sẽ cởi mở, chấp nhận và ấm áp hơn. Cảm giác an toàn mời gọi sự ấm áp bước vào một mối quan hệ. Việc chia sẻ những điều mong manh có thể tạo ra cảm giác “chúng ta” thay vì “anh và em”.
5. Hãy đưa thêm những “lời mời tích cực” vào mối quan hệ của bạn. Một “lời mời” là một cử chỉ nhỏ thể hiện sự thân thiện hoặc yêu thương. Đó có thể là một cái chạm nhẹ lên cánh tay, một cái ôm, một nụ cười, ánh mắt dịu dàng, hay một câu hỏi đơn giản về cảm xúc của người kia. Nếu mức độ những cử chỉ tích cực trong mối quan hệ của bạn còn thấp, và người kia sẵn lòng đón nhận, hãy thử chủ động bắt đầu một lần và xem điều gì xảy ra.
6. Hãy chú ý đến sự không vui của chính mình và tìm cách chăm sóc bản thân. Khi bạn đang buồn bã hay bế tắc trong cuộc sống, nguồn ấm áp dành cho người khác cũng dễ dàng khép lại. Có thể bạn cần một khoảng thời gian chăm sóc bản thân được bảo vệ, như cho mình thêm một ngày nghỉ, hoặc bắt đầu một dự án khiến bạn cảm thấy sống động và có mục đích.
7. Hãy nhận ra và trân trọng những lúc bạn thể hiện sự ấm áp. Nếu điều này không dễ dàng với bạn, hãy tìm những cách nhỏ mà bạn đã và đang làm được. Bạn có thể ghi lại trong một cuốn “nhật ký ấm áp”, viết về những khoảnh khắc mà sự ấm áp được trao đi hoặc được nhận lại. Trong suốt ngày, hãy dành sự chú ý đặc biệt cho những suy nghĩ ấm áp xuất hiện trong bạn.
8. Đừng ngại rời khỏi một mối quan hệ hay môi trường vẫn luôn lạnh lẽo. Nếu mọi nỗ lực vun đắp sự ấm áp của bạn liên tục không mang lại kết quả, có thể bạn cần tìm một mối quan hệ, một kết nối, hoặc một môi trường khác, nơi hơi ấm có cơ hội nảy nở dễ dàng hơn.

Sự ấm áp có thể được nuôi dưỡng, nhưng không phải chỉ sau một đêm

Xây dựng sự ấm áp đôi khi giống như leo lên một ngọn núi, đặc biệt nếu bạn từng trải qua tổn thương hoặc lớn lên trong những môi trường quan hệ lạnh lẽo. Hãy đối xử với chính mình bằng lòng cảm thông khi nhìn lại cách bạn đã phản ứng trong quá khứ, nhất là những lúc bạn trở nên lạnh nhạt với người khác. Điều đó có thể giúp bạn kiên trì thay đổi trạng thái cũ của mình.

Khi bạn học cách ấm áp với chính mình trước tiên, người khác thường sẽ cảm nhận được điều đó qua lời nói và hành động của bạn và họ cũng sẽ có xu hướng đáp lại bằng chính sự ấm áp ấy. 

Tác giả: Scott Glassman Psy.D.

Nguồn: 8 Ways to Warm Up a Relationship | Psychology Today