Bí mật đã được chứng minh để giữ lửa đam mê lâu dài

NHỮNG ĐIỂM CHÍNH

• Ham muốn tình dục thường giảm dần khi mối quan hệ trở nên quen thuộc và có thể đoán trước.
• Sự mở rộng bản thân xảy ra khi hai người cùng trải nghiệm những điều mới mẻ, khiến cách bạn nhìn về nhau thay đổi.
• Các nghiên cứu cho thấy sự mở rộng bản thân có liên hệ với ham muốn và sự thỏa mãn tình dục cao hơn.
• Nhìn người bạn đời như một cá thể riêng biệt, luôn thay đổi và phát triển, giúp duy trì sức hút giữa hai người.

Các mối quan hệ lãng mạn thường bắt đầu bằng một ngọn lửa đam mê mãnh liệt, rồi dần dần lắng lại thành một nhịp điệu quen thuộc và dễ đoán hơn. Nhưng điều đó không có nghĩa là hai người đã hết yêu. Chỉ là tia lửa rực rỡ từng kéo họ lại gần nhau lúc ban đầu đã dịu bớt theo thời gian.

Một phần nguyên nhân nằm ở việc cảm giác mới mẻ dần phai đi. Nghiên cứu cho thấy khi chúng ta tiếp xúc lặp đi lặp lại với cùng một kích thích tình dục, mức độ hứng khởi thường giảm xuống theo thời gian. Nhưng chỉ cần một yếu tố mới xuất hiện, sự hứng khởi ấy có thể bùng lên trở lại mạnh mẽ. Đó cũng chính là lý do các chuyên gia trị liệu tình dục thường khuyến khích các cặp đôi cùng thử những hoạt động mới: sự mới mẻ là một cách đơn giản nhưng hiệu quả để làm sống lại cảm xúc.

Tuy vậy, có một cách mạnh mẽ hơn để gia tăng tác động của sự mới mẻ: đó là đưa nó vào những trải nghiệm giúp cả hai cùng mở rộng bản thân.

Source: Photo by Divaris Shirichena on Unsplash.

Sự mở rộng bản thân là gì?

Ý tưởng cốt lõi của khái niệm “mở rộng bản thân” là: con người được tạo ra để phát triển. Trong mỗi chúng ta đều có một thôi thúc tự nhiên muốn mở rộng cảm nhận về chính mình, thông qua kỹ năng, bản sắc, trải nghiệm và góc nhìn mới. Và một trong những con đường quan trọng nhất giúp ta làm điều đó chính là các mối quan hệ với người khác.

Khi bước vào một mối quan hệ mới, chúng ta không chỉ có thêm một người bạn đời. Chúng ta còn bước vào cả một thế giới mới mà người ấy mang theo. Họ có thể đưa bạn đến với những bản nhạc bạn chưa từng nghe, những cuốn sách chưa từng đọc, những sở thích mới, những người bạn mới, những ý tưởng khác lạ hay những cách nhìn nhận cuộc sống hoàn toàn khác trước. Mỗi điều như thế đều làm cho “con người bên trong bạn” rộng mở thêm một chút.

Và khi điều đó xảy ra, ta cảm thấy phấn khích. Chính cảm giác ấy góp phần nuôi dưỡng ngọn lửa đam mê trong những ngày đầu yêu nhau. Nhưng theo thời gian, nhiều cặp đôi dần rơi vào những vai trò quen thuộc và nhịp sống lặp lại, khiến sự mở rộng bản thân chậm lại, thậm chí đôi khi dừng hẳn. Và khi sự phát triển ấy chững lại, ham muốn tình dục thường cũng suy giảm theo.

Vì sao sự mở rộng bản thân nuôi dưỡng ham muốn?

Mở rộng bản thân không chỉ đơn thuần là tìm kiếm điều mới lạ. Nó còn là quá trình giúp bạn nhìn lại chính mình và người bạn đời bằng những góc nhìn khác.

Điều này có thể thắp lại đam mê vì nhiều lý do:

1. Nó phá vỡ sự quá quen thuộc

Sự ổn định và an toàn của một mối quan hệ lâu dài khiến ta cảm thấy rất yên tâm khi ở bên người mình yêu. Nhưng nghịch lý thay, cảm giác quá an toàn đôi khi lại làm giảm bớt sự gợi cảm và khao khát. Như nhà trị liệu nổi tiếng Esther Perel từng phân tích trong cuốn sách Mating in Captivity (đọc bản tiếng Việt tại: https://s.shopee.vn/6pw2ItQOz2), sự quen thuộc tạo ra cảm giác thoải mái. Nhưng khi mọi thứ trở nên quá quen thuộc, ta dần đánh mất cảm giác bí ẩn, yếu tố vốn kích thích ham muốn.

Khi bạn và người bạn đời cùng tham gia những hoạt động mới, đặc biệt là những điều có chút thử thách hoặc vượt khỏi vùng an toàn, các yếu tố bất ngờ, mới mẻ và khó đoán sẽ xuất hiện. Bản thân điều đó đã đủ khiến mọi thứ trở nên thú vị hơn, và đồng thời, nó cũng có thể làm thay đổi cách ta nhìn về người kia.

Hãy tưởng tượng bạn và người ấy cùng tham gia một lớp học nhảy. Trong lúc tập luyện, bạn bỗng nhìn thấy ở họ một khía cạnh hoàn toàn khác, có thể là sự uyển chuyển, gợi cảm, hay sự tự tin mà trước đây bạn chưa từng nhận ra. Chỉ một góc nhìn mới như thế thôi cũng có thể đủ để đánh thức lại cảm giác hấp dẫn giữa hai người.

2. Nó củng cố sự gắn bó

Nhiều nghiên cứu cho thấy những cặp đôi biết tạo không gian cho sự phát triển và mở rộng trong mối quan hệ của mình thường gắn bó với nhau sâu sắc hơn. Điều này hoàn toàn dễ hiểu, bởi khi ấy, mối quan hệ không còn là nơi gò bó, mà trở thành một vùng đất nuôi dưỡng và làm giàu cho cuộc sống của cả hai.

Khi ở bên người bạn đời khiến bạn cảm thấy mình trở nên mạnh mẽ hơn, tò mò hơn, hoặc tràn đầy sức sống hơn, bạn sẽ tự nhiên muốn đầu tư và vun đắp cho mối quan hệ ấy. Và chính sự nỗ lực ấy lại càng làm cho sợi dây kết nối giữa hai người thêm bền chặt.

3. Nó khơi dậy ham muốn tình dục

Các nghiên cứu cũng cho thấy rằng những cặp đôi cùng tham gia các hoạt động giúp mở rộng bản thân thường cảm nhận ham muốn tình dục mạnh mẽ hơn. Và sự gia tăng ham muốn ấy lại có liên hệ chặt chẽ với mức độ hài lòng cao hơn trong mối quan hệ.

Nhưng vì sao những hoạt động không liên quan trực tiếp đến tình dục, chẳng hạn như cùng đi dạo khám phá một cung đường mới hay tham gia một lớp học nấu ăn, lại có thể ảnh hưởng đến đời sống chăn gối?

Lý do là bởi cảm giác hứng khởi có thể “lan truyền”. Khi chúng ta cùng người bạn đời trải qua những trải nghiệm mới lạ hoặc có phần thử thách, cơ thể sẽ tạo ra sự kích thích sinh lý. Và trạng thái kích thích ấy đôi khi có thể chuyển hóa thành sự kích thích tình dục.

Trong tâm lý học, hiện tượng này được gọi là “sự quy kết sai nguồn gốc của kích thích” khi nhịp tim tăng lên trong một trải nghiệm mới mẻ, ta có thể vô thức cảm thấy người bên cạnh mình hấp dẫn hơn, bởi ta gán một phần sự phấn khích ấy cho họ thay vì cho hoàn cảnh.

Vì thế, đôi khi có thể nghĩ rằng những chuyến phiêu lưu nho nhỏ cùng nhau cũng là một dạng khúc dạo đầu rất đặc biệt.

4. Nó làm sâu sắc hơn sự thân mật cảm xúc

Sự mở rộng bản thân không chỉ nằm ở những hoạt động mà ta cùng trải nghiệm. Nó còn gắn liền với sự dễ tổn thương và chân thành, bởi khi thử những điều mới cùng nhau, con người thường có xu hướng bộc lộ bản thân nhiều hơn.

Chẳng hạn, trong một khoảnh khắc nào đó, một trong hai người có thể chia sẻ một ước muốn thầm kín, hoặc một nỗi sợ trước đây chưa từng nói ra.

Khi hai người cùng bước vào những vùng đất mới của trải nghiệm và dần đưa những góc nhìn ấy vào cách hiểu về bản thân, mối quan hệ sẽ hình thành những điều kiện thuận lợi để sự thân mật nảy nở. Và từ sự thân mật ấy, ham muốn cũng có thể được khơi dậy.

Làm thế nào để khai thác sức mạnh của sự mở rộng bản thân

Đưa sự mở rộng bản thân vào mối quan hệ không có nghĩa là bạn phải thay đổi hoàn toàn cuộc sống của mình. Đôi khi, chỉ cần những thay đổi nhỏ cũng đủ tạo ra khác biệt lớn theo thời gian.

Thử một điều gì đó hơi “ngoài vùng an toàn”

Điều quan trọng cần nhớ là cốt lõi của sự mở rộng bản thân không chỉ nằm ở sự mới mẻ, mà còn ở sự trưởng thành. Vì vậy, hãy chọn những hoạt động khiến bạn phải bước ra khỏi giới hạn quen thuộc một chút.

Chẳng hạn, hai người có thể cùng tham gia một lớp học mà trước giờ chưa từng thử, đi đến một nơi hoàn toàn xa lạ, chia sẻ hoặc thử thực hiện một tưởng tượng tình dục, hoặc đơn giản là chủ động khởi đầu chuyện thân mật theo một cách hoàn toàn khác trước.

Dù là hoạt động nào, mục tiêu vẫn là tạo ra cơ hội để cả hai nhìn thấy ở nhau một khía cạnh mới.

Cùng hướng tới một mục tiêu chung

Sự mở rộng bản thân không nhất thiết chỉ là những trải nghiệm “một lần rồi thôi”, như tham gia một lớp học hay một chuyến đi.

Chẳng hạn, hai người có thể cùng luyện tập để chạy một cuộc marathon mini, học một ngôn ngữ mới, hoặc cùng thực hiện một dự án nghệ thuật nho nhỏ.

Một hoạt động dài hơi, lặp lại và cần sự nỗ lực chung sẽ giúp hai người hình thành cảm giác về một “bản sắc chung”, cảm giác rằng mình đang cùng nhau trở thành một điều gì đó.

Ủng hộ sự phát triển cá nhân

Điều này nghe có vẻ hơi mâu thuẫn, bởi chúng ta vừa nói rất nhiều về việc cùng nhau trải nghiệm. Nhưng bên cạnh đó, việc tôn trọng cá tính riêng của nhau cũng vô cùng quan trọng.

Một chút khoảng cách, một chút không gian để mỗi người được là chính mình, đôi khi lại là yếu tố rất cần thiết cho ham muốn.

Khi người bạn đời phát triển những sở thích, đam mê hay thú vui riêng ngoài mối quan hệ, bạn sẽ có cơ hội nhìn họ như một cá thể độc lập chứ không chỉ là phần mở rộng của chính mình.

Hãy ủng hộ những hành trình riêng ấy của nhau. Bởi đôi khi, chính một chút bí ẩn và khác biệt lại là tia lửa làm bùng lên ham muốn.

Trò chuyện trong suốt hành trình

Khi hai người tiếp tục hành trình mở rộng bản thân, việc trò chuyện về những trải nghiệm ấy cũng rất quan trọng cũng như chia sẻ về cách mỗi người đang thay đổi.

Chẳng hạn, dạo gần đây bạn tò mò muốn khám phá điều gì trong đời sống chăn gối? Bạn có mong muốn điều gì mới mẻ hoặc khác trước không?

Bạn có thể nhận ra rằng những điều từng khiến mình (hoặc người bạn đời) rung động vài năm trước giờ đã không còn giống như vậy nữa. Ham muốn của con người luôn thay đổi theo thời gian, vì thế việc chia sẻ về nó cũng nên là một cuộc trò chuyện không bao giờ kết 

Điều đọng lại

Trong những mối quan hệ lâu dài, ham muốn phai nhạt là điều rất thường gặp. Nhưng nguyên nhân không hẳn là vì tình yêu đã biến mất, mà thường là vì sự phát triển đã chững lại. Sự mở rộng bản thân chính là một trong những chiếc chìa khóa giúp mối quan hệ không rơi vào trạng thái trì trệ. Nó giữ cho hai người luôn tò mò về nhau, tạo ra những khoảnh khắc bất ngờ, và mở ra con đường để sức hút giữa hai người được làm mới không ngừng.

Nếu muốn giữ cho ngọn lửa yêu thương luôn cháy, hãy tập trung vào sự phát triển. Hãy cùng thử những điều mới, dám bộc lộ sự mong manh của mình, và đừng ngại viết lại kịch bản quen thuộc của mối quan hệ. Bởi khi sự mở rộng bản thân bắt đầu xảy ra, ham muốn thường sẽ lặng lẽ quay trở lại. 

References

Prekatsounaki, S., Janssen, E., & Enzlin, P. (2019). In search of desire: The role of intimacy, celebrated otherness, and object-of-desire affirmation in sexual desire in women. Journal of Sex & Marital Therapy, 45(5), 414–423. https://doi.org/10.1080/0092623X.2018.1549633

Perel, E. (2007). Mating in captivity: unlocking erotic intelligence (1st Harper pbk.). Harper.

Aron, Arthur, & Aron, Elaine (1986). Love and the expansion of self: Understanding attraction and satisfaction.Hemisphere Pub. Corp.

Hughes, E. K., Slotter, E. B., & Emery, L. F. (2023). Expanding me, loving us: self-expansion preferences, experiences, and romantic relationship commitment. Self and Identity, 22(2), 227–246. https://doi.org/10.1080/15298868.2022.2074092

Muise, A., Harasymchuk, C., Day, L. C., Bacev-Giles, C., Gere, J., & Impett, E. A. (2019). Broadening your horizons: Self-expanding activities promote desire and satisfaction in established romantic relationships. Journal of Personality and Social Psychology, 116(2), 237–258. https://doi.org/10.1037/pspi0000148

Tác giả: Justin J. Lehmiller Ph.D.

Nguồn: The Proven Secret to Long-Term Passion | Psychology Today