Cách buông bỏ những suy nghĩ ám ảnh và tình trạng suy nghĩ quá mức
Tác giả: LEO BABAUTA
Đôi khi, tâm trí chúng ta cứ mãi suy nghĩ về một điều gì đó và không thể dừng lại. Những dòng suy nghĩ cứ xoay vòng hết lần này đến lần khác, không chịu buông bỏ, khiến chúng ta bị cuốn vào sự ám ảnh. Đó có thể là suy nghĩ về một người khác, một sự kiện quan trọng sắp diễn ra, hoặc chính bản thân chúng ta. Đôi khi, đó chỉ đơn giản là việc suy nghĩ quá nhiều về một quyết định, dù lớn hay nhỏ.
Điều này không có gì sai cả. Suy nghĩ quá nhiều hay cứ mãi bận tâm, day dứt về một điều gì đó khiến chúng ta lo lắng hoặc thất vọng là phản ứng rất đỗi tự nhiên của con người. Đó là dấu hiệu cho thấy chúng ta đang cảm thấy sợ hãi và bất an, còn bộ não thì đang cố gắng tìm cách giải quyết những cảm xúc ấy.
Tuy nhiên, đôi khi, việc buông bỏ kiểu suy nghĩ này có thể mang lại cho chúng ta cảm giác tự do và nhẹ nhõm. Nó có thể giúp chúng ta ngủ ngon hơn, tìm lại sự bình yên trong tâm trí và sống một cuộc đời đơn giản hơn. Vậy làm thế nào để chúng ta có thể làm được điều đó?
Sau đây, tôi xin chia sẻ một quy trình ngắn gọn mà bạn có thể thực hành:
- Nhận diện. Thông thường, khi bị cuốn vào một vòng lặp suy nghĩ hoặc suy nghĩ quá mức, chúng ta lại không hề nhận ra điều đó. Chúng ta cảm thấy việc tiếp tục nghĩ về điều đang khiến mình lo lắng là hoàn toàn hợp lý. Nhưng muốn thoát khỏi vòng lặp ấy, trước hết chúng ta phải nhận ra mình đang mắc kẹt trong đó. Những dấu hiệu nào có thể giúp bạn nhận biết rằng mình đang rơi vào vòng lặp suy nghĩ này? Với nhiều người, đó là cảm giác lo âu hoặc bất an ngày càng tăng, không thể ngủ được, hoặc không thể tập trung. Với những người khác, đó có thể là mong muốn trút giận lên ai đó, hoặc tìm cách lên kế hoạch và kiểm soát mọi thứ. Điều quan trọng nhất đơn giản là nhận ra mình đang ở trong trạng thái ấy.
- Hướng sự chú ý đến nỗi sợ ẩn sâu bên dưới. Một khi đã nhận ra điều đó, bí quyết nằm ở việc nhìn vượt ra ngoài vấn đề mà bạn nghĩ mình cần phải giải quyết, để chạm đến nỗi sợ đang ẩn sâu bên dưới. Điều này cũng giống như khi xem một ảo thuật gia biểu diễn: thay vì nhìn vào bàn tay mà họ đang cố tình hướng sự chú ý của bạn đến, hãy nhìn sang bàn tay còn lại đang bí mật giấu đồng xu. Đừng chỉ nhìn vào đối tượng đang chiếm lấy suy nghĩ của bạn hay vấn đề mà bạn cho rằng mình cần giải quyết, mà hãy nhìn vào nỗi sợ đang khiến bạn không ngừng bận tâm và suy nghĩ quá mức. Ngay lúc này, bạn đang cảm nhận điều gì trong cơ thể mình?
- Ở lại và hiện diện cùng nỗi sợ. Trước khi có thể buông bỏ những suy nghĩ luẩn quẩn, chúng ta cần dành thời gian cảm nhận và ở lại với cảm giác sợ hãi đang hiện diện trong cơ thể. Nếu không, điều đó chẳng khác nào cố gắng xoa dịu một đứa trẻ đang hoảng loạn bằng cách phớt lờ nó. Nhưng sẽ thế nào nếu thay vì né tránh, chúng ta có thể ở bên nỗi sợ, nhẹ nhàng thư giãn cùng nó, để rồi chính nó cũng dần dịu xuống? Bạn có thể cảm nhận nỗi sợ như một cảm giác đang hiện diện trong cơ thể và cho phép mình ở lại với nó không? Bạn có thể hít thở thật sâu và chậm rãi, giúp nhịp tim chậm lại và cơ thể dần thư giãn ngay cả khi nỗi sợ vẫn còn đó không? Bạn có thể tiếp cận nỗi sợ ấy bằng một thái độ tò mò, cởi mở thay vì phán xét không? Nếu điều này quá khó khăn, bạn có thể hình dung đó là việc ở bên cạnh trái tim mình, lắng nghe và chăm sóc những gì trái tim đang cảm nhận.
- Hỏi bản thân điều gì đang thực sự cần thiết. Hãy tự hỏi nỗi sợ của mình lúc này cần điều gì: một chút lòng trắc ẩn và sự dịu dàng, một bản nhạc, một tách trà ngon, vài dòng nhật ký hay một cuộc đi dạo? Sau đó, hãy tự hỏi điều gì thực sự cần thiết trong tình huống mà bạn đang suy nghĩ quá nhiều: Đâu là điều đơn giản nhất bạn có thể làm lúc này? Đâu là cách đơn giản nhất để bạn có thể cất lên tiếng nói chân thành từ trái tim mình? Rồi hãy tin tưởng vào lựa chọn đó, hít thở và đưa sự chú ý trở về với khoảnh khắc hiện tại.
- Hướng sự chú ý đến một điều đang hiện hữu ngay trước mắt. Có điều gì ngay trước mắt mà bạn có thể tập trung vào không? Với tôi, đó có thể là ánh sáng trong căn phòng, thiên nhiên hoặc một người nào đó. Cũng có thể là trả lời một email hay viết một bài đăng trên blog. Đó chỉ cần là một việc đơn giản, đang hiện diện ngay trước mắt tôi. Tôi tin rằng điều mình đã lựa chọn bằng sự chân thành từ trái tim là đủ, rồi nhẹ nhàng tập trung vào những gì đang diễn ra trong giây phút hiện tại.
Điều này không có nghĩa là chúng ta phải thực hiện mọi thứ một cách hoàn hảo, hay từ nay sẽ không bao giờ suy nghĩ quá nhiều hoặc bị ám ảnh bởi một điều gì nữa. Tôi vẫn thường xuyên bị cuốn vào những vòng lặp suy nghĩ như vậy. Nhưng tôi chấp nhận rằng đó cũng là một phần trong bản chất con người mình, và tôi học cách yêu thương cả nỗi sợ đang tạo ra những vòng lặp ấy. Sau đó, tôi tiếp tục thực hành.
