Khi tâm trí gục ngã

Trong một thời gian rất dài, ta vẫn có thể xoay xở ổn thỏa. Mỗi sáng vẫn đến công ty, vẫn kể với bạn bè những câu chuyện đời mình nghe có vẻ dễ chịu, vẫn mỉm cười bên bàn ăn. Ta không hoàn toàn cân bằng, nhưng cũng chẳng có cách nào biết được người khác đang chật vật ra sao, và rốt cuộc thì ta có quyền mong đợi điều gì ở cảm giác mãn nguyện và sự bình yên trong tâm trí. Có lẽ ta thường tự nhủ phải thôi đừng yếu đuối, phải cố gắng gấp đôi để cảm thấy mình có giá trị thông qua thành tựu. Có lẽ ta là chuyên gia hàng đầu thế giới trong việc không biết thương lấy chính mình.

Nhiều thập kỷ có thể trôi qua. Không hiếm khi những rối loạn tâm lý nghiêm trọng nhất vẫn không được chẩn đoán suốt nửa đời người. Ta đơn giản là không nhận ra rằng, dưới bề mặt, mình luôn lo âu triền miên, ngập trong tự ghét bỏ bản thân và đứng rất gần tuyệt vọng cùng cơn giận dữ quá sức chịu đựng. Rồi tất cả những điều ấy cũng dần trở nên “bình thường”.

Cho đến một ngày, cuối cùng, có điều gì đó kích hoạt một cú sụp đổ. Có thể là một khủng hoảng ở nơi làm việc, một bước ngoặt trong kế hoạch sự nghiệp, hay một sai lầm ta mắc phải khi xử lý công việc. Có thể là một thất bại trong tình yêu, ai đó rời bỏ ta, hoặc một nhận ra rằng ta sâu sắc bất hạnh với người bạn đời mà ta từng nghĩ sẽ gắn bó lâu dài. Hoặc ta bỗng thấy mệt mỏi và buồn bã đến mức không còn đủ sức đối diện với bất cứ điều gì nữa, kể cả một bữa cơm gia đình hay một cuộc trò chuyện với bạn bè. Hoặc ta bị nỗi lo âu không sao kiểm soát nổi bao trùm trước những thử thách rất đời thường, như nói chuyện với đồng nghiệp hay bước vào một cửa hàng. Ta ngập chìm trong cảm giác tận thế sắp ập đến. Ta khóc nức nở không kìm được.

Ta đang ở trong một cơn khủng hoảng tinh thần và, nếu may mắn, ta sẽ biết giương ngay lá cờ trắng. Không có gì đáng xấu hổ hay hiếm hoi trong tình trạng này; ta đã ngã bệnh, như rất nhiều người trước ta từng như vậy. Ta không cần làm trầm trọng thêm cơn bệnh của mình bằng cảm giác hổ thẹn. Đây là điều xảy ra khi một con người mong manh phải đối diện với những điều đau đớn, đáng sợ và luôn bất định của cuộc sống. Sự hồi phục có thể bắt đầu ngay khoảnh khắc ta thừa nhận rằng mình không còn biết phải xoay xở thế nào nữa.

Căn nguyên của cơn khủng hoảng gần như chắc chắn bắt nguồn từ rất xa xưa. Ở một vài phương diện, mọi thứ đã không ổn từ rất lâu, có lẽ là từ thuở ban đầu. Đã từng có những thiếu hụt nghiêm trọng trong những năm tháng đầu đời, những điều lẽ ra không bao giờ nên được nói hay làm với ta, và những mảnh vỗ về, chở che đáng lẽ phải có thì lại bị bỏ lỡ một cách đáng ngại. Chồng lên tất cả, đời sống trưởng thành lại chất thêm những khó khăn mà ta không được trang bị đủ để biết cách chịu đựng. Nó dồn áp lực lên những đường nứt mong manh, vô hình nhất trong ta.

Căn bệnh của ta đang cố gắng thu hút sự chú ý về những vấn đề của mình, nhưng nó chỉ có thể làm điều đó một cách vụng về, bằng cách phóng ra những triệu chứng thô ráp và mơ hồ. Nó biết cách tuyên bố rằng ta đang lo lắng và buồn bã, nhưng không thể nói cho ta biết vì điều gì và tại sao. Điều đó sẽ là công việc của một cuộc điều tra kiên nhẫn, suốt nhiều tháng nhiều năm, có lẽ trong sự đồng hành của các chuyên gia. Trong bệnh tật có chứa mầm chữa lành, nhưng mầm ấy phải được khơi ra, và sự không nói thành lời ban đầu của nó phải được diễn giải. Có điều gì đó từ quá khứ đang kêu gào được nhận diện, và nó sẽ không để yên cho ta cho đến khi ta trả lại cho nó sự công nhận xứng đáng.

Có lúc, mọi thứ có thể giống như một bản án tử hình, nhưng thật ra, bên dưới cơn khủng hoảng, ta đang được trao cho một cơ hội để bắt đầu lại cuộc đời trên một nền tảng rộng lượng hơn, tử tế hơn và thực tế hơn. Có một nghệ thuật trong việc biết mình đang ốm, và trong việc cuối cùng dám lắng nghe xem nỗi đau của mình đang cố nói điều gì.

Nguồn: ON FALLING MENTALLY ILL | The School Of Life

---