Tập làm quen với những nỗi "không thoải mái"

NHỮNG ĐIỂM CHÍNH

• Sự thoải mái đôi khi là một cách trốn tránh ngầm, nó vô tình giam cầm ta sau bức tường kính và ngăn ta lớn khôn.
• Cảm giác bồn chồn khi bị người khác chú ý có thể chính là kim chỉ nam cho sự phát triển.
• Những khoảnh khắc không thoải mái thúc đẩy chúng ta bước ra khỏi những khuôn mẫu cũ kỹ, cứng nhắc của bản thân.

Nhà văn Kurt Vonnegut từng nói: “Ở New York quá lâu, bạn sẽ trở nên gai góc. Ở Los Angeles quá lâu, bạn sẽ hóa mềm yếu.” Tôi đang sống ở Los Angeles, điều đó có nghĩa là theo thời gian, tôi đã xây dựng một mối quan hệ cực kỳ "nuông chiều" với sự thoải mái của chính mình.

Nếu bạn hỏi tôi điều gì là quan trọng nhất, tôi sẽ không bao giờ trả lời là "sự thoải mái". Tôi sẽ chọn sự trưởng thành, sự thật, hoặc sự kết nối, những giá trị nghe có vẻ mạnh mẽ và bản lĩnh hơn nhiều. Thế nhưng, nếu bạn theo dõi hành vi của tôi suốt một tuần, bạn có thể dễ dàng kết luận rằng nguyên tắc sống cốt lõi của tôi thực chất là: Tìm mọi cách để tránh né những gì khiến mình khó chịu.

Dạo gần đây, tôi đang cố gắng thay đổi thói quen đó.

Mặt trái của sự thoải mái

Sự thoải mái có tài thuyết phục rất khéo. Nó không bao giờ lộ diện dưới cái mác "trốn tránh", mà luôn khoác lên mình lớp áo của sự sáng suốt: “Bây giờ chưa phải lúc thích hợp đâu”, “Mình nên đợi đến khi giỏi hơn đã”, “Việc gì mà phải vội”.

Trong khi đó, những điều thực sự ý nghĩa thường lại nằm ngay phía bên kia ranh giới an toàn, đang lặng lẽ gõ nhịp vào ô cửa kính: Đó là bức thư bạn chưa dám gửi đi. Là ý tưởng bạn vẫn giữ kín trong lòng. Là dự án bạn mãi không bắt đầu vì sợ phải lộ diện khi chưa cảm thấy hoàn toàn sẵn sàng.

Sự thoải mái giữ cho tôi được an toàn, nhưng nó cũng giữ chân tôi đứng yên một chỗ.

Tôi bắt đầu nhận ra rằng, bấy lâu nay mình không dùng sự thoải mái như một điểm tựa để vươn lên, mà lại dùng nó như một chiến thuật để lùi bước.

Chuyện làm chủ nhà Airbnb và cái "gan" của bản thân

Gần đây, tôi cùng chồng mình, anh Jim, bắt đầu tổ chức một buổi trải nghiệm trên Airbnb ngay tại nhà. Trong buổi đó, chúng tôi cùng trò chuyện về điều gì làm nên một khởi đầu ấn tượng cho một câu chuyện. Đủ mọi thể loại: từ tiểu thuyết, hồi ký cho đến phim điện ảnh, truyền hình. Những đoạn mở đầu. Những dòng đầu tiên. Những hình ảnh đầu tiên. Cái khoảnh khắc mà một câu chuyện bắt đầu tự định hình và lên tiếng.

Thú thực, khi nói ra điều này, tôi thấy mình có phần "tham vọng" quá đỗi.

Tôi là ai mà dám dạy về cách mở đầu một tác phẩm trên khắp các lĩnh vực như vậy? Đúng là tôi từng làm việc trong ngành truyền hình. Tôi đã viết sách. Tôi có quan điểm riêng. Nhưng vẫn có một cảm giác bồn chồn rất riêng tư nảy sinh khi bạn tự đặt mình, dù khiêm tốn đến đâu, vào vị trí của một người có tiếng nói về kỹ thuật sáng tạo ở tầm mức đó.

Tôi hình dung người ta sẽ nghĩ: "Cô ta là ai mà tự cho mình là chuyên gia về đủ mọi loại chuyện trên đời?"

Và tôi cũng hình dung rằng, có lẽ họ đúng.

Việc này có chút gì đó tự phụ. Hoặc ít nhất là vẻ ngoài của sự tự phụ. Đứng ngay trong chính ngôi nhà của mình và về cơ bản là nói rằng: Hãy đến đây, tôi sẽ chỉ cho bạn thấy điều gì mới thực sự hiệu quả.

Khi bản thân bước ra ánh sáng

Tôi cũng bắt đầu thu âm các bài thơ của mình và đăng lên Instagram. Việc này cũng mang lại cảm giác như một hành động hơi "quá đà" trong việc thể hiện bản thân trước xã hội.

Có một điều gì đó khiến ta cảm thấy mình hoàn toàn "trần trụi" khi đọc to những tác phẩm của chính mình rồi đưa nó ra thế giới mà không có một bối cảnh hay tấm màng ngăn cách nào. Chỉ có giọng nói của bạn, ngôn từ của bạn, và một niềm hy vọng lặng lẽ rằng ai đó ngoài kia sẽ đón nhận chúng.

Tôi là ai mà dám làm điều đó?

Hóa ra, tôi đang tập trở thành một người dám hành động trước khi kịp trả lời câu hỏi ấy.

Mạng xã hội nói chung luôn mang lại cho tôi cảm giác này. Nó đòi hỏi ta phải trưng ra một phiên bản vừa được gọt giũa tỉ mỉ, vừa phải chân thực tức thì. Nó mời gọi ta bước ra ánh sáng, để rồi lại trừng phạt ta bằng sự thờ ơ, hoặc tệ hơn là sự soi xét. Bản năng của tôi là chỉ dám đứng bên lề, tham gia vừa đủ để thấy mình có mặt, nhưng không bao giờ để mình rơi vào trạng thái dễ bị tổn thương.

Thế nhưng, mấu chốt của mọi chuyện, nếu thực sự có một mấu chốt, dường như lại nằm chính ở sự yếu lòng và dám bộc lộ bản thân đó.

Nỗi e dè khi kết nối

Tôi đồng dẫn dắt một chương trình podcast mang tên Fifty Words for Snow, nơi chúng tôi khám phá những từ ngữ không có từ tương đương trong tiếng Anh. Suốt một thời gian dài, khi tìm khách mời, tôi chỉ quẩn quanh trong vòng tròn những người mình quen biết. Cách đó thật nhanh gọn, thoải mái và hiệu quả.

Nhưng dạo gần đây, tôi bắt đầu chủ động liên hệ với những người tôi ngưỡng mộ, những nhà văn, những nhà tư tưởng, những người mà tôi thực lòng yêu mến tác phẩm của họ, dù họ chẳng có lý do gì để phải phản hồi tôi cả. Việc này chẳng hề thoải mái chút nào.

Nó giống như việc bạn đi thỉnh cầu một điều gì đó mà trong tay chẳng có chút ưu thế nào. Nó giống như việc chấp nhận rủi ro bị ngó lơ theo một cách khó lòng mà bào chữa khác đi được. Nó giống như việc bạn đứng ở một nơi hơi xa ngoài vòng tròn quen thuộc, nhưng vẫn cố gắng cất tiếng để giới thiệu về mình.

Nhưng cảm giác đó cũng giống như một sự chuyển mình. Như thể một cánh cửa đang mở ra để đón nhận những điều mới mẻ bước vào.

Ranh giới của sự trưởng thành

Tôi bắt đầu nghĩ rằng sự không thoải mái, nhất là cái cảm giác bồn chồn khi mình được chú ý, có lẽ không phải là một biển báo nguy hiểm, mà là một mũi tên chỉ đường.

Không phải mọi sự khó chịu đều có ích. Đôi khi nó chỉ đơn giản là dấu hiệu của sự không phù hợp. Nhưng có những nỗi khó chịu mang trong mình một thông điệp. Nó chỉ về phía những nơi mà ta đang cố gắng vươn mình ra khỏi phiên bản cũ kỹ, cố định của bản thân.

Mở một buổi chia sẻ trên Airbnb về cách bắt đầu một câu chuyện. Thu âm những bài thơ. Nhắn tin cho những người lạ mà tôi ngưỡng mộ. Chẳng có việc nào trong số đó khiến tôi thấy tự nhiên cả. Mỗi việc theo một cách riêng, đều khiến tôi thấy đôi chút ngượng ngùng đến mức muốn trốn đi.

Ấy vậy mà, chúng cũng khiến tôi cảm thấy mình đang thực sự sống.

Tôi không cố gắng để trở thành một người luôn thấy thoải mái trong mọi hoàn cảnh. Tôi chỉ đang tập trở thành một người có thể nhận ra khi nào sự thoải mái đang âm thầm làm hẹp đi khoảng trời của mình.

Vì vậy, mỗi khi cảm nhận được sự kháng cự quen thuộc, một nỗi thắt lại trong lòng như muốn bảo rằng: "Đừng làm thế, trông sẽ buồn cười lắm đấy", tôi lại thử nghiệm việc ở lại với cảm giác đó thêm một chút nữa.

Chỉ cần đủ lâu để bắt đầu thôi. 

Tác giả: Maggie Rowe

Nguồn: Becoming Comfortable With Discomfort | Psychology Today