Vì sao những tổn thương thuở nhỏ có thể dẫn đến Hội chứng Rối loạn Nhân cách Ranh giới

NHỮNG ĐIỂM CỐT YẾU

Hội chứng Rối loạn Nhân cách Ranh giới (BPD) thường ẩn hiện qua nỗi sợ bị bỏ rơi, những cơn giận dữ bộc phát và sự bốc đồng.

Theo các phát hiện mới, những người mang trong mình hội chứng BPD thường có tỷ lệ từng trải qua tổn thương thời ấu thơ cao hơn hẳn so với những người khác.

Những vết thương lòng thuở nhỏ có thể là lý do khiến cơ thể họ vô tình bị bào mòn và suy kiệt sớm hơn.

Một nghiên cứu mới đây được công bố trên tạp chí Frontiers in Psychology cho thấy rằng, rối loạn nhân cách ranh giới, chứng rối loạn nhân cách phổ biến nhất với tỷ lệ ảnh hưởng ước tính khoảng 1,7% dân số, thực chất bắt nguồn từ những giông bão tuổi thơ nhiều hơn là do các yếu tố di truyền bẩm sinh.

"Rối loạn nhân cách ranh giới (BPD) là một hội chứng tâm thần ẩn chứa nỗi sợ hãi tột cùng bị bỏ rơi, sự chật vật trong việc kiềm chế cảm xúc, những khoảng trống rỗng sâu hoắm trong lòng, các mối quan hệ chóng vánh bất ổn, sự bốc đồng, xu hướng lao vào nguy hiểm, cùng với những phản ứng gay gắt trong giao tiếp hằng ngày," nhóm nghiên cứu đứng đầu bởi chuyên gia Benjamin Otto tại Đại học Ruhr-Bochum (Đức) chia sẻ. "Có vẻ như phụ nữ là đối tượng dễ phải gánh chịu BPD hơn nam giới, ít nhất là trong các môi trường điều trị lâm sàng, với tỷ lệ chênh lệch lên tới khoảng 4:1."

Để thấu hiểu sâu sắc hơn những lý do tạo nên chứng rối loạn này, các nhà nghiên cứu đã mời 95 người phụ nữ trưởng thành tham gia vào dự án, trong đó có 44 người đã được chẩn đoán mắc bệnh từ trước. Họ cùng nhau hoàn thành một chuỗi các bài đánh giá tâm lý, bao gồm bảng hỏi về hành trình cuộc đời, bài trắc nghiệm tính cách, thước đo mức độ giận dữ, bảng tự rà soát tổn thương tuổi thơ và bảng đo lường những áp lực mãn tính. Không dừng lại ở đó, các nhà nghiên cứu còn ghi nhận "tải trọng dị ứng" (allostatic load), tức là mức độ hao mòn và kiệt quệ của cơ thể khi phải gồng mình chịu đựng áp lực triền miên, thông qua việc đo đạc các chỉ số thể chất như huyết áp, tỷ lệ eo trên hông và chỉ số khối cơ thể (BMI).

Source: Alonafoto/Shutterstock

"Hội chứng Nhịp sống Hối hả"  

Các nhà nghiên cứu nhận thấy rằng những người mắc hội chứng rối loạn nhân cách ranh giới có điểm số tổn thương tuổi thơ cao hơn rõ rệt so với những người bình thường. Phát hiện này một lần nữa củng cố cho các nghiên cứu trước đây: có tới 80% số người được chẩn đoán mắc BPD từng phải trải qua một dạng thức bỏ rơi nào đó về mặt cảm xúc, hoặc từng bị bạo hành về thể xác và xâm hại tình dục thuở nhỏ.

Nghiên cứu này còn đi xa hơn khi bóc tách chuỗi diễn tiến tâm lý dẫn đến sự hình thành của BPD. Các tác giả cho rằng, chính những vết thương lòng thuở ấu thơ đã kích hoạt một "Hội chứng Nhịp sống Hối hả" bên trong họ. Khi đó, cơ thể và tâm trí đứa trẻ buộc phải trưởng thành nhanh hơn, quá trình trao đổi chất diễn ra dồn dập hơn, khiến họ dễ rơi vào trạng thái suy nhược thể chất và đối diện với cái chết sớm hơn. Hệ quả là khi bước vào tuổi trưởng thành, họ phải gánh chịu những sức nặng tàn phá cơ thể nghiêm trọng hơn từ áp lực cuộc sống.

"Đúng như dự đoán, những người mắc BPD có điểm số cao hơn hẳn ở các biểu hiện của Hội chứng Nhịp sống Hối hả so với nhóm đối chứng. Họ dễ giận dữ hơn, phải gồng gánh những áp lực triền miên và từng đối mặt với những nghịch cảnh tuổi thơ tàn nhẫn hơn," nhóm tác giả bày tỏ.

Họ cũng ghi nhận những nét khác biệt rõ rệt trong chiều sâu tính cách giữa người mắc BPD và người bình thường. Chẳng hạn, các nhà nghiên cứu nhận thấy người có BPD thường mang tâm lý nhạy cảm, dễ bất ổn (neuroticism) cao hơn; trong khi mức độ hướng ngoại (extraversion), sự tận tâm (conscientiousness) và lòng bao dung, hòa nhã (agreeableness) lại thấp hơn. Đồng thời, thế giới nội tâm của người mắc BPD cũng có xu hướng khép kín và ít cởi mở hơn trước những trải nghiệm mới của cuộc đời.

Họ đi đến kết luận: "Theo những gì chúng tôi được biết, đây là công trình đầu tiên trực tiếp đào sâu vào câu hỏi: Liệu tình trạng lâm sàng được gọi là rối loạn nhân cách ranh giới có mang những đặc điểm của Hội chứng Nhịp sống Hối hả, dẫn đến những hệ lụy như khả năng tự phục hồi và duy trì sức khỏe của cơ thể bị giảm sút hay không. Vì vậy, những phát hiện này có thể mang giá trị đặc biệt đối với nền y tế công cộng, nhất là trong việc phòng ngừa và giảm thiểu những tổn thương tồi tệ — những hệ quả vốn không chỉ gói gọn trong tâm lý, mà còn bào mòn cả sức khỏe thể chất."

Các tác giả cũng lưu ý thêm rằng, Hội chứng Nhịp sống Hối hả không phải là nỗi đau của riêng những người mắc BPD. Nhiều hội chứng tâm thần khác, chẳng hạn như rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD), rối loạn lưỡng cực và các chứng nghiện, cũng nằm trong quy luật nghiệt ngã này của số phận. 

References

Otto B, Kokkelink L and Brüne M (2021) Borderline Personality Disorder in a “Life History Theory” Perspective: Evidence for a Fast “Pace-of-Life-Syndrome”. Front. Psychol. 12:715153.

Tác giả: Mark Travers Ph.D.

Nguồn: Why Childhood Trauma Can Lead to Borderline Personality Disorder | Psychology Today