Viết lại những “kịch bản” trong nội tâm

Đáng buồn thay, ai trong chúng ta cũng đi khắp thế gian với những “kịch bản” sẵn có trong đầu. Một kịch bản là tập hợp những kỳ vọng về cách mọi việc sẽ diễn ra và về cách ta nên phản ứng ra sao, được hình thành từ những khoảnh khắc tồi tệ nhất của tuổi thơ và từ những suy diễn non nớt, sợ hãi của ta khi ấy. Dưới đây là vài kịch bản tiêu biểu:

Khi tôi mắc lỗi… tôi sẽ bị quát mắng không kiểm soát. Vì vậy tôi không bao giờ được thừa nhận mình sai.
Khi tôi tin ai đó… họ sẽ phản bội tôi. Vì vậy tôi không bao giờ được mở lòng.
Nếu tôi trở nên quá xúc động, mọi thứ sẽ hỗn loạn. Vì vậy tôi phải thật cứng rắn và xa cách.
Nếu người yêu mất liên lạc một thời gian… điều đó có nghĩa là họ đã bỏ rơi tôi. Vì vậy tôi phải nổi giận trước bất kỳ dấu hiệu vắng mặt nào.

Những kịch bản này nói với ta rất nhiều về quá khứ của mình, nhưng bi kịch nằm ở chỗ: vì không biết chúng tồn tại, ta để chúng quyết định tương lai. Ta cứ dai dẳng áp chúng lên những tình huống ở hiện tại – những tình huống lẽ ra có thể có cái kết nhân hậu hơn nhiều. Một người sếp nhẹ nhàng chỉ ra lỗi sai, và vì sợ đó là khúc dạo đầu cho một chuỗi làm nhục không hồi kết, ta lập tức bật lại. Người bạn đời làm ta thất vọng đôi chút, và vì chắc mẩm rằng điều này báo hiệu họ sắp hủy hoại ta, ta bắt đầu buông lời xúc phạm.

Jessica Todd Harper, Interior Exposure

Giải pháp là nhận ra rằng có thể có những cái kết khác:

Vâng, tôi đã mắc lỗi, nhưng kết quả không nhất thiết phải là một lời quở trách cay nghiệt.
Vâng, người ấy đã làm tôi thất vọng, nhưng họ vẫn có thể và thực sự rất yêu tôi.
Tôi có thể bực bội, nhưng cảm xúc ấy không nhất thiết phải leo thang mất kiểm soát.

Nói cách khác, những gì từng xảy ra không bắt buộc phải tiếp tục lặp lại. Nhưng điều đó chỉ có thể xảy ra khi trước hết ta hiểu được thực sự chuyện gì đã xảy ra. Và để giúp mình làm được điều ấy, ta nên quay về khám phá quá khứ bằng cách hoàn thành những câu sau:

Khi tôi mắc lỗi…
Khi tôi tin ai đó…
Nếu tôi trở nên quá xúc động…
Nếu người yêu phải mất liên lạc một thời gian…

Có lẽ đích đến của sự trưởng thành có thể được định nghĩa là: khả năng sống với càng nhiều phần của cuộc đời càng tốt mà không cần đến một “kịch bản” nào.

Nguồn: REWRITING OUR INNER SCRIPTS | The School Of Life

---